پیشگامی شرکت ملی مس در گذار به انرژیهای تجدیدپذیر
در نیمقرن گذشته، رشد اقتصادی و ارتقای استانداردهای زندگی، موجب افزایش چشمگیر تقاضای انرژی و کاهش محسوس ذخایر فسیلی شده است؛ بهگونهای که برآوردها نشان میدهد این منابع طی ۳۰ تا ۴۰سال آینده بهتنهایی پاسخگوی نیاز جهانی انرژی نخواهند بود.
به گزارش پایگاه خبری مسپرس، در همینحال، مصرف برق در جهان تقریباً هر ۵.۱۴سال دوبرابر میشود؛ رشدی که ظرفیتهای فعلی تولید برق، توان همپایی کامل با آن را ندارد. با اینحال، همچنان حدود ۶۰درصد برق جهان از سوختهای فسیلی تأمین میشود؛ موضوعی که پیامدهای گسترده محیطزیستی و اقلیمی بههمراه داشته است.
در چنین شرایطی، حرکت به سمت اقتصاد کمکربن و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، دیگر یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه به ضرورتی راهبردی برای آینده جهان تبدیل شده است.
انرژی خورشیدی؛ محور تحول جهانی
در مسیر گذار انرژی، انرژی خورشیدی بهعنوان یکی از مؤثرترین گزینهها مورد توجه جهانی قرار گرفته است. اتحادیه اروپا از این منبع بهطور گسترده برای کاهش انتشار دیاکسیدکربن بهره میبرد و آن را به یکی از پایههای سیاستهای انرژی خود تبدیل کرده است.
نیروگاههای خورشیدی با عمر مفید ۲۵ تا ۳۰سال، سرمایهگذاریهایی بلندمدت محسوب میشوند که موفقیت آنها به عواملی مانند مکانیابی مناسب، شدت و پایداری تابش خورشید، کیفیت و راندمان پنلها، کارایی اینورترها، استحکام سازهها و اتصال بهینه به شبکه، وابسته است.
جایگاه ایران در انرژیهای تجدیدپذیر
بر اساس گزارش «بررسی سهم ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور در آبان ۱۴۰۴»، انرژی خورشیدی با ۷۰درصد سهم، بیشترین ظرفیت تجدیدپذیر کشور را به خود اختصاص داده است؛ موضوعی که نشاندهنده تمرکز اولیه ایران بر توسعه این منبع پاک است. در این میان، نیروگاههای خورشیدی انشعابی با ۱۳درصد در رتبه دوم قرار دارند و انرژی بادی با ۱۲درصد سهم، رتبه سوم را به خود اختصاص داده که عمدتاً حاصل توسعه پروژههای بادی در مناطق مستعد کشور است. دیگر منابع تجدیدپذیر، سهم کمتری از سبد انرژی کشور دارند.
روندهای جهانی سرمایهگذاری
افزایش قابل توجه سرمایهگذاری کشورهایی نظیر چین، ژاپن، اتحادیه اروپا، هند، آمریکا، جنوبشرق آسیا، خاورمیانه و آفریقا در حوزه بهرهوری و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، نشاندهنده اجماع جهانی بر ضرورت گذار به نظام انرژی پایدار است. این روند بهروشنی تاکید میکند که آینده انرژی جهان، برپایه منابع پاک و تجدیدپذیر شکل خواهد گرفت.
چشمانداز اقتصادی انرژیهای تجدیدپذیر
کاهش پیوسته هزینه تولید برق از منابع بادی و خورشیدی، این منابع را در بسیاری از مناطق به گزینهای مقرونبهصرفهتر از سوختهای فسیلی تبدیل کرده و موجب افزایش گرایش جهانی به انرژیهای تجدیدپذیر شده است. همزمان، سرمایهگذاری در انرژیهای پاک در سطح جهانی، روندی رو به رشد دارد، هرچند تمرکز اصلی آن همچنان در چین، آمریکا و اروپا است.
در ایران نیز، همزمان با این تحولات جهانی، چالش ناترازی انرژی به یکی از مسائل کلیدی تبدیل شده و ضرورت توسعه منابع تجدیدپذیر بیش از پیش احساس میشود. در سالهای اخیر، برنامهریزیهایی برای توسعه انرژی پاک از منابع تجدیدپذیر در کشور انجام شده که در این میان، نقش صنایع بزرگ معدنی در تأمین انرژی پایدار طرحهای توسعهای، اهمیتی ویژه یافته است.
