بیطرف از راهیابی به کابینه دولت دوازدهم بازماند
مخالفان سدسازی پیروز شدند
گروه امورزیربنایی-روز یکشنبه و پس از پشت سر گذاشتن ۶ روز کاری سنگین، بالاخره بهارستان نشینان پرونده بررسی صلاحیت و رای اعتماد به وزرای پیشنهادی دولت دوازدهم را بستند اما در این میان آنچه موجب حیرت بسیاری شد، رای عدم اعتماد به حبیب الله بیطرف، وزیر پیشنهادی نیرو بود. وی با ۱۳۳ رای موافق، ۱۳۲ مخالف و ۱۷ ممتنع نتوانست به کابینه راه یابد. گرچه چالش آب و بحث های محیط زیستی در یک سر طیف استدلال های مخالفان قرار داشت اما آن سوی طیف استدلال نیز رنگ و بوی سیاسی به خود گرفته بود.
تنظیم شکایت‌نامه از سوی سازمان‌های مردم‌نهاد!
مخالفان بیطرف که عمدتا فعالان محیط زیست به‌ویژه خوزستانی‌ها بودند، استدلال می کردند، وی سازنده سد کارون سه و بخشی از پروژه‌های بزرگ دیگر آبی است و حتی برخی سازمان‌های مردم نهاد خوزستانی شکایت نامه‌ای را علیه وی تنظیم کردند و در حال پیگیری آن هستند زیرا معتقدند پروژه‌های متعدد ساخته شده در دوران فعالیت بیطرف، عده زیادی از مردم خوزستان را بی‌خانمان و حق‌آبه‌شان را از آنها سلب کرده است. ساخت ۶۰۰ سد در ایران یک میلیون و ۶۴۸ هزار هکتاری به این مفهوم است که در هر دو هزار و ۷۴۷ هکتار یک سد کوچک یا بزرگ ساخته‌ایم. ۲۰۰ هزار حلقه چاه مجاز به همراه ۴۰۰ هزار حلقه چاه غیر مجاز نیز هر ۲,۷ هکتار از سرزمین ایران را صاحب یک چاه کرده است! هر سال با رشد جمعیت، توسعه سطح زیر کشت و افزایش نیازهای آبی بر عمق چاه‌ها افزوده شده و ناگزیر شده‌ایم از اعماق بیشتر، آب برداشت کنیم.
در سدسازی افراط نکرده‌ایم
با وجود آنکه فعالان محیط زیست و بخشی از بدنه کارشناسی حوزه آب بر این باورند که در سدسازی افراط شده است نه تنها بیطرف به این گفته‌ها اعتقادی ندارد بلکه در جلسه دفاع خود در مجلس شورای اسلامی، بیان کرد: ما ناگزیریم برای تامین نیازهای خود سد بسازیم. مهدی قمشی عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز نیز در گفتگو با ایانا، با نظر این وزیر پیشنهادی موافق است. وی در این رابطه گفت: نظر من این است که ایران در سدسازی افراط نکرده است. به نظر می‌رسد به این مقدار سد نیاز داریم اما در مدیریت منابع آب دچار مشکل هستیم. وی در تشریح سخن خود ادامه داد: متاسفانه هر آبی را که ذخیره کرده‌ایم، در اموری استفاده کردیم که در بعضی جاها نباید استفاده می‌شد. همه آب را به‌منظور کشاورزی استفاده کردیم. این رویه، مدیریت منابع آب کشور را دچار مشکل کرده است. اگر آب سدها به درستی مدیریت شود، هیچ مشکلی در کشور پیدا نمی‌کنیم اما در این بخش نمره خوبی را به وزارت نیرو نمی‌دهم. در مدیریت منابع آب به درستی عمل نکرده‌ایم. این مسئله سبب شده مشکلات عدیده‌ای در پایین دست سدها از جمله در هورالعظیم، دریاچه ارومیه و شادگان به وضوح دیده شود.
