ظرفیت های صنعت دارو

صنعت داروی ایران، به‌ویژه در محصولات دانش‌بنیان و های‌تک، ظرفیت قابل‌توجهی برای ارزآوری و دستیابی به تراز تجاری مثبت دارد. بهره‌گیری از این ظرفیت برای توسعه صادرات، وابستگی بسیاری به رفع موانع تجاری و بانکی و از همه مهم‌تر تحریم‌های بین‌المللی دارد.
هرچند روند تخصیص و تامین ارز با همکاری بانک مرکزی نسبت به گذشته منظم‌تر شده است، اما چالش اصلی صنعت دارو همچنان کمبود نقدینگی و دشواری تامین منابع ریالی است؛ مسئله‌ای که توان شرکت‌ها برای خرید مواد اولیه، تامین هزینه‌های تولید و حفظ ذخایر راهبردی را کاهش داده است.
بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه دارویی، به‌ویژه اقلام حجیم با ارزش کمتر، پیش‌تر از مسیرهای دریایی وارد کشور می‌شد، اما محدودیت‌های ایجادشده در این مسیرها، تامین این مواد و همچنین تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز صنعت دارو را با دشواری مواجه کرده است.
در مسیر چین، حمل هوایی همچنان برقرار است و بخشی از نیاز تولیدکنندگان را پوشش می‌دهد. علاوه بر این، بخشی از محموله‌ها از راه زمینی و ریلی به کشور منتقل می‌شود. بنابراین، با وجود افزایش هزینه و زمان حمل، تامین مواد اولیه از چین تا حد زیادی در جریان است اما شرایط در مورد هند متفاوت بوده و در برخی موارد، ارز تخصیص یافته، مواد تولید شده و محموله آماده حمل است، اما امکان انتقال آن به کشور فراهم نمی‌شود. این وضعیت، تامین مواد اولیه و ماشین‌آلات مورد نیاز شرکت‌ها را دچار مشکل کرده است.
وزارت بهداشت، وزارت راه‌وشهرسازی و وزارت امور خارجه در محدوده اختیارات خود موضوع را دنبال می‌کنند. در عین حال، شرکت‌های تولیدکننده دارو، شرکت‌های حمل‌ونقل، فورواردرها و تشکل‌های تخصصی نیز برای شناسایی مسیرهای جایگزین و حفظ جریان تامین، به‌طور مستمر در تعامل و فعالیت هستند.
در این شرایط، بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل از رویکردهای صرفا تجاری فاصله گرفته‌اند. فعالان این بخش، تامین مواد اولیه دارویی را موضوعی مرتبط با سلامت مردم می‌دانند و حتی با وجود رشد هزینه‌ها، برای تداوم حمل تلاش می‌کنند. با این وجود، افزایش هزینه حمل‌ونقل اجتناب‌ناپذیر بوده و در نرخ تمام‌شده تولید دارو اثر می‌گذارد.
محدودیت‌های بانکی، دشواری ورود و بازگشت ارز، اختلال در حمل‌ونقل، مقررات سخت‌گیرانه بازارهای مقصد و تحریم‌ها، مسیر توسعه صادرات زنجیره دارو را پیچیده کرده است. صنعت داروی ایران، به‌ویژه در محصولات دانش‌بنیان و های‌تک، ظرفیت قابل‌توجهی برای ارزآوری و دستیابی به تراز تجاری مثبت دارد؛ اما بهره‌گیری از این ظرفیت برای  توسعه صادرات، وابستگی شدیدی به رفع موانع تجاری و بانکی و از همه مهم‌تر تحریم‌های بین‌المللی دارد.