«جهان اقتصاد» گزارش می دهد / بحران آب در کمین!
گلناز پرتوی مهر
در حال حاضر ورودی سدها به ۴۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب میرسد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته (۳۹ میلیارد و ۱۷۰ میلیون متر مکعب) افزایش ۶ درصدی را نشان میدهد ولی این 6 در صد به گفته کارشناسان ناترازی آب را برطرف نمی کند و همچنان کشور با بحران کم آبی مواجه است..
در سال جاری آبی از ابتدای مهرماه ۱۴۰۲ تا بیست و سوم شهریور ماه ارتفاع کل ریزشهای جوی کشور معادل ۲۵۰,۳ میلیمتر است. این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دورههای مشابه درازمدت ۲۴۶,۵ میلی متر ۲ درصد افزایش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ۲۱۱,۴ میلی متر ۱۸ درصد افزایش را نشان میدهد.
همچنین آب موجود در مخازن سدها از ابتدای سال آبی تا ۲۳ شهریور ۲۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب بوده که در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته ۲۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون متر مکعب افزایش ۱۲ درصدی را نشان میدهد. در مجموع نیز ۴۹ درصد از سدها پر و ۵۱ درصد دیگر از ظرفیت مخازن سدها خالی است.
البته باید در نظر داشت که با توجه به گرمای بی سابقه امسال، خروجی سدها روند افزایشی داشته است به طوری که این شاخص در سال جاری ۳۸ میلیارد و ۲۲۰ میلیون متر مکعب بود که نسبت به سال گذشته ۳۶.۱۲ میلیارد متر مکعب نشان دهنده رشد ۶ درصدی خروجی سدها است.
بحران آب در ایران نه تنها یک مسئله محیط زیستی، بلکه یک بحران اجتماعی، اقتصادی است که زندگی روزمره میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار داده است. این بحران ناشی از عوامل متعددی است که شناسایی آنها برای یافتن راهکارهای موثر ضروری است. از دلایل اصلی این بحران میتوان به کمبود بارندگی، افزایش بیرویه جمعیت، مدیریت نادرست منابع آب، استفاده بیش از حد در بخش کشاورزی و صنعت، و تغییرات اقلیمی اشاره کرد. این موضوع نه تنها بر تامین آب شرب و کشاورزی تاثیر گذاشته، بلکه بر تولید انرژی، سلامت عمومی، و حتی امنیت غذایی کشور نیز اثر گذار است.
در همین زمینه محمد کریمی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با خبرنگار«جهان اقتصاد»، اظهار کرد: بحران آب یکی از بزرگترین چالشهای جهانی و به ویژه ایران است که به دلیل تغییرات اقلیمی، رشد جمعیت، مدیریت نادرست منابع و الگوهای مصرف غیرپایدار، شدت یافته است. برای مقابله با این بحران، نیاز به مجموعهای از اقدامات استراتژیک و فوری در سطح دولت، صنعت و مردم وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه برای مقابله با بحران آب، لازم است که منابع آبی به شکل بهینه و پایدار مدیریت شوند، گفت: بسیاری از سفرههای آب زیرزمینی ایران به دلیل برداشت بیش از حد در حال خشک شدن هستند. باید محدودیتهای سختتری بر برداشت آب زیرزمینی اعمال شود تا از تخلیه کامل این منابع جلوگیری شود.
وی عنوان کرد: فناوریهایی مانند سیستمهای آبیاری هوشمند، ابزارهای اندازهگیری دقیق و جمعآوری دادههای مرتبط با مصرف آب، میتوانند به کشاورزان و مدیران کمک کنند تا با دقت بیشتری از آب استفاده کنند.
کریمی گفت: بخش کشاورزی بزرگترین مصرفکننده آب در ایران است و اصلاح الگوهای کشت و روشهای آبیاری میتواند به صرفهجویی زیادی در منابع آب منجر شود.
وی عنوان کرد: رسانهها، مدارس و نهادهای فرهنگی باید نقش مهمی در آموزش صرفهجویی آب به جامعه ایفا کنند. آگاهیبخشی درباره بحران آب و تأثیرات آن بر زندگی روزمره و محیط زیست میتواند به تغییر رفتار مردم منجر شود.
وی با بیان اینکه بحران آب در ایران یک مسئله چندوجهی است که نیازمند برنامهریزی دقیق و مشارکت همگانی است، گفت: مدیریت منابع آب، کاهش مصرف در بخش کشاورزی، توسعه فرهنگ صرفهجویی و استفاده از فناوریهای جدید میتوانند به کاهش تأثیرات این بحران کمک کنند. این اقدامات نه تنها به پایداری منابع آب کمک میکنند، بلکه به حفاظت از محیط زیست و آینده نسلهای بعدی نیز منجر خواهند شد.