جای خالی برنامهریزی برای استفاده بهینه از آب سبز
عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی اعلام کرد:
به گفته عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی، ایران برای توسعه کشت دیم و استفاده بیشتر از آب سبز پتانسیل دارد اما برنامه‌ای برای استفاده بهینه از این پتانسیل‌ها وجود ندارد. حسین دهقانی سانیچ در گفتگو با ایانا بیان کرد: هیچ یک از استان‌ها برنامه‌ای برای استفاده از آب سبز ندارند. باید ابتدا استان‌ها با مفهوم آب سبز آشنا شوند، تعاریف را درک کنند، پتانسیل منطقه را شناسایی کرده و به تناسب آب سبز موجود، برنامهریزی کنند. ایران از کمبود منابع آب در رنج است. آب باران یا همان آب سبز منبعی است که بسیاری از کشورهای جهان برای استفاده بهینه از آن برنامه دارند اما فرسوده شدن مراتع در ایران، اتکا بیش از حد به کشت آبی، راندمان پایین اراضی دیم و عواملی از این دست سبب شده از همان پتانسیل محدودی که در زمینه استفاده از آب سبز داریم، بهره نبریم و بارش‌ها تبدیل به سیلاب شده و از دسترس گیاهان و به دنبال آن مردم ایران خارج شوند. عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی معتقد است: برای استفاده بیشتر از آب سبز باید نقشه کیفیت اراضی و تطابق آن با توزیع آب سبز تهیه شود. سپس بررسی شود که چه الگوی کشتی در منطقه برای بهره‌برداری حداکثری از آب سبز می‌توان پیاده کرد. به گفته وی وزارت جهاد کشاورزی برنامه‌ای را برای استفاده از آب سبز در کشت چغندر قند پیاده کرده است. این وزارتخانه با تغییر کشت بهاره چغندر به پاییزه، زمینه استفاده بیشتر از آب سبز را فراهم کرد. دهقانی سانیچ افزود: مشابه این کار را برای سایر محصولات نیز می‌توان انجام داد. وی به این پرسش که آیا شرایط دمایی در ایران به ما اجازه تغییر زمان کشت را می‌دهد، این گونه پاسخ داد: فکر می‌کنم در مورد ذرت و گندم هم بتوان مشابه چغندر فصل کشت را تغییر داد. اما کشاورزان برای استفاده از آب سبز باید یاد بگیرند که از پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی استفاده کنند. ضمن آنکه پیش‌بینی هواشناسی نیز باید دقیق‌تر شود. به کشاورزان هم اطلاع‌رسانی شود تا کشت گندم را در زمانی انجام دهند که بارش بیشتری داریم. چنین کارهایی را می‌توان انجام داد. به اعتقاد این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی زیرساخت‌های مورد نیاز برای گسترش استفاده از آب سبز ضعیف است. در برخی موارد زیرساخت هست اما کشاورزان اطلاعات و آگاهی لازم را ندارند. وی بیان کرد: اگر بخواهیم کشت دیم را در ایران توسعه دهیم، هواشناسی را باید تقویت کنیم. کشاورزان را درست آموزش دهیم، به علاوه باید با استفاده از روش‌های خاک ورزی زمین‌ها را طوری شخم بزنیم که آب سبز را بیشتر ذخیره کنند. با استفاده از خاک‌ورزی آب حرکت نمی‌کند یا تبخیرنمی‌شود و از دسترس ما خارج نخواهد شد. دهقانی سانیچ اضافه کرد: تقویت خاک یکی دیگر از عواملی است که برای استفاده بیشتر از آب سبز باید مورد توجه قرار گیرد. مسایل خاک‌ورزی، توسعه مکانیزاسیون در اراضی دیم و تعیین الگوی کشت باید مد نظر قرار گیرد. برخی اراضی دیم برای زراعت مناسب است ولی در بخشی از این اراضی باید باغات دیم ایجاد کرد. در این بخش خلاءهایی داریم که باید اصلاح شود. وی ادامه داد: باید ارقام و پایه‌های مناسب زراعی و باغی برای کشت دیم، به ایران وارد شود. در این قسمت ضعف‌هایی داریم. باید روی ارقام مناسب کشت دیم بیشتر کار کنیم. این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی درباره امکان واردات بذرهای مناسب کشت دیم بیان کرد: اگر مطالعه داشته باشیم، امکان واردات بذرهای مناسب وجود دارد. به گفته وی اقدامات زیادی در زمینه کشت دیم انجام شده ولی در سطح مطلوب و به اندازه کافی نبوده است. دهقانی سانیچ در پاسخ به نظرات برخی کارشناسان که معتقدند برای بهبود معیشت کشاورزان باید اراضی دیم کم بازده گندم را به کشت گیاهان دارویی اختصاص داد، تعیین هدف برای برنامهریزی را اصلی مهم توصیف کرد. وی افزود: به نظر من هر نوع زراعتی که از آب دیم بیشترین استفاده را بکند، باید در اولویت باشد. به همین منظور باید مطالعات جامعی انجام دهیم و هر محصولی که از آب سبز بیشتر استفاه کند، باید در اولویت کشت قرار گیرد.
