بانکداری بیمهای و جریان نقد صنعت بیمه
دکتر وحید نوبهار - دستیار مدیرعامل بانک دی در امور بانکداری و بیمه
وصول حقبیمه در صنعت بیمه کشور به یکی از متغیرهای اثرگذار بر توانگری مالی، سرعت پرداخت خسارت و پایداری اقتصادی شرکتهای بیمه گر تبدیل شده است. رشد اسمی صنعت همزمان با افزایش هزینههای درمان، تعمیرات، خدمات و تعهدات بیمهای، اهمیت مدیریت جریان نقدی را مضاعف کرده است. بر اساس آمار رسمی عملکرد صنعت بیمه در 1404، مجموع حقبیمه تولیدی کشور به حدود ۷۷۸ هزار میلیارد تومان رسید و خسارت پرداختی نیز از ۵۱۱ هزار میلیارد تومان عبور کرد که حاکیست گردش منابع در صنعت بیمه به مقیاسی رسیده که هرگونه تأخیر در وصول حقبیمه میتواند آثار مستقیم بر جریان نقد بیمه گران داشته باشد.
ازین رو ضروری است بانکداری بیمهای (Bancassurance) از ابزار سنتی توسعه فروش به سازوکار اصلاح جریان مالی صنعت بیمه ارتقایابد. برداشت سنتی از بانکداری بیمهای در کشور بیشتر بر استفاده از شعب شبکه بانکی برای عرضه بیمهنامه متمرکز بوده در حالی که ظرفیت واقعی الگوی مذکور در اتصال فرآیند خرید، پرداخت، تمدید و مدیریت قراردادهای بیمهای به زیرساختهای بانکی قرار دارد. بانکداری بیمهای میتواند فاصله بین صدور بیمهنامه و دریافت وجه را کاهش و مطالبات معوق را مدیریت کند که همواره از چالشهای ساختاری صنعت بیمه کشور بوده و هست. بیمه گران در رشتههای مختلف بهخصوص بیمههای درمان گروهی، مسوولیت و قراردادهای بزرگ سازمانی ممکن است پس از صدور بیمهنامه با دورههای طولانی وصول مواجه شوند. فاصله زمانی در اقتصاد تورمی، ارزش زمانی پول را کاهش داده و مبلغی که بیمه گر چند ماه پس از صدور بیمهنامه دریافت میکند، از نظر قدرت خرید با مبلغ اولیه تفاوت داشته و بر توان شرکت بیمه گر برای سرمایهگذاری، ذخیرهگیری و پرداخت خسارت اثر خواهدگذاشت.
زاویه دیگری که در آمار عملکرد صنعت جالب توجه است، اینست که هم رشد حق بیمه و هم رشد خسارات پرداختی شیب تندی دارد که فاصله بین رشد درآمد و رشد هزینههای تعهدات، ضرورت حرکت به سمت نظامهای دقیقتر منابع و مصارف را تقویت میکند. بدون شک بانکداری بیمهای از طریق پرداخت خودکار (Automatic Payment) مساله مذکور را هدف قرار دهد. پرداخت حقبیمه از یک اقدام مجزا که نیازمند مراجعه، پیگیری و یادآوری است، به بخشی از جریان مالی مشتری تبدیل میشود. برداشت دورهای از حساب، اتصال بیمهنامه به خدمات بانکی، تمدید خودکار قرارداد و اطلاعرسانی هوشمند درباره موعد پرداخت، ابزارهایی هستند که شبکه بانکی به دلیل دسترسی گسترده به حسابهای مشتریان در اختیار دارند. ظرفیتی که گفته شد برای بیمههای زندگی اهمیت بیشتری دارد چرا که استمرار پرداخت حقبیمه مساله اصلی در رشته بیمه ای یادشده است. شبکه بانکی به دلیل ارتباط مستمر با حسابهای پسانداز، درآمدهای ماهانه و رفتار مالی مشتریان، امکان ایجاد استمرار پرداخت را دارند.
همچنین داده کاوی، بانکداری باز و قراردادهای هوشمند سه ابزار مهم شبکه بانکی برای نیل به زنجیره یکپارچه خدمات مالی هستند. دادههای بانکی با شناخت الگوی پرداخت و رفتار مالی مشتری، امکان ارائه بیمه متناسب را فراهم کرده، بانکداری باز با اتصال امن سامانههای بانکی و بیمهای میتواند وصول و تمدید حقبیمه را سریعتر و کمهزینهتر کرده و قراردادهای هوشمند نیز با خودکارسازی پرداخت، فعالشدن پوشش و ارتباط بین بانک، بیمهگر و بیمهگذار، فرآیندهای بیمهای را کارآمدتر میسازد.
تاکید می شود بانکداری بیمهای در شرایط کنونی کشور از ابزارهای مهم اصلاح زنجیره مالی صنعت بیمه محسوب شده به طوری که کاهش زمان وصول حقبیمه، مدیریت بهتر نقدینگی، توسعه بیمههای زندگی، کاهش هزینههای عملیاتی و افزایش رضایت مشتری، اهدافی هستند که از طریق همکاری هوشمند بین شبکه بانکی و صنعت بیمه قابل دستیابیاند. موضوع وصول حقبیمه که در چندسال اخیر به آزمون استرس بر توانگری بیمه گران و پرداخت تعهدات آنان تبدیل شده، راهبرد بقای مالی شرکتهای بیمه گر است. بدون تردید بانکداری بیمهای میتواند حلقه اتصال ظرفیت گسترده شبکه بانکی با نیاز صنعت بیمه به دسترسی سریع، منظم و قابل پیشبینی به منابع مالی باشد. زیرساختهای پرداخت بانکی، دادههای مالی مشتری و خدمات هوشمند با کاهش فاصله بین صدور و وصول، گردش نقدینگی شرکتهای بیمه گر را بهبود بخشیده و هزینههای عملیاتی پیگیری مطالبات را خواهدکاست. بنابراین بانکداری بیمهای پایگاه مشترک خدمات مالیست که جریان پول بین مشتری، بانک و بیمه گر را منسجم کرده و ظرفیت شبکه بانکی را در خدمت افزایش کارایی مالی و عملیاتی صنعت بیمه قرار می دهد.
