جهان اقتصاد بررسی میکند؛
راز تابآوری اقتصاد در روزهای سخت چیست؟
راضیه احمدوند ـ روزنامه نگار
در سالهایی که اقتصاد کشور با فشارهای بیرونی، نوسانات بازارهای جهانی و چالشهای داخلی مواجه بوده است، مفهوم اقتصاد مقاومتی بیش از گذشته مورد توجه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی قرار گرفته است. این رویکرد، تنها یک برنامه کوتاهمدت برای مقابله با بحرانها نیست، بلکه الگویی برای افزایش تابآوری اقتصاد، تقویت تولید داخلی، کاهش وابستگی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای ملی به شمار میرود. با این حال، تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی نیازمند مجموعهای از اصلاحات ساختاری، هماهنگی سیاستها و مشارکت فعال بخش خصوصی است.
اقتصاد مقاومتی؛ فراتر از یک شعار اقتصادی
اقتصاد مقاومتی بر این اصل استوار است که اقتصاد باید در برابر شوکهای داخلی و خارجی از توان کافی برای ادامه مسیر رشد برخوردار باشد. این نگاه، افزایش ظرفیت تولید، توسعه صادرات، ارتقای بهرهوری، مدیریت منابع و کاهش آسیبپذیری در برابر نوسانات بینالمللی را در اولویت قرار میدهد.
در واقع، اقتصاد مقاومتی به معنای انزوا یا قطع ارتباط با اقتصاد جهانی نیست، بلکه بر ایجاد اقتصادی رقابتپذیر، پویا و متکی بر توانمندیهای داخلی تأکید دارد؛ اقتصادی که بتواند ضمن تعامل با بازارهای بینالمللی، از منافع ملی نیز بهخوبی صیانت کند.
تولید؛ ستون اصلی اقتصاد مقاومتی
تولید داخلی مهمترین رکن تحقق اقتصاد مقاومتی است. هر اندازه ظرفیت تولید افزایش یابد، وابستگی به واردات کاهش پیدا میکند و فرصتهای شغلی بیشتری ایجاد میشود. همچنین توسعه صنایع داخلی میتواند زمینه افزایش صادرات غیرنفتی و ارزآوری پایدار را فراهم کند.
البته حمایت از تولید تنها با ارائه تسهیلات مالی محقق نمیشود. ثبات قوانین، کاهش هزینههای تولید، تسهیل فضای کسبوکار، دسترسی به فناوریهای نوین و حذف موانع اداری نیز از عوامل تعیینکننده در رشد بخش تولید محسوب میشوند.
نقش بهرهوری در تحقق اهداف اقتصادی
یکی از مهمترین مؤلفههای اقتصاد مقاومتی، افزایش بهرهوری است. رشد اقتصادی زمانی پایدار خواهد بود که از محل استفاده بهینه از سرمایه، نیروی انسانی و فناوری حاصل شود. در بسیاری از اقتصادهای موفق، سهم قابل توجهی از رشد اقتصادی از طریق ارتقای بهرهوری به دست آمده است.
بهبود مدیریت بنگاهها، نوسازی تجهیزات، توسعه آموزشهای تخصصی و استفاده از فناوریهای نوین میتواند هزینه تولید را کاهش داده و قدرت رقابت محصولات داخلی را در بازارهای داخلی و خارجی افزایش دهد.
صادرات؛ موتور محرک رشد پایدار
اقتصاد مقاومتی بدون توسعه صادرات غیرنفتی به اهداف خود دست نخواهد یافت. حضور فعال در بازارهای منطقهای و بینالمللی علاوه بر ایجاد درآمدهای ارزی، بنگاههای تولیدی را به افزایش کیفیت، نوآوری و رقابتپذیری سوق میدهد.
برای تحقق این هدف، توسعه زیرساختهای حملونقل، تسهیل تجارت، حمایت از صادرکنندگان و گسترش همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه از اهمیت ویژهای برخوردار است.
مشارکت بخش خصوصی؛ ضرورتی انکارناپذیر
بخش خصوصی میتواند موتور محرک اقتصاد مقاومتی باشد. سرمایهگذاری، نوآوری، توسعه فناوری و ایجاد اشتغال، بیش از هر چیز به حضور فعال کارآفرینان و بنگاههای خصوصی وابسته است.
در مقابل، دولت میتواند با اصلاح مقررات، کاهش بروکراسی، ایجاد ثبات اقتصادی و حمایت هدفمند از فعالیتهای مولد، زمینه را برای نقشآفرینی بیشتر بخش خصوصی فراهم کند.
اقتصاد مقاومتی و آینده اقتصاد کشور
اقتصاد مقاومتی زمانی به نتیجه مطلوب خواهد رسید که بهعنوان یک راهبرد بلندمدت دنبال شود، نه مجموعهای از اقدامات مقطعی. تقویت تولید، افزایش بهرهوری، توسعه صادرات، جذب سرمایه، اصلاح ساختارهای اقتصادی و ارتقای فضای کسبوکار، مجموعه عواملی هستند که میتوانند تابآوری اقتصاد را افزایش دهند.
در نهایت، موفقیت این رویکرد در گرو آن است که سیاستهای اقتصادی با ثبات، شفاف و هماهنگ اجرا شوند و همه ارکان اقتصاد، از دولت و بخش خصوصی گرفته تا نهادهای مالی و تولیدکنندگان، در مسیر تحقق رشد پایدار و توسعه متوازن حرکت کنند. تنها در این صورت، اقتصاد مقاومتی میتواند از یک مفهوم نظری به الگویی عملی برای تقویت بنیانهای اقتصاد ملی تبدیل شود.
