جهان اقتصاد گزارش می دهد؛
قیفسازی؛ ماحصل نبود طرحهای کارشناسی برای کاهش ترافیک
رضا پورحسین - روزنامه نگار
جهان اقتصاد: خیابانهای تهران دیگر مثل گذشته نیستند. حالا به شکل قیفهای تنگ و خطرناک درآمدهاند. شهرداری تهران برای ورود یا خروج از هر محوری، قیفهای ساختهشده با آسفالت را طراحی کرده که خودروها را به تنگناها میبرد.
برای خروج از یک خیابان، مثلاً از میدان انقلاب تا جنتآباد، حداقل ۵ تا ۷ کیلومتر ترافیک فشرده ایجاد میشود تا رانندهها مجبور شوند در این قیفهای خودساخته شهرداری بمانند.
همینطور برای ورود به محلهها، از بزرگراهها تا ورودیهای مسکونی، قیفهای دیگری ساخته میشود که خودروها را از مسیرهای اصلی به تنگنا بکشاند. این قیفسازیها با هدف کنترل جریان ترافیک یا سادهترین فرض، بدون هیچ برنامه کارشناسی، اجرا شدهاند و نتیجهاش این شده که مردم هر روز ساعات طولانی را در این تنگناهای طاقت فرسا بگذرانند.
در این قیفهای ساختهشده توسط شهرداری، خودروها با سرعت ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر در ساعت جلو میروند و رانندگان ساعتها در ترافیک گیر میافتند.
هر روز هزاران نفر از این قیفها عبور میکنند و خستگی، استرس و تلفات جانی افزایش مییابد. ترافیک تهران سالانه خسارتهای میلیاردی به اقتصاد کشور وارد میکند؛ زمان از دسترفته، سوخت اضافی، هزینههای معاینه فنی و سلامت روان مردم که از این وضعیت آسیب میبیند.
منتهی شدن یک بزرگراه ۴ با ۴ مسیر رانندگی به خیابانی با یک مسیر رانندگی، نمونه مشهود این قیف سازی در سطح شهر تهران است.
بر اساس گزارشهای سالانه، هر کیلومتر ترافیک فشرده معادل چند میلیون دلار خسارت اقتصادی ایجاد میکند.
مردم با وجود پرداخت هزینههای سنگین برای مالیات و عوارض، هر روز در قیفهای شهرداری گیر میافتند و متولی ترافیک هنوز اقدامی کارشناسی برای رفع این موانع ترافیکی انجام نمیدهد.
شهرداری نه تنها هیچ نقشه جامع برای باز کردن این قیفها ندارد، بلکه با گسترش بیشتر این روش، مشکل را بدتر میکند. اگر همین حالا کارشناسی واقعی انجام نشود، تهران به پایتخت قیفهای ترافیکی تبدیل خواهد شد.
این وضعیت نه تنها زندگی روزمره را نابود کرده، بلکه آینده اقتصادی را هم تهدید میکند. باید فوری به فکر راهحلهای عقلانی بود تا مردم بتوانند بدون این دردسرهای بیمورد به کار و زندگی برسند.
ترافیک تهران سالانه ۳.۷ میلیارد دلار هزینه مستقیم و غیرمستقیم به کشور تحمیل میکند. طبق گزارشهای علمی، شهروندان هر روز حدود ۲ ساعت در ترافیک میمانند و به طور متوسط ۷۳۰ ساعت در سال تلف میشود؛ یعنی یک ماه کامل از وقت مفید از دست میرود. این اتلاف زمان، با فرض ارزش ساعتی کار هر شاغل، حدود ۵۵۰ میلیون دلار زیان مستقیم ایجاد میکند.
علاوه بر این، هر شهروند حدود ۲ ساعت در روز بنزین هدر میدهد که معادل هدررفت ۱۲ میلیون لیتر سوخت در سال است (بیش از مصرف روزانه برخی کشورهای کوچک). هزینههای سوخت، استهلاک خودرو، افزایش آلایندگی و فشار روانی سالانه میلیاردها دلار بیشتر اضافه میکند.
این ارقام صرفاً هزینههای قابل اندازهگیری هستند و هزینههای سلامت ناشی از آلودگی و کاهش بهرهوری کامل محاسبه نشدهاند.
در مجموع، ترافیک تهران بهرهوری اقتصادی، سلامت عمومی و سرمایهگذاریهای زیرساختی کشور را به شدت آسیب میزند و سیاستهای توسعه شهری بدون حل آن، این بار را افزایش خواهد داد. راهحل هوشمندسازی حملونقل میتواند صدها میلیارد تومان صرفهجویی ایجاد کند.
