توافق وزرای پیشنهادی و نمایندگان اتاق بازرگانی / تعامل دولت و بخش خصوصی تنها راه نجات اقتصاد
به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، محمد شریعتمداری وزیر بازرگانی دولت اصلاحات و مسعود کرباسیان معاون وزیر اقتصاد دولت یازدهم که به عنوان وزرای صنعت و اقتصاد معرفی شده‌اند به اتاق بازرگانی آمدند تا شنونده خواسته‌های بخش خصوصی باشند و از برنامه‌هایشان برای ساماندهی وضعیت اقتصاد کشور سخن بگویند. در ابتدای این نشست غلامحسین شافعی رئیس اتاق بازرگانی ایران با مخاطب قرار دادن وزیر پیشنهادی امور اقتصادی و دارایی واشاره به برنامههای اعلام‌شده وی، گفت: آنچه ایشان اعلام کرده‌اند مایه امیدواری فراوان است همچنین با شناختی که از ایشان داریم، می‌دانم که فاصله میان گفتار و کردار ایشان زیاد نیست و می‌توانیم به‌زودی شاهد اجرای برنامه‌هایشان باشیم. شافعی گفت: کرباسیان مدتی نایب‌رئیس اتاق ایران بود و از جنس فعالان اقتصادی هم محسوب می‌شود. ایشان در جریان مسائل، مشکلات و فعالیت‌های بخش‌خصوصی هست که این موضوع هم نکته مثبتی برای فعالان اقتصادی است. او تدوین یک برنامه جامع اقتصادی برای کشور را انتظار مهم بخش‌خصوصی از وزارتخانه اقتصاد دانست و گفت: نبود یک برنامه جامع اقتصادی کمبودی است که سال‌های متمادی وجود داشته و تقاضای تدوین برنامه هم به‌طور مرتب تکرار شده است. ما انتظار داریم این موضوع در اولویت قرار گیرد و تدوین بک برنامه جامع از آقای کرباسیان برای اقتصاد ایران به یادگار بماند. به گفته شافعی، موضوع مهم دیگر بهبود فضای کسب‌وکار و مقررات‌زدایی است. در چهار سال گذشته گمرک ایران در صدر سازمان‌هایی قرار داشت که به‌خوبی به مقوله مقررات‌زدایی پرداخت و به نظر می‌رسد با اعتقادی که ایشان به این مسئله دارند، بتوانیم در مورد مقررات‌زدایی و بهبود فضای کسب‌وکار شاهد تحرکات جدیدی باشیم. به باور رئیس اتاق ایران مبنای حرکت‌های آینده برای افزایش سرمایه‌گذاری در کشور، مقررات‌زدایی و اصلاح فرایند صدور مجوزها برای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی است. شافعی در ادامه سخنانش طرح تحول نظام بانکی را مورد توجه قرارداد و از آن به درد کهنه تعبیر کرد. او گفت: آنچه کارشناسان خبره در مورد نظام بانکی می‌گویند این است که حجم اقتصاد ایران نیازمند این‌همه بانک و مؤسسات اعتباری نیست. امیدواریم در طرح تحول نظام بانکی این موضوع موردتوجه قرار گیرد. رئیس اتاق ایران افزود: یک سال و نیم است که اعلام می‌شود یکسان‌سازی نرخ ارز می‌خواهد انجام شود اما تاکنون در این زمینه اقدامی نشده است که امیدواریم عملیاتی شود. شافعی همچنین گسترده کردن پایه‌های مالیاتی، جلوگیری از فرارهای مالیاتی فراوان در کشور، توجه به عدالت مالیاتی و حذف معافیت‌های مالیاتی را خواستار شد. او نظام‌بخشی به اعتبارات بانکی، توجه به تحول در نظام برنامه و بودجه کشور، توجه به اقتصاد غیرنفتی و رهایی از اقتصاد نفتی، را از دیگر انتظارت بخش‌خصوصی برشمرد. رئیس پارلمان بخش‌خصوصی کشور اجرایی شدن سیاستهای کلی اصل ۴۴ را انتظار مهم دیگر بخش‌خصوصی دانست و گفت: با وجود اینکه رهبری این مورد را انقلابی برای اقتصاد ایران دانسته‌اند اما متأسفانه در طول سال‌های گذشته شاهد اجرای درست این سیاست‌ها نبوده‌ایم و اهداف تعیین‌شده برای این سیاست‌ها محقق نشده است. شافعی خطاب به کرباسیان گفت: در واگذاری‌های گذشته، مالکیت و نه مدیریت اصل قرار گرفت؛ اما ما امیدواریم در دوره فعالیت شما با توجه به احاطه شما به این موضوعات تحولی در این حوزه به وجود آید. اقتصاد رقابتی موضوع صحبت‌های بعدی شافعی بود. او گفت: امیدواریم