شرکت مس و تامین انرژی پایدار
شرکت ملی صنایع مس ایران، بهعنوان یکی از بزرگترین نهادهای صنعتی و معدنی کشور، برای تحقق اهداف چندبرابری تولید در بخش معدن و صنایع پاییندستی -مطابق با برنامه هفتم توسعه- نیازمند تأمین انرژی پایدار، مطمئن و مقرونبهصرفه است.
با توجه به محدودیتهای موجود در تأمین برق و ناترازی انرژی، این شرکت با سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی و بادی، گامهای عملی و مؤثری در مسیر تامین انرژی کمهزینه و پایدار برداشته است.
تعهد صنایع بزرگ به احداث نیروگاههای پاک
براساس تفاهمنامه منعقدشده در سال ۱۴۰۰ میان وزارت نیرو و وزارت صمت، صنایع بزرگ کشور موظف به احداث ۱۰هزار مگاوات نیروگاه شدند.
در راستای اجرای این تعهد، شرکت ملی صنایع مس ایران، دو نیروگاه خورشیدی به ظرفیت ۳۰مگاوات (۲۵+۵) را از تابستان سال ۱۴۰۳ در استان کرمان به بهره برداری رسانده است. این نیروگاهها با بهرهگیری از فناوری پیشرفته سلولهای خورشیدی دوطرفه (Bifacial) با راندمان بالا و سیستمهای روز دنیا، نوآوری قابلتوجهی در صنعت نیروگاهی تجدیدپذیر کشور ایجاد کردهاند.
پروژههای در دست اجرا و توسعه
در حال حاضر، شرکت ملی صنایع مس ایران در راستای اجرای تعهدات ملی و محیطزیستی خود، دو نیروگاه خورشیدی بزرگمقیاس ۳۲۰مگاواتی و ۱۵۰مگاواتی را در استان کرمان و یک نیروگاه خورشیدی ۲۵۰مگاواتی را در استان آذربایجان شرقی در دستور کار دارد که فاز اول هریک با مجموع ۳۰۰مگاوات در حال احداث است و پیشبینی میشود تا پایان سال آینده وارد مدار شوند.
همچنین، با نصب دکلهای بادسنجی، مطالعات احداث حداقل ۵۰مگاوات نیروگاه بادی انجام شده و مطالعات توسعه نیروگاههای خورشیدی نیز بهصورت همزمان در جریان است. با تکمیل این طرحها در سه مرحله، حدود ۱۰۰۰مگاوات ظرفیت نیروگاه تجدیدپذیر به ظرفیت تولید برق کشور افزوده خواهد شد و پیشبینی میشود تا پایان سال ۱۴۱۰، شرکت ملی صنایع مس ایران رتبه نخست کشور در تولید برق تجدیدپذیر را کسب کند.
جمعبندی؛ انرژی پاک، ضامن تداوم تولید
در چارچوب راهبرد افزایش تابآوری تولید و توسعه پایدار در صنایع معدنی، مواجهه با ناترازی انرژی که منجر به توقف تولید در اوج مصرف برق و گاز در فصول گرم و سرد میشود، چالشی اجتنابناپذیر است.
در این میان، شرکت ملی صنایع مس ایران با اتخاذ سیاستهای پیشگیرانه و مدیریت هوشمند ناترازی انرژی، طی سهسال گذشته در زمره شرکتهایی قرار داشته که کمترین توقف تولید ناشی از محدویت انرژی را تجربه کردهاند.
اتکای راهبردی به انرژیهای تجدیدپذیر، بویژه انرژی خورشیدی، نهتنها راهکاری اقتصادی، بلکه عاملی کلیدی برای تضمین تداوم تولید و ایجاد اطمینان پایدار در مسیر توسعه است.
در جهانی که محدودیت منابع فسیلی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، گذار به «صنعت سبز» را به ضرورتی جهانی بدل کرده، حرکت شرکت ملی صنایع مس ایران در توسعه انرژیهای پاک، الگویی روشن از توسعه صنعتی سازگار با محیطزیست ارائه میدهد