چالش های صنعت دارو

صنعت داروسازی کشور طی سال‌های گذشته نشان داده است که در بزنگاه‌های دشوار، مسئولیت خود را در برابر جامعه فراموش نمی‌کند. در جنگ‌های اخیر نیز تولیدکنندگان دارو در شرایطی که بسیاری از زیرساخت‌های کشور با اختلال مواجه بود، تلاش کردند تولید را ادامه دهند و نیاز مردم به دارو بدون وقفه تامین شود. حتی بخشی از کارخانه‌ها و زیرساخت‌های این صنعت نیز در جریان جنگ دچار آسیب شدند، اما فعالان این صنعت و داروسازان با وجود این خسارت‌ها پای حفظ خطوط تولید و استمرار تامین دارو ایستادند.

امروز نیز داروسازان با مجموعه‌ای از مشکلات جدی مواجهند؛کمبود نقدینگی و تاخیر در پرداخت مطالبات دولت و سازمانهای بیمه گر ، فشار قابل توجهی بر شرکت‌های دارویی و سایر حلقه‌های زنجیره دارو وارد کرده و حجم مطالبات انباشته در این بخش به حدود ۲۵۰  همت رسیده است. این حجم از مطالبات، منابع مالی مورد نیاز برای خرید مواد اولیه، پرداخت هزینه‌های تولید و ادامه فعالیت را از چرخه صنعت خارج می‌کند و توان شرکت‌ها برای برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد.
در کنار مسئله نقدینگی، تامین ارز نیز همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی داروسازان و صنعت داروست و البته، محدودیت‌های تازه در حمل‌ونقل و جابه‌جایی مواد اولیه نیز بر دشواری‌های موجود افزوده است. با این حال، دارو سازان و شرکت‌های دارویی داخلی همچنان تلاش می‌کنند با استفاده از ظرفیت‌های موجود و مدیریت منابع، تولید را حفظ کنند و داروی مورد نیاز مردم را به موقع به بازار برسانند.
نکته حائز اهمیت اینکه، نگاه به صنعت دارو، باید به مثابه زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته باشد. دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، کارخانه‌های تولید دارو، شرکت‌های توزیع و پخش، بیمارستانها و داروخانه‌ها حلقه‌های جدا از هم نیستند و عملکرد هر یک، بر دیگری نیز اثر می‌گذارد. تامین مالی نامناسب یا اختلال در یکی از این حلقه‌ها، در نهایت می‌تواند خود را در مرحله نهایی، یعنی دسترسی بیمار به دارو، نشان دهد. بنابراین، سیاست‌گذاری برای این صنعت نیز باید همه اجزای زنجیره را همزمان در بر گیرد.
 نباید فراموش کرد که تولید داخلی دارو، علاوه بر اهمیت مستقیم آن برای سلامت مردم، یک مزیت مهم اقتصادی نیز برای کشور ایجاد می‌کند. شرکت‌های دارویی داخلی با تولید بخش قابل توجهی از داروهای مورد نیاز کشور، از واردات و خروج منابع ارزی جلوگیری می‌کنند. در شرایطی که دسترسی به ارز با محدودیت‌های بیشتری روبه‌روست، حفظ و توسعه ظرفیت تولید داخل می‌تواند به صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی منجر شود. از این منظر، حمایت از تولید دارو، همزمان حمایت از سلامت جامعه، تولید ملی و منابع ارزی کشور است.
حفظ این ظرفیت تولیدی، نیازمند تصمیمات متناسب با واقعیت‌های صنعت و همکاری نزدیک دولت و بخش خصوصی است. تعیین تکلیف مطالبات انباشته، تامین به‌موقع نقدینگی، تسهیل دسترسی به ارز، رفع موانع تأمین مواد اولیه و تجهیزات و ایجاد مسیرهای مطمئن برای حمل‌ونقل، از ضرورت‌های امروز صنعت داروست. تولیدکننده باید بتواند برای تولید، تأمین و سرمایه‌گذاری خود برنامه‌ریزی کند و از ثبات نسبی در مقررات و فرآیندهای اجرایی برخوردار باشد.