قبض سنگین انرژی برای فولاد خوزستان؛
تولید کمتر، هزینه بیشتر، بازارهای ازدست‌رفته
محدودیت برق و گاز در کنار افزایش بهای انرژی، تولید و قدرت رقابت یکی از قطب‌های اصلی فولاد کشور را تحت فشار قرار داده است.
فولاد خوزستان طی پنج سال گذشته با دو فشار هم‌زمان مواجه بوده است؛ محدودیت‌های مکرر برق و گاز از یک سو و افزایش بهای حامل‌های انرژی از سوی دیگر. این وضعیت، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمام‌شده را افزایش داده و توان رقابت شرکت را در بازار داخلی و صادراتی تضعیف کرده است.
بر اساس آمارهای اعلام‌شده، محدودیت انرژی در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ موجب از دست رفتن حدود ۲ میلیون و ۵۵۵ هزار تن تولید در فولاد خوزستان شده است. با احتساب حدود ۹۹۱ هزار تن تولید ازدست‌رفته در سال ۱۴۰۴، مجموع این خسارت طی پنج سال به حدود ۳ میلیون و ۵۴۶ هزار تن می‌رسد؛ رقمی که ابعاد اثرگذاری ناترازی انرژی بر عملکرد این مجموعه را نشان می‌دهد.
در کنار کاهش تولید، رشد قیمت انرژی نیز فشار مضاعفی بر اقتصاد شرکت وارد کرده است. نرخ پایه گاز مصرفی فولادسازان در مردادماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷۶ درصد افزایش یافت و با احتساب مالیات و عوارض، به حدود ۲۱ هزار و ۵۲۲ تومان برای هر مترمکعب رسید. قیمت برق در بورس انرژی نیز در مقاطعی تا ۱۶ هزار و ۷۰۰ تومان به‌ازای هر کیلووات‌ساعت افزایش داشته است؛ نرخی که باید آن را قیمت مقطعی بازار دانست، نه تعرفه ثابت همه واحدهای صنعتی.
نتیجه این فشار دوگانه، کاهش تولید از یک طرف و افزایش هزینه از طرف دیگر است؛ ترکیبی که حاشیه سود صنعت فولاد را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و بر اساس آمارهای مطرح‌شده، آن را از حدود ۳۰ درصد به نزدیک ۶ درصد رسانده است. در چنین شرایطی، منابع مالی لازم برای نوسازی تجهیزات، توسعه ظرفیت و سرمایه‌گذاری در تأمین انرژی نیز محدودتر می‌شود.
پیامد این وضعیت به فولاد خوزستان محدود نمی‌ماند. کاهش عرضه شمش، برنامه تولید کارخانه‌های نورد و تأمین مواد اولیه صنایع ساختمانی، لوازم خانگی و صنایع فلزی را مختل می‌کند و می‌تواند هزینه محصولات نهایی را افزایش دهد. در بخش صادرات نیز ناتوانی در تحویل به‌موقع، مشتریان خارجی را به سمت رقبا سوق می‌دهد؛ بازارهایی که بازپس‌گیری آن‌ها زمان‌بر و پرهزینه است.
اگر حمله دشمن زیرساخت‌های صنعت فولاد را هدف قرار داد، محدودیت‌های مزمن انرژی و افزایش قیمت حامل‌ها طی سال‌های متوالی، ظرفیت تولید، توان رقابت و بازارهای این صنعت را فرسوده کرده است؛ آسیبی که از نظر استمرار و گستره اثرگذاری بر زنجیره تولید، به‌مراتب عمیق‌تر و سنگین‌تر بوده است.
فولاد خوزستان صرفاً یک واحد تولیدی نیست؛ حلقه‌ای راهبردی در زنجیره تأمین فولاد، اشتغال و صادرات کشور است. تأمین پایدار انرژی و بازنگری در سازوکار قیمت‌گذاری برق و گاز، ضرورتی اقتصادی و ملی است. تداوم هم‌زمان محدودیت و گرانی انرژی، تنها تولید یک شرکت را کاهش نمی‌دهد؛ بلکه بازار داخلی، صنایع پایین‌دستی و جایگاه صادراتی ایران را نیز با خسارت مواجه می‌کند.
