جهان اقتصاد گزارش می دهد؛
افزایش قیمت بلیت اتوبوس فصلی شد؟
رضا پورحسین ـ روزنامه نگار
جهان اقتصاد: رئیس شرکتهای حملونقل مسافری کشوری در اظهارات اخیر خود درباره وضعیت نرخ بلیت اتوبوسها در ایام اربعین حسینی تأکید کرد که خوشبختانه شاهد افزایش محسوسی در قیمت بلیتها نبودهایم و نرخها تنها حدود ۲۵ درصد نسبت به اردیبهشتماه افزایش داشته است.
او بر این باور است که این افزایش ۲۵ درصدی که بهصورت ثابت و کشوری اعمال شده، با وجود رشد هزینههای جاری بسیار ناچیز است و در مقایسه با سایر خدمات که رشد قیمت چندبرابری داشتهاند، این رقم کاملاً کنترلشده و منصفانه در نظر گرفته شده است.
وی افزود که تلاش مجموعه حملونقل مسافری بر این بوده تا با مدیریت هزینهها و هماهنگی با نهادهای نظارتی، فشار اقتصادی کمتری بر دوش زائران و مسافران عادی وارد شود و بازار حملونقل جادهای از التهاب قیمتی دور نگه داشته شود.
به گفته او، در شرایطی که بسیاری از بخشهای خدماتی کشور با جهشهای قابل توجه قیمت روبهرو بودهاند، بخش اتوبوسرانی توانسته با اتکا به برنامهریزی قبلی و نظارت مستمر، افزایش نرخ را در محدوده محدودی حفظ کند و این موضوع را نشانهای از مسئولیتپذیری این حوزه توصیف کرد.
با این حال، این افزایش قیمت چندباره در حالی اعمال میشود که خدمات ارائهشده به مسافران مطلوب نیست و هر بار مسافران در سفرها با تأخیر، خرابی اتوبوس، پذیرایی ضعیف و تصادف مواجه میشوند.
بسیاری از مسافران عادی که در مسیرهای بینشهری و بهویژه در ایام پرتردد از خدمات ناوگان عمومی استفاده میکنند، از وضعیت فنی اتوبوسها گلایه دارند.
گزارشهای متعدد حاکی از آن است که تعداد قابل توجهی از وسایل نقلیه فرسوده یا نیازمند تعمیرات اساسی هستند و همین امر منجر به توقفهای ناگهانی در جاده، تأخیرهای چندساعته و گاه بروز حوادث ناگوار میشود. تأخیر در حرکت از مبدأ و همچنین تأخیر در رسیدن به مقصد، یکی از شکایتهای پرتکرار مسافران است که نه تنها برنامه سفر آنها را مختل میکند، بلکه باعث خستگی مضاعف و نارضایتی عمومی میشود. علاوه بر این مسافران به نظر می رسد از این به بعد قرار است با افزایش قیمت بلیت به صورت فصلی نیز دست و پنجه نرم کنند زیرا سالانه حداقل ۳ تا ۴ مرتبه قیمت بلیت اتوبوس افزایش پیدا می کند.
علاوه بر مشکلات فنی، سطح پذیرایی در طول مسیر نیز مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. بسیاری از مسافران از کیفیت پایین وعدههای غذایی، نبود امکانات بهداشتی مناسب در اتوبوسها و عدم توجه کافی به نیازهای اساسی افراد در سفرهای طولانی سخن میگویند.
در ایامی که حجم تردد بهشدت افزایش مییابد، این کاستیها نمود بیشتری پیدا میکند و تجربه سفر را ناخوشایند میسازد. از سوی دیگر، آمار حوادث جادهای مرتبط با ناوگان مسافری نیز نگرانیهایی را ایجاد کرده است.
وقوع تصادفات به دلیل نقص فنی، خستگی رانندگان یا عدم رعایت استانداردهای ایمنی، هر ساله جان تعدادی از هموطنان را تهدید میکند و اعتماد عمومی به این بخش از حملونقل را کاهش میدهد.
در حالی که مسئولان حملونقل مسافری بر کنترلشده بودن افزایش قیمتها تأکید دارند، انتظار میرود همزمان با مدیریت نرخها، توجه ویژهای به ارتقای کیفیت خدمات نیز صورت گیرد.
مسافران حق دارند در ازای پرداخت هزینه بلیت، از وسیله نقلیه ایمن، بهموقع و با امکانات رفاهی خوب برخوردار شوند. افزایش ۲۵ درصدی نرخها اگرچه از نظر عددی محدود توصیف شده اما وقتی با سطح خدمات فعلی مقایسه میشود، نارضایتیها را تشدید میکند.
بسیاری معتقدند که اگر بخشی از این افزایش درآمد صرف نوسازی ناوگان، آموزش رانندگان، بهبود سیستم نظارت و ارتقای پذیرایی شود، هم رضایت مسافران افزایش مییابد و هم ایمنی جادهها بهبود پیدا میکند.
کارشناسان حوزه حملونقل بر این باورند که کنترل قیمت بهتنهایی کافی نیست و باید همزمان با آن، استانداردهای فنی و خدماتی نیز بهروز شود. در ایامی که میلیونها نفر از سراسر کشور به سفر می روند، کوچکترین نقص در سیستم حملونقل میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد.
بنابراین، ضروری است که علاوه بر تأکید بر منصفانه بودن نرخها، برنامههای عملی برای کاهش تأخیرها، جلوگیری از خرابیهای مکرر، بهبود کیفیت پذیرایی و کاهش تصادفات تدوین و اجرا شود. تنها در این صورت است که افزایش قیمت حتی در حد ۲۵ درصد، از سوی جامعه قابل پذیرش خواهد بود و اعتماد عمومی به ناوگان مسافری جادهای تقویت میشود. در غیر این صورت، شکاف میان ادعاهای مسئولان و واقعیت تجربه مسافران روزبهروز بیشتر خواهد شد و انتقادها ادامه خواهد یافت.