غفلت مسئولان اقلیم کردستان نسبت به ملاحظات حقوقی در همهپرسی
نکته حائز اهمیت در بحث برگزاری همهپرسی استقلال در اقلیم کردستان عراق، مسائلی است که در ارتباط با وضعیت کُردهای ایران و برخی دیگر از کشورهای منطقه مطرح میشود، حال آنکه کُردهای ایران از اقوام کهنی هستند که خود را پیش از هرچیز ایرانی میدانند. به بیان دیگر چسبندگی کُردهای ایران به کشورمان بهمراتب بیشتر از تمایل احتمالیشان به عراق، ترکیه و دیگر کشورهاست. باتوجه به آنکه بعضاً نسبت به اینکه برخی تحلیلگران معتقدند ایران در موضعگیری خود در مخالفت با برگزاری این همهپرسی کمی دیر اقدام کرده است، باید به این نکته نیز توجه کنیم که باتوجه به همین مسائلی که درخصوص تعلق سرزمینی و عرق ملی کُردهای کشورمان به ایران وجود دارد، ممکن است مسئولان این ملاحظات را نیز درنظر گرفته باشند تا مبادا واکنش جمهوری اسلامی موجب آزدهخاطر شدن هموطنانمان شود. با این حال در طول هفتههای اخیر که این بحث جدیتر شده، مسئولان کشورمان بهخصوص در حوزه امنیتی و دفاعی ارتباطات، مذاکرات و گفتوگوهایی نیز بهصورت غیرعلنی با مسئولان عراق مربوطه داشتهاند. از طرفی برگزاری یک همهپرسی استقلال تا دستیابی به استقلال سیاسی واقعی فاصله بسیاری بهلحاط حقوقی و سیاسی دارد و صرف اعلام نتایج همهپرسی بهمعنای مستقل شدن آن منطقه نیست. به هر حال هر منطقهای که خواستار استقلال سیاسی است، ابتدا باید خود را در یک موقعیت جغرافیایی و ژئوپلتیک تعریف کند و حال آنکه اقلیم کردستان تاکنون بخشی از کشور عراق تلقی میشده و باید ببینیم که آیا دولت مرکزی عراق با این مسئله موافق است یا خیر. به هر حال مسئولان اقلیم نمیتوانند درباره وضعیت ژئوپلتیک و تمامیت ارضی عراق تصمیم بگیرند. در حال حاضر و بنابر قانون عراق، برگزاری این همهپرسی از وجاهت قانونی برخوردار نیست. نکته دیگر این است که دولتهای همسایه اقلیم کردستان نیز با این همهپرسی موافق نیستند و علاوه بر آن، دیگر کشورهای جهان نیز استقلال اقلیم را به رسمیت نشناختهاند و با نظرداشت تمامی این جوانب، متوجه میشویم که مسئولان اقلیم کردستان به هیچ عنوان به ابعاد مختلف و ضرورتهای حقوقی و سیاسی برگزاری یک همهپرسی قانونی توجهی نداشتهاند. به هر حال وقتی یک منطقه اعلام استقلال میکند نیازمند این است که مجامع بینالمللی این استقلال را بهرسمیت بشناسد و حداقل دو سوم از اعضای سازمان ملل متحد این استقلال را بپذیرند. بیشک سیاستهای آمریکا در چارچوب خاورمیانه جدید دنبال میشود و حتی اگر ایالات متحده در موضع اعلامی خود، ابراز مخالفت میکند اما به نظر میرسد در موضع اعمالیاش به گونهای دیگر رفتار کند و رژیم صهیونیستی نیز در این پروژه همراه آمریکا خواهد بود و قاعدتاً در ادامه راه شاهد تغییر مشی آنها نیز خواهیم بود.