در نشست دردسر تاریخ، تاثیر تاریخ بر گذار به توسعه مطرح شد: خشونت و بی ثباتی سیاسی؛ سم توسعه کشور

نشست دردسر تاریخ، تاثیر تاریخ بر گذار به توسعه در موسسه دین و اقتصاد با حضور فرشاد مومنی اقتصاددان و عضوهیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، علی رضا قلی پژوهشگر حوزه جامعه شناسی و علوم سیاسی و جعفر خیرخواهان اقتصاددان برگزار شد. در بخش دوم گزارش این نشست خواندیم که علی رضا قلی پژوهشگر حوزه جامعه شناسی و علوم سیاسی با بیان اینکه اگر تاریخی مسائل ایران را بررسی کنیم می بینیم که شکل نگرفتن توسعه در ایران چند مانع داشته است؛گفت: ابتدا این که حکومت‌ها در ایران سریع عوض می‌شدند. این موضوع را مثلا با روسیه مقایسه کنید و ببینید که رومانوف‌ها با صفویه به سر کار آمده‌اند، ولی زمانی که رفتند سال ۱۹۱۷ بود، در حالی که تا آن زمان در ایران چندین حکومت تغییر کرد و همین موضوع به تنهایی از یک سو می‌تواند هزینه‌های بسیار زیادی را تحمیل کند . وی پاشنه آشیل دوم در ایران را دخالت نظامیان در اقتصاد دانست و گفت: از گذشته‌های دور و حتی در اساطیر ایران هم این دخالت وجود داشته است و پاشنه آشیل سوم این است که همواره در ایران افرادی که وابستگی های ایدئولوژیک داشتند، نزدیک به حکام بودند و در بسیاری از موارد در تصمیمات سیاسی و اقتصادی کلان برای کشور تاثیر گذاشته اند. به گزارش خبرنگار جهان اقنصاد در ادامه این نشست جعفر خیرخواهان استاد دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید بر اینکه درک هرچه بیشتر تاریخ می تواند دید واقع بینانه تری نسبت به مسائل به ما بدهد،گفت: ولی نباید این توجه به تاریخ جلوی پیشرفت ما را بگیردو ما می توانیم با استفاده از تجربیات گذشته و منابعی که در اختیار داریم به سمت توسعه گام برداریم. وی خاطرنشان کرد:کشور انگستان بیش از ۵۰۰ سال را طی کرد تا بتواند به یک کشور پیشرفته تبدیل شود، به علت اینکه تجربه ای از قبل وجود نداشت تا مسیر درست را پیدا کنند. ولی امریکا برای تظیم قانون اساسی به بررسی تاریخ انگلستان پرداختند و نقاط ضعف خود را اصلاح کردند و با استفاده از تجربیات تاریخی گذشته خود و کشورهای مانند انگلستان توانست به رشد و توسعه بالایی دست یابد. وی در ادامه به بررسی کتاب "خشونت و نظم های اجتماعی" پرداخت و گفت: این کتاب توانست درک فراگیر از اهمیت تاریخ و نهاد ها برای توسعه یافتگی ایجاد کند. این کتاب توسعه را بر محور امنیت گذاشته و می گوید اگر امنیت وجود نداشته باشد به توسعه نمی توان رسید، پس خشونت، بی ثباتی سیاسی می تواند سم رشد و توسعه کشور باشد و در هر شرایط نباید گذاشت خشونت گسترش پیدا کند. خیرخواهان خاطرنشان کرد: یکی از نکات مهم این کتاب در مورد بحث رانت خوب و بد است، رانت خوب رانتی است که در کشورهای در حال توسعه جلوی خشونت را بگیرد که ما را به مرحله هرج و مرج و بدترشدن نرساند. وی با اشاره یه اینکه در ۲۰۰ سال گذشته ما شاهد دنیای متفاوت هستیم،ادامه داد: در این سالها دو گروه کشور ایجاد شده که به کشورها دسترسی باز و کشور های طبیعی تقسیم می شود. در حکومت های طبیعی هویت و شخصیت افراد مهم است ولی در دنیای دسترسی باز خود فرد تعیین کننده نیست و سازمانها و قرارداد های که بسته می شود مهم است و اعتبار دارد. خیرخواهان با اشاره به اینکه در اقتصاد نئو کلاسیک به قیمت ها و بازار تاکید می شد و معتقد بودند که اگر قیمت ها درست کنیم، همه مسائل حل می شود و بانک جهانی آنها را تبلیغ می کرد،گفت: اما چون به جنبه سیاسی اصلاحات توجه نداشت و به اقتصاد سیاسی وارد نمی شد، نتیجه نگرفت و شکست خورد که نمونه بارز آن کشور شوروی سابق است که دچار دوران غارتگری بعد از اصلاحات شدند. وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر حوزه جدید معتقد است باید وارد عرصه سیاسی شد و با سیاستمداران و صاحبان قدرت چانه زنی کنیم. وی ادامه داد: در مقطع فعلی که دولتی منطقی و اقتصاد بسیار فاجعه باری داریم باید به جامعه امید دهیم و باید با قدرتمندان که مسیر حرکت دست آنهاست باید چانه زنی کنیم که اقتصاد بتواند حرکت مثبت کند. وی ضمن پیشنهاد کتاب چرا ملت ها شکست می خورند، افزود: خشونت و بی ثباتی سیاسی سم رشد و توسعه کشور است و در هر شرایطی ما نباید باعث رشد خشونت شویم. خیرخواهان افزود: مشکل جهان سوم و کشورهای در حال توسعه این است که هیچ قانونی وجود ندارند و قانون بستگی به شرایط دارد. وی با بیان این جمله از افلاطون که «آنهایی که قصه می گویند بر جامعه حکومت می کنند»، اظهار کرد: به نظر من در ایران انقلاب با قصه ساختن پیروز شد و در جنگ با قصه و تمثیل توانستیم پیروز شویم. خوشبختانه در حال حاضر تقریباً مشخص است که برای توسعه یافتگی، فضای امن، قوانین، سرمایه گذاری خارجی و ارتباط با دنیا باید باشد و باید بتوانیم این ها را ترکیب کنیم.