پدرعلم زلزلهشناسی ایران مطرح کرد ۲۰۰ شهر ایران در معرض تخریب کامل زمین لرزه
گروه امورزیربنایی Infrastructures@jahaneghtesad.com در نشست هیات نمایندگان اتاق تهران، بهرام عکاشه، متخصص برجسته زلزلهشناسی و زمین‌شناسی که از وی به عنوان پدر علم زلزلهشناسی ایران یاد می‌شود، به تشریح وضعیت این پدیده طبیعی در ایران به ویژه شهر تهران پرداخت. او در ابتدای سخنان خود با بیان اینکه «ترس» عاملی درونی در انسان است که همواره باید مورد توجه قرار گیرد و از آن فرار نکرد، گفت: ما باید به واقع از زلزله بترسیم. او سپس با بیان اینکه گزارش اخیر مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درخصوص وضعیت تخریبی ۱۲۰۰ شهر در ایران پس از وقوع زلزله‌های احتمالی را مورد بررسی قرار داده است، افزود: متاسفانه باید بگویم که از این میزان تنها تعداد انگشت‌شماری از شهرهای ایران از زلزله در امان هستند. به گفته وی، بر اساس این بررسی از ۱۲۰۰ شهر مورد تحقیق تعداد ۲۰۰ شهر به دنبال زلزله به طور کامل تخریب خواهد شد؛ تعداد ۸۰۰ شهر به میزان زیاد و تعداد ۱۵۰ شهر نیز به میزان متوسط تخریب می‌شوند. استاد عکاشه با بیان اینکه تنها بخش مرکزی ایران وضعیت بهتری در مورد زلزله دارد، افزود: در راس نقاطی از کشور که تخریب زلزله در آن بسیار بالا است، شهر تهران است. به گفته پدر علم زلزلهشناسی ایران، آخرین زلزله رخ داده در شهر تهران به ۱۸۵ سال پیش باز‌می‌گردد که در شرق تهران به وقوع پیوست و بیش از ۴۵ هزار نفر قربانی شدند. وی با تاکید بر اینکه بیش از ۹۰ درصد سرزمین ایران، زلزله‌خیز است، از مناطق تهران، کرج، بومهن، دماوند، فیروزکوه، منجیل، تبریز، رودبار و کرمانشاه به عنوان مناطق خطرناک زلزله‌خیز یاد کرد. استاد عکاشه افزود: محاسبات ریاضی نشان می‌دهد که ریتم وقوع زلزله با قدرت تخریبی بالا در شهر تهران، ۲۰۰ سال است که در بازه زمانی اخیر، ۱۸۵ سال از آن سپری شده است. اگر چه زمین و زلزله ریاضی نمی‌شناسد. وی با این حال افزود: این محاسبه مبنای ریاضی دارد حال آنکه علم زمین‌شناسی با ریاضیات متفاوت است. با این حال دوره متوسط وقوع زلزله بزرگ در تهران ۲۰۰ سال است. وی ادامه‌داد: حدود ۲۵ سال پیش از سوی دولت وقت از من خواسته شده دلایلم را برای وقوع زلزله پر قدرت در تهران بیان شود که رییس‌جمهور وقت نیز دستور داد پیشنهادات آن زمان من مورد پیگیری جدی قرار گیرد. استاد عکاشه افزود: در آن زمان سه پیشنهاد را مطرح کردم؛ نخست آنکه اماکن و منازل افراد و شخصیت‌های کلیدی کشور محکم کاری شود. دوم آنکه برای شهر تهران ستاد بحران ایجاد شود و سومین پیشنهاد این بود که جابه‌جایی پایتخت در اولویت دولت قرار گیرد. وی افزود: به دنبال این پیشنهادات، رییس‌جمهور وقت موضوع جابه‌جایی پایتخت به شما کشور را مطرح کرد که بنده همان زمان اعلام کردم که این کار اشتباه است چرا که مناطق شمالی نیز زلزله خیز است و انتقال پایتخت به مرکز ایران منطقی‌تر است. **پرسش‌های زلزله‌ای کارآفرینان کاوه زرگران، رییس کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران، نیز در ادامه طرح پرسش با پدر علم زلزلهشناسی ایران، با اشاره به اینکه فارغ‌التحصیل اکتشاف و زمین‌شناسی و از شاگردان استاد است، این سوال را مطرح کرد که کدام یک از گسل‌های تهران قدرت تخریب بالاتری دارد و در صورت فعال شدن آن، میزان قدرت زلزله چه مقدار است؟ وی در عین حال به هیات رییسه اتاق تهران پیشنهاد کرد در ساخت بنای ساختمان جدید اتاق تهران در خیابان شهید مطهری، آیین‌نامه زلزله از سوی پیمانکاران به درستی رعایت شود تا در صورت وقوع زلزله احتمالی در تهران از این ساختمان به عنوان پایگاه و ستاد بحران استفاده شود. عباس آرگون دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز علل وقوع زلزله‌های اخیر طی ماه‌های گذشته در کشور را با استاد عکاشه مطرح کرد و این پرسش را با وی در میان گذاشت که آیا وقوع زلزله‌های ضعیف از احتمال پیدایش زلزله‌های قوی‌تر جلوگیری می‌کند؟ فاطمه دانشور دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز با این پرسش که چرا درصد وقوع زلزله در کشور طی ساعات شب بیشتر است، گفت: تا چه میزان برج‌های متعدد در شمال تهران در برابر زلزله ایمن هستند؟ **پیش‌بینی زلزله در نقاط زلزله‌خیز استاد عکاشه در پاسخ به برخی سوالات مطرح شده از سوی اعضای هیات نمایندگان، ابتدا خاطرنشان کرد که احتمال بالاتر وقوع زلزله در شب نسبت به روز دلیل علمی ندارد و این موضوع به اثبات نرسیده است. وی با تاکید بر اینکه هنوز بشر نتوانسته است به پیش‌بینی درست و دقیق زلزله دست پیدا کند، افزود: پیش‌بینی وقوع زلزله در بلندمدت را تاحدود زیادی می‌توان نزدیک به واقعیت اعلام کرد چرا که در نقاطی که پیش از این زلزله رخ داده، احتمال اینکه در آینده نیز رخ دهد، محتمل است. وی افزود: در تهران تاکنون زلزله بالای ۷٫۵ ریشتر رخ نداده و تمامی زلزله‌های رخ داده در تهران که تعداد آن حدود ۸ زلزله بوده است، کمتر از ۷ ریشتر بوده است. بهرام عکاشه در پایان سخنان خود بر لزوم آموزش در زمینه زلزله تاکید کرد و گفت: آمادگی در برابر باید از کودکی و در مهدکودک‌ها آموزش داده شود، مانند رویه‌ای که ژاپن در پیش گرفت. در ایران میلیون‌ها گسل با توانمندی ایجاد زلزله با ریشترهای بالا وجود دارد. هر قدر که این گسل‌ها بزرگ‌تر و عمیق‌تر باشد، انرژی آن بزرگ‌تر بوده و درجه تخریب نیز بالاتر خواهد بود. همه تهران نیز زلزله‌خیز است، به ویژه شمال تهران. زلزله‌خیزی گسل‌های جنوب تهران نیز بیش از شش ریشتر نیست اما مساله این است که زمین این منطقه نرم و آسیب‌پذیر است.
