محمود سریع القلم
یادداشت پژوهشگر اولویت بنگاههای اقتصادی
اگر در گذشته شرکتها عمدتا باید به مدلها و راهبردهای اقتصادی برای بنگاههای خود متمرکز میشدند، طبق دیدگاههای عموم شرکتکنندگان، بنگاهها امروز باید یک متغیر ژئوپلیتیک را هم در محاسبات و برنامهریزیهای خود مدنظر قرار دهند. دیالوگ نه تنها با دوستان بلکه با مخالفان مورد تاکید بسیاری از رهبران بود. به گفته رئیس کمیسیون اروپا، «جهان برای همیشه تغییر یافته است و ما هم باید تغییر کنیم.» بههمآمیختگی متغیرها و عوامل به صورتی است که ژئواکونومی جایگزین ژئوپلیتیک شده است. بهرغم شکافها و نااطمینانیها، دیالوگ و علاقه به تفاهم و رهگیری روشهای جدید نه تنها برای بقا، بلکه برای تداوم بخشیدن به تولید ثروت در میان عموم کشورهای شمال و جنوب مشاهده میشود. برندگان جایزه نوبل در اقتصاد به کانونی بودن تبادل اقتصادی برای بهینهسازی و اهمیت دادن به مزیت نسبی در فرآیندهای تولید و نوآوری تاکید داشتند.
بهرغم بسیاری از مجهولات، جهان در حال رشد است. نوآوریهای شگفتانگیز در حال شکوفایی هستند. نزدیک به یکمیلیارد نفر در حال بهبود سطح مهارتهای خود هستند. تقاضا برای کالا، خدمات، نرمافزار، دیجیتالی شدن اقتصاد، پروژههای مشترک، یادگیری، سفارش هواپیمای مسافری و دهها امر مثبت دیگر در حال جریان است. رهبران جهان، انتقال دانش و مهارت برای شهروندان از یک طرف و همکاریهای گسترده با همسایگان و مراکز سرمایه و فناوری از طرف دیگر را تاکید کردند. ثروتمند شدن، مشارکت، نقش برتر و سلامتی زنان در میزگردها به شدت مورد توجه بود. سونامی هوش مصنوعی و اهمیت آن در حکمرانی، پیامدهای آن در اشتغال، مدیریت مدنی و حقوقی نرمافزارها و اثرات آن بر زندگی و اولویتهای شهروندان از جمله مباحث جدی سالهای آتی در جوامع و نظامهای اقتصادی خواهد بود.
شاید مهمترین موضوع داوُس ۲۰۲۶، روشهای مهارتافزایی شهروندان برای مدیریت و انطباق با شرایط جدید اقتصادی و محیطی در جهان بود. بهروز بودن، بههنگام بودن، روشمند بودن، مجهز بودن به فرهنگ دیجیتال و هوش مصنوعی، حس قوی یادگیری و حس پذیرش نوآوری از جمله فضاهای آموزشی هستند که بنگاهها و دولتها به آنها توجه روزافزونی پیدا کردهاند.
دهها بلکه صدها بار از سیاستمداران و بنگاهداران و فعالان مدنی شنیده شد که بزرگترین سرمایه، «نیروی انسانی» است. آماده شدن نیروی کار با چالشهای دنیای جدید، آموزش و مهارتافزایی میطلبد. مجمع جهانی اقتصاد، ابتکاری تحت عنوان «انقلاب مهارتافزایی» آغاز کرده است، که ۸۵۰ میلیون نفر را در دنیا شامل خواهد شد. هند طرحی تحت عنوان (Skills Accelerator) مهارتافزایی برایمیلیونها شهروند هندی را آغاز کرده است. برنامهها حاکی از افزایش سطح مهارتها برای ۲۰ میلیون نیروی کار توسط بنگاههای اقتصادی تا سال ۲۰۳۰ است.