شبکه منسجم اقتصادی
عبدالله بهرامی ـ فعال اقتصادی
ایران در آستانه ورود به «عصر حکمرانی شبکهای تعاون» قرار دارد؛ عصری که در آن ظرفیت میلیونها نفر از مردم، هزاران شرکت تعاونی، صدها اتحادیه تخصصی و اتاقهای تعاون در قالب یک شبکه منسجم اقتصادی به هم متصل شده و قدرتی بزرگتر از مجموع اجزای خود خلق میکنند.
حکمرانی شبکهای تعاون، صرفاً توسعه تعداد تعاونیها نیست؛ بلکه بازطراحی معماری اقتصاد ملی بر پایه همافزایی سرمایههای خرد، اعتماد اجتماعی، مشارکت عمومی، دانش تخصصی و مدیریت هوشمند زنجیرههای ارزش است. در این مدل، سرمایههای کوچک به سرمایههای بزرگ تبدیل میشوند، ظرفیتهای پراکنده تولیدی به شبکههای رقابتپذیر ملی و بینالمللی پیوند میخورند و تصمیمسازی اقتصادی از تمرکزگرایی به مشارکت سازمانیافته مردم منتقل میشود.
در شرایطی که بسیاری از کشورها برای افزایش تابآوری اقتصادی به سمت شبکههای تولید، خوشههای صنعتی و اقتصاد مشارکتی حرکت کردهاند، بخش تعاون در ایران از پشتوانهای قانونی، اجتماعی و فرهنگی برخوردار است که میتواند این تحول را با سرعت بیشتری محقق سازد. با این حال، این ظرفیت عظیم تاکنون کمتر در جایگاه واقعی خود مورد استفاده قرار گرفته است.
امروز مهمترین سرمایه کشور، منابع مالی نیست؛ سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و توان سازماندهی مردم است. اگر این سرمایه در بستر تعاون به حرکت درآید، میتواند موتور محرک سرمایهگذاری مولد، اشتغال پایدار، افزایش بهرهوری، توسعه صادرات، تقویت زنجیرههای تأمین و ارتقای عدالت اقتصادی باشد.
از نگاه ما، تابآوری اقتصادی تنها با افزایش منابع مالی حاصل نمیشود؛ بلکه زمانی شکل میگیرد که شبکههای تولید، توزیع، تأمین، خدمات و سرمایهگذاری مردمی به گونهای سازمان یابند که اقتصاد در برابر شوکهای داخلی و خارجی، وابستگی کمتری داشته باشد و قدرت بازیابی سریعتری پیدا کند. این دقیقاً همان مزیتی است که ساختار تعاونی میتواند برای اقتصاد ایران فراهم آورد.
اتاق تعاون استان تهران آمادگی دارد با بهرهگیری از ظرفیت اتحادیهها، تعاونیها، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و فعالان اقتصادی، «نقشه ملی حکمرانی شبکهای تعاون» را تدوین و به عنوان یک سند عملیاتی برای تحول اقتصاد مردمپایه ارائه کند. این نقشه میتواند ارتباط میان تولید، تأمین مالی، فناوری، بازار، صادرات، آموزش و نوآوری را در قالب یک شبکه هماهنگ برقرار سازد و فصل تازهای در مدیریت اقتصادی کشور بگشاید.
پیام امروز بخش تعاون روشن است: آینده اقتصاد ایران در رقابت میان بنگاهها رقم نخواهد خورد؛ آینده اقتصاد ایران در همافزایی شبکههای مردمی، مشارکت هوشمندانه و حکمرانی نوین تعاون شکل خواهد گرفت. هر اندازه این شبکه گستردهتر، هوشمندتر و منسجمتر باشد، امنیت اقتصادی، اشتغال، تولید، سرمایهگذاری و رفاه عمومی نیز پایدارتر خواهد شد.اکنون زمان آن رسیده است که تعاون از یک بخش اقتصادی به «معمار اقتصاد مردمپایه ایران» تبدیل شود؛ زیرا آینده اقتصاد ایران، آیندهای شبکهای، مشارکتی و تعاونی خواهد بود.
