معمای ۸۰ ساله ریاضی به چالش کشیده شد
یک مدل هوش مصنوعی کاری کرده که بسیاری از ریاضیدانان تصور میکردند شاید دههها دیگر هم حل نشود.
شرکت اوپنایآی هفته گذشته جامعه ریاضی را شگفتزده کرد؛ زیرا یکی از مدلهای هوش مصنوعی این شرکت توانست برای یک مسئله مشهور و ۸۰ ساله که توسط ریاضیدان افسانهای «پال اردوش» در سال ۱۳۲۵ شمسی مطرح شده بود، یک «مثال نقض» پیدا کند. این مسئله که به «مسئله فاصله واحد روی صفحه» معروف است، دههها ذهن ریاضیدانان را درگیر کرده بود و بسیاری تصور میکردند حدس اردوش درست است.این مسئله در ظاهر ساده به نظر میرسد: اگر تعداد زیادی نقطه روی یک صفحه قرار داده شود، بیشترین تعداد جفتنقاطی که دقیقاً یک واحد از هم فاصله دارند چقدر میتواند باشد؟ سالها تصور میشد ساختارهای منظم شبیه شبکههای مربعی بهترین پاسخ ممکن هستند، اما مدل هوش مصنوعی اوپنایآی نشان داد الگوهای پیچیدهتری وجود دارد که میتوانند تعداد بیشتری از این فاصلههای واحد ایجاد کنند.
اهمیت این کشف فقط به حل یک مسئله ریاضی محدود نمیشود. بسیاری از ریاضیدانان برجسته، از جمله «تیموتی گاورز»، گفتهاند اگر یک پژوهشگر انسانی این مقاله را ارائه میکرد، بدون تردید شایسته انتشار در معتبرترین مجلات ریاضی بود. نکته مهمتر این است که این دستاورد با یک مدل عمومی هوش مصنوعی و تقریباً بدون دخالت مستقیم انسان به دست آمده است.این اتفاق بحثهای تازهای درباره آینده پژوهشهای علمی و نقش هوش مصنوعی در خلاقیت انسانی ایجاد کرده است. ریاضیدانان میگویند هوش مصنوعی اکنون میتواند حجم عظیمی از ایدهها و مسیرهای مختلف را بررسی کند؛ کاری که برای انسان بسیار زمانبر است. با این حال، هنوز مشخص نیست آیا هوش مصنوعی واقعاً میتواند «جرقههای شهودی» و لحظههای خلاقانهای را که منجر به کشفیات بزرگ علمی میشوند، کاملاً بازتولید کند یا نه.
