راهی که فولاد مبارکه پس از جنگ در پیش گرفت

این شرکت سال ۱۴۰۴ را در شرایطی پشت سر گذاشت که محدودیت‌های انرژی، افزایش هزینه‌های تولید، سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری و تبعات جنگ، فشار قابل توجهی بر صنعت فولاد وارد کرده بود. با این حال، فولاد مبارکه تلاش کرده است با تغییر رویکرد، توسعه خود را تنها به افزایش ظرفیت تولید محدود نکند و به سمت تکمیل زنجیره ارزش، تنوع‌بخشی به سرمایه‌گذاری‌ها و حضور در بازارهای جدید حرکت کند.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این تغییر، بازطراحی ساختار گروه فولاد مبارکه است. سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، با اشاره به ضرورت اصلاح مدل شرکت‌داری، از حرکت به سمت تشکیل هلدینگ‌های تخصصی خبر داد. بر این اساس، پس از تمرکز فعالیت‌های معدنی و شکل‌گیری گروه مالی، ساماندهی بخش بازرگانی و ایجاد هلدینگ آب و انرژی نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اقدامی که هدف آن افزایش چابکی، بهره‌وری و هماهنگی در زنجیره ارزش گروه است.

در کنار اصلاح ساختار مدیریتی، ورود به حوزه فلزات غیرآهنی را می‌توان یکی از مهم‌ترین بخش‌های استراتژی جدید فولاد مبارکه دانست. این شرکت سرمایه‌گذاری در حوزه مس را آغاز کرده و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در لیتیوم را نیز بررسی می‌کند؛ تصمیمی که نشان می‌دهد فولاد مبارکه به دنبال حضور در بازارهای آینده و کاهش وابستگی به بازار سنتی فولاد است.

بازار جهانی مس در سال‌های اخیر تحت تأثیر توسعه خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌های انتقال برق، با رشد تقاضا مواجه شده و بسیاری از تحلیل‌ها از احتمال کمبود عرضه این فلز تا سال ۲۰۴۰ حکایت دارد. از این منظر، ورود فولاد مبارکه به حوزه مس را می‌توان اقدامی راهبردی برای حضور در زنجیره مواد اولیه صنایع آینده و تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری این گروه ارزیابی کرد.

همچنین جهان به سمت توسعه صنایع های‌تک و فناوری‌های پیشرفته حرکت می‌کند و همین موضوع اهمیت مواد معدنی راهبردی مانند لیتیوم را دوچندان کرده است. بررسی ورود فولاد مبارکه به این حوزه، اقدامی آینده‌نگرانه برای حضور در زنجیره مواد اولیه فناوری‌های آینده، توسعه صنایع مرتبط با باتری‌سازی و کاهش ریسک‌های ناشی از تمرکز بر بازارهای سنتی فولاد محسوب می‌شود.

در سوی دیگر این استراتژی، صادرات به یکی از پایه‌های اصلی حفظ درآمد فولاد مبارکه تبدیل شده است. در شرایطی که ناترازی انرژی و افزایش هزینه‌های برق و گاز، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده، این شرکت با اصلاح مدل‌های تجاری و بازرگانی توانست چرخه فروش خود را حفظ کند. هدف صادرات یک میلیارد دلاری گروه که در ابتدای سال دور از دسترس به نظر می‌رسید، در نهایت با ثبت بیش از یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار صادرات محقق شد؛ دستاوردی که فولاد مبارکه را به یکی از مهم‌ترین ارزآوران غیرنفتی کشور تبدیل کرده است.

در ادامه این مسیر، توسعه بازارهای صادراتی، سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی، تولید محصولات ویژه، توسعه تولید سبز و تحول دیجیتال نیز به‌عنوان محورهای راهبردی فولاد مبارکه مطرح شده است. بررسی عملکرد شرکت‌های بزرگ فولادی جهان نشان می‌دهد که بسیاری از این مجموعه‌ها برای حفظ جایگاه خود، از مدل‌های تک‌محصولی فاصله گرفته و به سمت چندرشته‌ای شدن و حضور فعال در بازارهای بین‌المللی حرکت کرده‌اند؛ رویکردی که فولاد مبارکه نیز با هدف افزایش تاب‌آوری و رقابت‌پذیری، در مسیر آن قرار گرفته است.

مجموع تحولات اخیر نشان می‌دهد فولاد مبارکه پس از عبور از یکی از دشوارترین دوره‌های فعالیت خود، تنها به بازسازی خسارت‌ها و حفظ تولید بسنده نکرده است. حرکت به سمت فلزات راهبردی مانند مس و لیتیوم، بازآرایی ساختار هلدینگ‌ها، تقویت صادرات و توسعه بازارهای بین‌المللی، بخشی از نقشه راهی است که می‌تواند این مجموعه را از یک فولادساز بزرگ به یک گروه معدنی و صنعتی چندرشته‌ای و آینده‌نگر تبدیل کند.