تاریخ هرگز ما را فراموش نخواهد کرد!
یک عضو هیئت علمی دانشگاه بهشتی معتقد است: حبیب‌الله بیطرف بطور قطع به این کشور خدمت کرده و اشتباهاتی داشته است که کوچک و بزرگ بودن آنها اهمیتی ندارد، مهم این است که سیاستگذاران از عدم رای اعتماد وی چه چیزی می‌فهمند و چگونه آن‌را راهنمای کار خود خواهند ساخت. محمد فاضلی می گوید: مساله محیط زیست و در راس آن، مدیریت منابع آب از حد مقوله‌ای فنی، مهندسی و بوروکراتیک فراتر رفته و مساله اجتماعی شده است و از مسیر جامعه بر عرصه سیاست تاثیر می‌گذارد. وی اظهار می کند: تلاش‌های فعالان مدنی، طرفداران محیط زیست و همه آنها که در چند سال گذشته برای اجتماعی کردن مساله آب تلاش کرده‌اند، بی‌ثمر نبوده و به خیزش آگاهی در عرصه اجتماعی تبدیل شده است. این همان آگاهی‌ای است که امروز رویکردهای متفاوتی به مساله آب را دنبال می‌کند. فاضلی تصریح می کند: حبیب‌اله بیطرف حتماً نسبت به آخرین دوره مدیریتش تغییر کرده است و من خود شاهد اظهارنظرهای متفاوت ایشان درباره آب بوده‌ام. وی اما به درست یا غلط، از روز معرفی شدن به عنوان وزیر پیشنهادی برای وزارت نیرو، به نماد جریان مهندسی- بوروکراتیک حاکم بر مدیریت منابع آب کشور در پنج دهه گذشته بدل شد. بدیهی است که رای اعتماد نگرفتن او هم نخستین مواجهه جدی این جریان مهندسی- بوروکراتیک (هیدروکراسی فن‌سالار) با جریان تخصصی روبه‌رشدی است که بر لحاظ کردن ابعاد اقتصادی، محیط‌زیستی، اجتماعی و سیاست‌گذارانه در مدیریت منابع آب تاکید می‌کند. وی اذعان می کند: ممکن است حبیب‌اله بیطرف درست همان فردی باشد که با تجدیدنظر کردن در دیدگاه‌های گذشته خود، به دیدگاهی متعادل درباره مدیریت منابع آب دست یافته بود؛ اما تاریخ و بار سنگین آن دست از سر آدم‌ها بر نمی‌دارد. گفته‌اند «ما ممکن است تاریخ را فراموش کنیم، اما تاریخ هرگز ما را فراموش نخواهد کرد.» شاید ما به تاریخ نپردازیم - بالاخص تاریخ سیاستگذاری و نتایج آن - اما تاریخ به ما خواهد پرداخت و ما از خیر و شر آنچه کرده‌ایم در امان نخواهیم بود. وقت آن است که سیاستگذاران به صراحت و با شجاعت، درباره اشتباهات گذشته، عریان سخن بگویند.
وقتی رای بهارستانی ها سیاسی می شود
در این میان اما اظهارات محمود صادقی، نماینده مردم تهران را نباید نادیده بگیرد. وی در چند توئیت متوالی اظهار کرد: بیطرف از راهیابی به دولت بازماند و دلایل آن را چالش آب، لابی ضعیف، نطق غیر اثرگذار و صداقت و شفافیت سیاسی آن را عنوان کرد. وی گفت: بیطرف در برابر اصرار نمایندگانی که دغدغه بی آبی حوزه انتخابیه خود را دارند، حاضر نشد وعده ای برخلاف نظر کارشناسی خود بدهد، با این حال فراکسوین امید به وی رای حداکثری داد. با این حال، احتمال اینکه با دستور رئیس جمهوری ، «حبیب الله بیطرف» گزینه پیشنهادی وزارت نیرو به عنوان سرپرست سه ماهه این وزارتخانه حیاتی انتخاب شود، وجود دارد.
