توهمِ پخش کردن ریسک
علیرضا مطلبی ـ تحلیلگر اقتصادی
چرا با پولِ کم، چیدنِ تخممرغها در چند سبد رسماً خودکشی مالی است؟
شما هم این جمله معروف و شیک را هزار بار شنیدهاید: «هیچوقت تمام تخممرغهایت را در یک سبد نگذار!» خیلیها کل سرمایهشان مثلاً صد میلیون تومان است؛ بعد با یک افتخارِ عجیبی میگویند: « من ریسکم رو پخش کردم؛ بیست میلیون تتر خریدم، سی میلیون ربع سکه، ده میلیون سهامِ فلان شرکت، بقیش هم گذاشتم تو بانک سودش بیاد!»
تنوعبخشی یک استراتژیِ عالی است، اما برای چه کسی؟ برای کسی که میلیاردها تومان سرمایه دارد و دغدغه اصلیاش حفظِ ثروت است، نه کسی که تازه میخواهد خلقِ ثروت کند.
وقتی شما پولِ خرد را در پنج جای مختلف پخش میکنید، در واقع دارید خودتان را خلعسلاح میکنید. چرا؟ چون کارمزد معاملات، نوسانات ریز، و از همه مهمتر «پراکندگی تمرکز ذهنی»، تهِ همان سرمایه را هم میجود. بیایید فرمول این فاجعه را با هم ببینیم: رشدِ واقعی سرمایه خرد مساوی است با سودِ حاصل از تمرکز روی یک دارایی منهای هزینه کارمزدِ معاملاتِ متعدد به اضافه فرسایشِ ذهنی.
در اقتصاد تورمی ایران، اگر سرمایهتان خُرد است، پخش کردنش یعنی سودهایتان آنقدر کوچک میشود که اصلاً به چشم نمیآید، اما در عوض استرسِ پیگیریِ پنج بازارِ مختلف پیرتان میکند!
توصیه این است: وقتی سرمایهتان کم است، ادای وارن بافت را درنیاورید! روی یک داراییِ خوشفروش و مطمئن مثل طلای آبشده شناسنامهدار یا شمش تمرکز کنید، یا بهتر از آن، کلِ آن پولِ خُرد را روی مهارت و تخصصِ خودتان سرمایهگذاری کنید تا جریانِ درآمدیتان قوی شود. وقتی سرمایهتان درشت شد، آنوقت مینشینیم با هم سبد میچینیم و تخممرغها را پخش میکنیم!
اول تخم مرغ هایت را زیاد کن و بعد به فکر خرید سبد برایشان باش!