الگوی تنوع بخشی به اقتصاد

تجارت خارجی آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۵ نشان دهنده یک دوره گذار حساس در تاریخ اقتصادی این کشور است. داده‌های تجاری جمع‌آوری شده، که حجمی بالغ بر حدود ۲۲۱ میلیارد دلار را در مجموع صادرات و واردات نشان می‌دهد، حکایت از اقتصادی دارد که در عین حفظ وابستگی ساختاری به صادرات مواد معدنی، در حال تنوع‌بخشی به بازارهای هدف خود است. گزارش ها نشان می دهد که آفریقای جنوبی با ثبت مازاد تجاری قابل توجه بیش از ۱۱ میلیارد دلار، همچنان به عنوان صنعتی‌ترین اقتصاد قاره آفریقا و دروازه تجارت جهانی به این قاره عمل می‌کند.

کل صادرات آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱۶.۲ میلیارد دلار و کل واردات حدود ۱۰۵ میلیارد دلار؛ تراز تجاری حدود ۱۱.۲ میلیارد دلار مثبت، ثبت گردیده است.

بیشترین سهم از صادرات به آسیا (۲۹.۳%) و پس از آن آفریقا و اروپا است. در واردات، آسیا با ۵۲.۹% بیشترین سهم را دارد.

 بزرگترین شریک تجاری (مجموع صادرات و واردات) چین بوده است (صادرات ۱۲.۴ و واردات ۲۳.۵ میلیارد دلار).

  ۱۰ گروه کالایی/بخشی نخست صادرات، عمدتاً شامل محصولات معدنی، فلزات گرانبها و وسایل نقلیه/هواپیما/شناور است. در واردات ماشین‌آلات و سپس محصولات معدنی و فرآورده های نفتی و مواد شیمیایی در صدر قرار دارند.

  تجارت آفریقای جنوبی با کشورهای بریکس پلاس در مجموع حدود۶۲ میلیارد دلار بوده که معادل ۲۷.۹% از کل تجارت کشور است. سهم بریکس پلاس از واردات ۳۸.۲% و از صادرات ۱۸.۵% است.

وابستگی وارداتی آفریقای جنوبی به بریکس پلاس قابل توجه است، به نحوی که ۳۸.۲% از کل واردات از این کشورها تامین میشود (عمدتاً چین و هند).

  صادرات به کشورهای بریکس پلاس بیشتر متمرکز بر محصولات معدنی است و این گروه کالایی به تنهایی ۵۸.۳% از صادرات به بریکس پلاس را تشکیل میدهد.

 در واردات از بریکس پلاس ماشین آلات با سهم ۳۰.۱% در رتبه اول قرار دارد. وسایل نقلیه، سوخت‌ها و مواد شیمیایی نیز در زمره بیشترین کالاهای وارد شده به آفریقای جنوبی هستند.

آفریقای جنوبی عمدتاً صادرکننده منابع معدنی و طبیعی، وسایل نقلیه و میوه و سبزیجات است و در مقابل، ماشین‌آلات، محصولات معدنی، مواد شیمیایی، مصنوعات نساجی و تجهیزات عکاسی و پزشکی را وارد می‌کند. این ساختار تجاری باعث کسری تجاری این کشور با اکثر شرکای خود در بریکس پلاس به خصوص چین، هند و عربستان سعودی شده است.

در رابطه با ایران، صادرات آفریقای جنوبی بسیار محدود است، در حالی که پتانسیل بالایی برای تأمین محصولات کشاورزی و مواد معدنی مورد نیاز ایران دارد.

 این در حالی است که صادرات کشورمان به آفریقای جنوبی نیز چیزی در حدود ۱۵۰ میلیون دلار قرار دارد که قابلیت ارتقای قابل توجهی را دارا است.