ریال قدرتمند؛ موتور سرمایهگذاری و رونق تولید
مهدی طغیانی ـ عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
ثبات اقتصادی، پیش از آنکه در آمارهای کلان یا شاخصهای مالی دیده شود، در اعتماد فعالان اقتصادی شکل میگیرد. یکی از مهمترین عوامل ایجاد این اعتماد، حفظ و تقویت ارزش پول ملی است. هرچه پول ملی از ثبات و اعتبار بیشتری برخوردار باشد، امکان برنامهریزی برای تولید، سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای اقتصادی نیز افزایش مییابد. از همین رو، تقویت ارزش ریال نباید صرفاً بهعنوان یک هدف کوتاهمدت یا شعاری اقتصادی تلقی شود، بلکه باید در کانون سیاستگذاریهای کلان کشور قرار گیرد.
کاهش ارزش پول ملی، آثار مستقیمی بر هزینههای تولید دارد. بخش قابل توجهی از مواد اولیه، ماشینآلات، تجهیزات و کالاهای واسطهای مورد نیاز صنایع، به نرخ ارز وابسته است. هرگونه نوسان شدید در بازار ارز، هزینه تولید را افزایش میدهد و این افزایش هزینه در نهایت به رشد قیمت کالاها و خدمات منجر میشود. در چنین شرایطی، هم تولیدکننده با کاهش قدرت رقابت روبهرو میشود و هم مصرفکننده فشار بیشتری را در تأمین نیازهای روزمره خود تحمل میکند.
در مقابل، تقویت ارزش پول ملی میتواند این چرخه را معکوس کند. کاهش هزینه تأمین نهادههای تولید، ثبات بیشتری برای بنگاههای اقتصادی ایجاد میکند و امکان برنامهریزی بلندمدت را افزایش میدهد. این ثبات نهتنها به افزایش تولید کمک میکند، بلکه زمینه کاهش فشار تورمی و بهبود قدرت خرید خانوارها را نیز فراهم میسازد.
از سوی دیگر، سرمایهگذاری بیش از هر عامل دیگری به فضای باثبات اقتصادی وابسته است. سرمایهگذاران داخلی و خارجی زمانی منابع خود را وارد یک اقتصاد میکنند که نسبت به آینده آن اطمینان داشته باشند. ارزش باثبات پول ملی، یکی از مهمترین نشانههای سلامت اقتصاد و کارآمدی سیاستهای پولی و مالی است. در چنین فضایی، سرمایههای سرگردان به جای حرکت به سمت بازارهای غیرمولد، به سمت تولید، صنعت و فعالیتهای مولد اقتصادی هدایت میشوند.
البته تقویت ارزش پول ملی، صرفاً با مداخله در بازار ارز یا اقدامات مقطعی حاصل نمیشود. این هدف نیازمند مجموعهای از اصلاحات ساختاری، کنترل رشد نقدینگی، انضباط مالی، حمایت مؤثر از تولید، افزایش بهرهوری، توسعه صادرات و تقویت اعتماد عمومی به سیاستهای اقتصادی است. هرچه این سیاستها با ثبات و استمرار بیشتری اجرا شوند، زمینه برای افزایش اعتبار پول ملی نیز فراهمتر خواهد شد.
در نهایت، تقویت ارزش ریال را باید یکی از پیشنیازهای خروج اقتصاد از رکود تورمی دانست. اقتصادی که پول ملی آن از ثبات برخوردار باشد، برای تولیدکننده قابل پیشبینیتر، برای سرمایهگذار جذابتر و برای خانوارها امیدوارکنندهتر خواهد بود. بنابراین، حفظ ارزش پول ملی تنها یک شاخص پولی نیست، بلکه ابزاری برای رونق تولید، افزایش سرمایهگذاری، کنترل تورم و ارتقای رفاه عمومی به شمار میآید؛ مسیری که میتواند زمینهساز رشد پایدار و تقویت بنیانهای اقتصاد کشور باشد.
