ضرورت توسعه کریدورهای غربی
مریم یارقلی
علاوه بر توسعه کریدورهای شرقی و شمالی که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند، ایران ناگزیر است نگاه خود را به مرزهای غربی نیز معطوف کند و سرمایهگذاری جدی برای ایجاد و تقویت کریدورهای غربی انجام دهد.
اتصال به مدیترانه و جنوب اروپا میتواند دستاوردهای اقتصادی به مراتب بزرگتری نسبت به مسیرهای فعلی برای کشور به همراه داشته باشد و ایران را از تنگنای ژئوپلیتیکی و اقتصادی کنونی خارج سازد. کریدورهای شرقی و شمالی هرچند اهمیت استراتژیک دارند و دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، چین و روسیه را فراهم میکنند اما محدودیتهایی از نظر حجم تجارت، ارزش افزوده و تنوع شرکای تجاری دارند.
در مقابل، مسیرهای غربی از طریق عراق، سوریه یا ترکیه میتوانند ایران را به بنادر مدیترانهای و شبکههای حملونقل جنوب اروپا متصل کنند و راه را برای دسترسی مستقیم به بازارهای پرقدرت اتحادیه اروپا باز نمایند.
این اتصال نه تنها هزینههای ترانزیت را کاهش میدهد بلکه امکان صادرات کالاهای با ارزش بالاتر، جذب سرمایهگذاری خارجی و مشارکت در زنجیرههای تأمین جهانی را افزایش میدهد.
از نظر اقتصادی، بازارهای جنوب اروپا و مدیترانه تقاضای قابل توجهی برای انرژی، محصولات پتروشیمی، مواد معدنی و کالاهای کشاورزی ایران دارند و رقابتپذیری این مسیرها در مقایسه با مسیرهای طولانیتر شرقی بسیار بالاتر است.
علاوه بر این، توسعه کریدورهای غربی میتواند وابستگی بیش از حد به مسیرهای شمالی و شرقی را کاهش دهد و ایران را در برابر فشارهای خارجی و تغییرات ژئوپلیتیک مقاومتر سازد.
در شرایطی که تنگناهای ناشی از تحریمها و محدودیتهای دسترسی به آبهای آزاد احساس میشود، ایجاد گزینههای جایگزین غربی به معنای خروج از بنبست و باز شدن افقهای جدید تجاری است.
سرمایهگذاری در زیرساختهای ریلی، جادهای و بندری در مرزهای غربی، همراه با دیپلماسی فعال برای ایجاد توافقهای ترانزیتی، میتواند ایران را به یکی از حلقههای کلیدی اتصال آسیا به اروپا تبدیل کند. این رویکرد نه تنها درآمدهای ترانزیتی و صادراتی را افزایش میدهد بلکه اشتغالزایی، توسعه مناطق مرزی و تقویت موقعیت استراتژیک کشور را نیز به دنبال خواهد داشت.
بنابراین حرکت به سمت کریدورهای غربی یک ضرورت اقتصادی و ژئوپلیتیک است که نباید بیش از این به تأخیر بیفتد.
