واردات موبایل؛ تنوع مسیرها برای کاهش فشار بر بازار
جواد حسینی کیا - عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی
بازار تلفن همراه به دلیل نقش گسترده این کالا در زندگی روزمره، ارتباطات، کسبوکار و خدمات دیجیتال، به یکی از بازارهایی تبدیل شده که اختلال در تأمین آن میتواند خیلی سریع خود را در قیمت و دسترسی مصرفکننده نشان دهد. به همین دلیل، سیاست واردات این کالا نباید به یک مسیر یا یک شیوه محدود شود. یکی از راهکارهای قابل توجه، استفاده از ظرفیتهای متنوع حملونقل و تجاری برای تأمین نیاز بازار است. مسیر ریلی میان ایران و چین میتواند در کنار مسیرهای دیگر، به عنوان یکی از گزینههای حمل کالا مورد استفاده قرار گیرد. توسعه این مسیرها میتواند امکان بیشتری برای مدیریت جریان واردات ایجاد کند و در صورت بروز اختلال در یک مسیر، ظرفیتهای جایگزین در دسترس باشد. بازارچههای مرزی و مناطق آزاد نیز ظرفیت دیگری برای ساماندهی ورود کالا هستند. البته استفاده از این ظرفیتها زمانی میتواند به بازار کمک کند که در چارچوب ضوابط شفاف، کنترلشده و قابل رصد انجام شود. هدف نباید صرفاً افزایش حجم واردات باشد؛ بلکه باید ایجاد یک شبکه متنوع و منظم برای تأمین کالا و کاهش هزینه و زمان ورود آن به بازار باشد. تنوعبخشی به مسیرهای وارداتی از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد. هرچه تأمین یک کالای پرتقاضا به یک مسیر، مرز یا شیوه حمل وابستگی بیشتری داشته باشد، هر اختلال در همان نقطه میتواند کل بازار را تحت تأثیر قرار دهد. در مقابل، استفاده همزمان از ظرفیتهای ریلی، دریایی، مرزی و مناطق تجاری میتواند انعطافپذیری شبکه تأمین را افزایش دهد. البته افزایش مسیرهای واردات به تنهایی مشکل بازار موبایل را حل نمیکند. هزینه حمل، فرآیندهای گمرکی، ثبت سفارش، تأمین ارز، استانداردها و خدمات پس از فروش نیز باید در کنار یکدیگر دیده شوند. اگر در ابتدای مسیر امکان ورود کالا فراهم شود اما در مراحل بعدی با موانع متعدد مواجه باشیم، نتیجه نهایی لزوماً کاهش هزینه یا افزایش عرضه نخواهد بود. از سوی دیگر، سیاست وارداتی باید میان تأمین نیاز مصرفکننده و حمایت از ظرفیتهای داخلی تعادل ایجاد کند. واردات در حوزههایی که تولید داخلی توان پاسخگویی کافی ندارد، میتواند به تنظیم عرضه کمک کند، اما فرآیند آن باید شفاف و رقابتی باشد تا منافع ناشی از کاهش هزینههای تأمین، در نهایت به بازار و مصرفکننده منتقل شود. بازار موبایل بیش از آنکه به یک مسیر ثابت برای واردات نیاز داشته باشد، به یک شبکه متنوع و قابل پیشبینی برای تأمین کالا نیازمند است. استفاده از ظرفیتهای ریلی، بازارچههای مرزی و مناطق آزاد، در کنار سایر مسیرهای تجاری، میتواند بخشی از این شبکه باشد؛ مشروط بر اینکه همه این مسیرها در یک چارچوب منسجم و شفاف مدیریت شوند.