ضرورت اصلاح نظام تامین مالی

مجموع ارزبری شرکت‌های فعال در حوزه داروهای بیولوژیک حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون دلار است. این اختلاف نشان دهنده آن است که تولید داخلی دارو، علاوه‌بر کاهش وابستگی، موجب توسعه فناوری و حصول ارزش افزوده قابل‌توجه برای کشور شده است.

زنجیره تولید دارو در جهان میان کشورها تقسیم شده و هیچ کشوری همه اجزای یک دارو را به‌طور کامل تولید نمی‌کند.

تولید بیش از ۹۸ درصد دارو در داخل کشور نیز به معنای تولید فرآورده نهایی یا بخش مهمی از مواد اولیه در داخل بوده و به معنای بومی‌سازی کامل زنجیره نیست. ضمن اینکه تولید برخی اقلام از نظر اقتصادی توجیه نداشته و در برخی موارد نیز فناوری لازم برای تولید داخلی در دسترس نیست.

ایران در زمینه تولید مواد اولیه دارویی از سابقه‌ای نسبتا طولانی برخوردار است و  در حال حاضر، نزدیک به ۵۰ درصد مواد اولیه مورد استفاده در کشور توسط شرکت‌های داخلی تولید می‌شود. با این‌حال، این دستاورد به معنای خودکفایی کامل در همه اجزای زنجیره تامین نیست و همچنان بخشی از مواد و تجهیزات باید از سایرکشورها تامین شود.

محدودیت‌های ارزی و دشواری‌های ناشی از ارتباط با تامین‌کنندگان خارجی، تامین این اقلام را با چالش مواجه کرده است. نوسانات نرخ ارز باعث افزایش هزینه واردات مواد اولیه و تجهیزات‌ شده و در نهایت، به افزایش هزینه تمام‌شده تولید دارو و افزایش  نیاز سرمایه در گردش شرکت‌ها می‌انجامد.

یکی دیگر از مشکلات اصلی صنعت دارو مطالبات معوق و کمبود نقدینگی در کسب‌وکارهای این حوزه است و دولت و مجلس باید تا تامین منابع مورد نیاز بخش سلامت را در اولویت قرار دهند و تصمیمات خود را متناسب با واقعیت‌های اقتصادی کشور اتخاذ کنند.

عدم تامین به موقع منابع بیمارستان‌های دولتی و سازمان‌های بیمه‌گر، پرداخت مطالبات داروخانه‌ها و بیمارستان‌ها را با تاخیر مواجه می‌کند و در ادامه، داروخانه‌ها و مراکز درمانی نیز قادر به تسویه به‌موقع بدهی خود با شرکت‌های دارویی نخواهند بود و این چرخه معیوب، موجب تشدید کمبود نقدینگی در سراسر زنجیره دارو خواهد شد. به این ترتیب، شرکت‌های تولیدکننده برای خرید مواد اولیه، پرداخت هزینه‌های تولید و حفظ سطح موجودی انبار با محدودیت جدی مواجه می‌شوند.

تاب‌آوری شرکت‌های دارویی بدون اصلاح نظام تامین مالی، تسویه مطالبات معوق، پیش‌بینی‌پذیر شدن سیاست‌های ارزی و امکان دسترسی پایدار به مواد اولیه و تجهیزات موردنیاز امکان‌پذیر نیست.

لازم است حمایت از تولید داخلی برای دستیابی به تامین پایدار، اقتصادی و باکیفیت دارو، در کنار پذیرش وابستگی‌های منطقی و اقتصادی به زنجیره جهانی دارو انجام گیرد.