اینترنت باکیفیت؛ زیرساختی که دیگر نمیتوان از آن چشم پوشید
مصطفی پوردهقان - عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی
اینترنت دیگر یک خدمت جانبی یا ابزار صرفاً تفریحی نیست؛ به بخشی از زیرساخت زندگی روزمره تبدیل شده است. آموزش، کسبوکار، خدمات بانکی، ارتباطات، تجارت، حملونقل و حتی بسیاری از امور اداری به اتصال پایدار وابستهاند. بنابراین وقتی کیفیت یا سرعت اینترنت کاهش پیدا میکند، مسئله فقط نارضایتی کاربران از یک خدمت ارتباطی نیست، بلکه بخشی از فعالیت اقتصادی و اجتماعی کشور نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
یکی از مشکلات اصلی، نوسان کیفیت خدمات است. کاربر ممکن است در یک زمان مشخص از سرعت قابل قبول برخوردار باشد و چند ساعت بعد با افت شدید کیفیت مواجه شود. این بیثباتی برای کسبوکارهای اینترنتی، آموزش مجازی و فعالیتهای حرفهای هزینه بیشتری ایجاد میکند؛ زیرا برنامهریزی زمانی و کاری بدون دسترسی پایدار به شبکه دشوار خواهد بود.
از سوی دیگر، مسئله کیفیت را نمیتوان تنها با افزایش مقطعی سرعت حل کرد. اگر پس از طرح شکایت یا تذکر، کیفیت برای مدت کوتاهی بهبود پیدا کند اما دوباره به شرایط قبلی بازگردد، مشکل در سطح ساختاری باقی مانده است. آنچه کاربران نیاز دارند، اینترنتی پایدار و قابل پیشبینی است؛ نه بهبودهای کوتاهمدتی که صرفاً در واکنش به افزایش اعتراضها اتفاق بیفتد.
در چنین شرایطی، سیاستگذاری ارتباطی باید از مدیریت موردی شکایتها به سمت ارزیابی مستمر کیفیت حرکت کند. شاخصهایی مانند سرعت واقعی، میزان قطعی، تأخیر شبکه و کیفیت دسترسی در نقاط مختلف کشور باید به شکل شفاف سنجیده شود تا مشخص باشد هر منطقه و هر اپراتور چه سطحی از خدمات ارائه میکند. بدون اندازهگیری دقیق، امکان اصلاح پایدار نیز محدود خواهد بود.
موضوع قیمت نیز از کیفیت جدا نیست. مردم زمانی میتوانند هزینه خدمات ارتباطی را بپذیرند که در مقابل آن، خدمات قابل اتکا دریافت کنند. افزایش هزینه بدون بهبود محسوس در کیفیت میتواند فشار بیشتری بر خانوارها و کسبوکارها وارد کند. بنابراین سیاستهای توسعه شبکه باید همزمان به کیفیت، سرعت، پایداری و توان اقتصادی کاربران توجه داشته باشد.
در این میان، نقش وزارت ارتباطات صرفاً مدیریت فنی شبکه نیست. این وزارتخانه باید مدافع دسترسی مردم به یک خدمت ارتباطی باکیفیت باشد و مسیر توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری و ارتقای خدمات را به شکلی دنبال کند که نتیجه آن در تجربه روزمره کاربران قابل مشاهده باشد.
مطالبه اصلی این است که مسئله اینترنت از سطح تذکرهای مقطعی فراتر برود و به یک برنامه مشخص برای ارتقای کیفیت تبدیل شود. توسعه زیرساخت، افزایش ظرفیت شبکه، کاهش نوسانات و نظارت شفاف بر عملکرد ارائهدهندگان خدمات، مجموعه اقداماتی است که میتواند فاصله میان نیاز واقعی جامعه و کیفیت فعلی اینترنت را کاهش دهد.
اینترنت باکیفیت امروز بخشی از زیرساخت توسعه اقتصادی و اجتماعی است. هر اندازه وابستگی جامعه به خدمات دیجیتال بیشتر میشود، ضرورت سرمایهگذاری و برنامهریزی برای یک شبکه پایدار نیز افزایش پیدا میکند. مسئله دیگر این نیست که مردم اینترنت میخواهند یا نه؛ مسئله این است که اینترنت موجود تا چه اندازه میتواند پاسخگوی نیازهای واقعی زندگی و اقتصاد امروز باشد.
