افزایش قبوض انرژی بازار باتریهای خانگی را داغ کرد
افزایش هزینههای انرژی و کاهش قیمت باتریها، تقاضا برای سامانههای ذخیرهسازی برق خانگی را در سراسر جهان بهطور چشمگیری افزایش داده است.
افزایش هزینههای انرژی در سراسر جهان که ناشی از تورم فزاینده و نوسانات شدید قیمت نفت و گاز بهدلیل محدودیتهای گسترده در تجارت انرژی از طریق تنگه هرمز در ماههای اخیر است، مصرفکنندگان را به سمت راهکارهای جدید سوق داده است.
این افزایش باعث شده است استقبال از سامانههای خورشیدی خانگی افزایش یابد، زیرا خانوارها به دنبال تولید برق پاک و ارزان برای خود هستند. همزمان، با کاهش قیمت باتریها و افزایش آگاهی عمومی نسبت به امکان تامین برق پاک در تمام ساعات شبانهروز، تقاضا برای نصب باتریهای ذخیرهسازی نیز رو به رشد است.
استرالیا، یکی از کشورهای پیشرو در زمینه نصب باتریهای خانگی به شمار میرود زیرا سیاستهای حمایتی دولت، رشد این بازار را تسریع کرده است. در حال حاضر حدود یکسوم خانههای این کشور به سامانههای خورشیدی مجهز هستند و از شرایط مناسب اقلیمی برای تولید انرژی پاک بهره میبرند. اکنون بسیاری از خانوارها برای افزایش استقلال انرژی و تضمین تامین برق در طول شبانهروز به سراغ ذخیرهسازهای باتری رفتهاند.
از جولای ۲۰۲۵ تاکنون، حدود ۴۱۵ هزار خانوار استرالیایی در سامانههای ذخیرهسازی باتری سرمایهگذاری کردهاند، رقمی که معادل یک خانه از هر ۲۵ خانه در این کشور است. این روند همزمان با توسعه سریع باتریها در مقیاس صنعتی در سطح ملی توسط دولت استرالیا رخ داده و به کاهش قیمت برق کمک کرده است.
تریستان ادیس، مدیر شرکت مشاورهای «گرین انرژی مارکتس» گفت: این اتفاق شگفتانگیز است. بار دیگر نشان میدهد که اگر یک فناوری از همان ابتدا در مقیاس بزرگ اجرا شود، میتواند تغییرات چشمگیری ایجاد کند. هر تولیدکننده باتری که امروز بر بازار خانگی تمرکز دارد، باید توجه ویژهای به استرالیا داشته باشد.
بسیاری از نگرانیها درباره گذار از سوختهای فسیلی به انرژیهای تجدیدپذیر، به ناپایداری منابعی مانند باد و خورشید مربوط میشود. با این حال، استفاده از باتریهای ذخیرهسازی تا حد زیادی این نگرانیها را کاهش داده است، زیرا این باتریها نقش پشتیبان را ایفا میکنند و نیاز به استفاده از گاز برای جبران کمبود برق در برخی ساعات روز را از بین میبرند.
در حالی که قیمت پنلهای خورشیدی طی سالهای اخیر به دلیل پیشرفت فناوری و افزایش تولید کاهش یافته است، هزینه باتریها تا مدتها بالا مانده بود. اما اکنون ذخیرهسازی باتری بهتدریج مقرونبهصرفهتر شده است. براساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، قیمت باتریها از سال ۲۰۱۰ تاکنون، حدود ۹۰ درصد کاهش یافته و این روند نقش مهمی در افزایش تقاضای مصرفکنندگان داشته است.
علاوه بر کاهش قیمت، فناوری باتریها نیز پیشرفت کرده است. بسیاری از باتریهای جدید به مواد معدنی کمتری برای تولید نیاز دارند، عمر مفید طولانیتری دارند و از نظر ایمنی در برابر آتشسوزی نیز بهبود یافتهاند.
در شرایطی که تنشهای ژئوپلیتیکی موجب نوسان شدید قیمت سوختهای فسیلی شده است، خانوارها بیش از گذشته تمایل دارند در سامانههای انرژی تجدیدپذیر خانگی سرمایهگذاری کنند تا به برق پاک و ارزان دسترسی داشته باشند.
افزایش استفاده از باتریهای خانگی در استرالیا همچنین باعث کاهش مصرف گاز شده است، زیرا خانوارهای کمتری در ساعات شب به برق تولیدشده از نیروگاههای گازی وابسته هستند. این موضوع علاوه بر کاهش هزینه برق در ساعات اوج مصرف، به کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز کمک میکند.
رشد تقاضا برای باتریهای خانگی تنها به استرالیا محدود نیست. در آمریکا نیز ظرفیت باتریهای خانگی در سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافت و پیشبینی میشود بازار این بخش تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۲۰ درصد رشد کند.
در اروپا نیز گسترش انرژی خورشیدی به صرفهجویی قابل توجهی برای مصرفکنندگان منجر شده است؛ بهویژه در شرایطی که قیمت گاز همچنان در حال افزایش است. بر اساس نتایج تحلیلی، انرژی خورشیدی فقط در مارس، روزانه بیش از ۱۱۵ میلیون دلار از هزینه واردات گاز اروپا کاسته است. اگر محدودیتهای تردد انرژی از طریق تنگه هرمز ادامه یابد، این صرفهجویی تا پایان سال میتواند به حدود ۷۸ میلیارد دلار برسد.
در کنار توسعه نیروگاههای خورشیدی، خانوارهای اروپایی نیز برای کاهش وابستگی به برق گرانقیمت شبکه، بهطور فزایندهای در سامانههای خورشیدی و باتریهای خانگی سرمایهگذاری میکنند. طبق گزارش موسسه «وود مکنزی»، اروپا با در اختیار داشتن هفت بازار از ۱۰ بازار برتر ذخیرهسازی انرژی خانگی جهان، رهبر این حوزه محسوب میشود.
در انگلیس نیز براساس آمارهای دولتی، بیش از ۲۷ هزار سامانه خورشیدی در مارس ۲۰۲۵ نصب شده که بالاترین رقم ماهانه از سال ۲۰۱۲ تاکنون محسوب میشود و ۲.۳ گیگاوات برق پاک به ظرفیت کشور افزوده است. دولت انگلیس همچنین در حال بررسی طرحی برای توسعه باتریهای اشتراکی محلی است تا خانوارهای دارای سامانه خورشیدی بتوانند هزینه انرژی خود را بیش از پیش کاهش دهند.
فیل استیل از شرکت انرژی انگلیسی «اکتوپوس انرژی» گفت: ترکیب باتریها با تعرفههای هوشمند میتواند هزینه انرژی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. در این مدل، باتری زمانی شارژ میشود که قیمت برق پایین است و در زمان اوج قیمت، انرژی ذخیره شده را مصرف میکند، بنابراین خانوارها بیشترین بهره را از هر واحد انرژی ذخیره شده میبرند.
اویل پرایس گزارش کرد، در مجموع، افزایش نگرانیها درباره نوسان قیمت سوختهای فسیلی موجب شده است افراد بیشتری به تولید برق پاک و ارزان در خانه روی بیاورند. این روند نه فقط به گسترش انرژی خورشیدی کمک کرده، بلکه بازار باتریهای خانگی را نیز به سرعت توسعه داده و میتواند الگوی مصرف انرژی را در بسیاری از کشورها متحول کند.