شرایط یکسانی را برای همه فعالان اقتصادی در کشور فراهم کنید. رانت و تبعیض از صحنه اقتصاد کشور از بین برود و برای همه فعالان اقتصادی میدان برابر رقابت ایجاد شود. همچنین فساد که در رگ‌های سازمان‌ها رسوخ کرده، نیازمند اقدامی اساسی است. رئیس اتاق ایران همچنین با اشاره به شورای گفت‌وگوی دولت و بخش‌خصوصی تصریح کرد: شما پس از رسیدن به پست وزارت اقتصاد به‌عنوان رییس شورای گفت‌وگو سکان این نهاد اثربخش را خواهید داشت و مطمئن هستیم این شورای باوجود شما متحول خواهد شد. شافعی با تأکید بر مشورت وزیر آینده از فعالان اقتصادی گفت: امیدواریم شما هسته مشاوره بخش‌خصوصی را در وزارتخانه تشکیل دهید و از نظرات بخش خصوصی سالم استفاده کنید. رئیس اتاق ایران همچنین افزود: برخی جراید شما را مرد جهانی‌شدن معرفی کرده بودند و ما خیلی امیدواریم این مرد جهانی‌شدن در شرایط جدید تعامل با دنیای خارج در اتصال اقتصاد ایران به اقتصاد بین‌المللی هم تلاش کند. رئیس اتاق ایران، کرباسیان را یار دیرین فعالان اقتصادی دانست و ابراز امیدواری کرد، اینک که قدم در راه جدیدی گذاشته، موفق باشد. *** بخش خصوصی راهکار اجرای برنامه‌ها را بدهد پس از آن نوبت به مسعود کرباسیان رسید که از برنامههای آتی خود برای وزرات اقتصاد بگوید و وی حضور در میان اهالی بخش خصوصی به عنوان اولین نشست رسمی پس از معرفی شدن به عنوان وزیر را نشانه اهمیت جایگاه بخش خصوصی دانست و گفت: سرمایه‌گذاری، بورس و مالیات همه در این بخش خواستگاه دارند. کرباسیان افزود: ما در کشور قانون کم نداریم. همچنین یک سری اسناد بالادستی و برنامههای چشم‌انداز هستند که باید طبق آنها عمل کنیم. من هم به‌عنوان وزیر اقتصاد آینده اگر بخواهم کاری کنم باید طبق قانون‌ها و برنامه چشم‌انداز عمل کنم و آنها را عملیاتی کنم. کرباسیان با تأکید بر اقتصاد مقاومتی گفت: امسال سال تولید و اشتغال در اقتصاد مقاومتی تعیین‌شده است که باید برای عملیاتی کردن این سیاست‌ها تلاش کنیم. او با اشاره به موفقیت‌های دولت یازدهم در کاهش نرخ تورم گفت: فرایندی چهارساله طی شده و تورم کاهش‌یافته اما استمرار این مورد مهم است و باید سعی کنیم تغییرات خوب استمرار یابند. کرباسیان که در گمرک توانسته بسیاری از روندهای اخذ مجوز و امور گمرکی را الکترونیکی کند، گفت: اگر در گمرک کاری انجام شد به این دلیل بود که یاد گرفته‌ام، چه مشکلی را باید از جلوی پا بردارم و مسائل را چگونه حل کنم. استفاده از خرد جمعی این مسائل را حل کرد. کرباسیان در مورد بهبود فضای کسب‌وکار گفت: اگر راجع به بهبود فضای کسب‌وکار صحبت کنیم باید ببینیم چه مشکل حل‌نشده‌ای باقی‌مانده و آن مشکلات را از سر راه برداریم. او گفت: راجع به کارت بازرگانی تصور من این است که تنها متولی کارت بازرگانی اتاق است. کرباسیان بر همسویی دولت و بخش‌خصوصی برای حل مشکلات اقتصادی تأکید کرد و گفت: اگر با یکدیگر همسو باشیم مشکلات حل می‌شود. لذا به نظر من برنامه‌ها نوشته‌شده و در بعضی موارد هم به اصلاحیه نیاز دارد. در نهایت با حسن همکاری میان مجلس، دولت و بخش‌خصوصی همه برنامه‌ها قابل انجام است. وی همچنین بر هماهنگی خود با سایر وزرا هم تأکید کرد و گفت: شانسی که من دارم این است که با مجموعه دولت هماهنگ هستم. وزیر پیشنهادی کابینه دوازدهم با اشاره به شورای گفت‌وگو افزود: من از شورای گفت‌وگو استقبال می‌کنم و می‌دانم که با این شورا، بسیاری از مسائل را می‌توانیم جلو ببریم و پیگیری کنیم. کرباسیان گفت: طرح تحول نظام بانکی به‌طور جدی مطرح است و می‌توان این مورد را پیگیری کرد. این طرح قابل پیش بردن است و فرقی هم نمی‌کند چه کسی در دولت آن را مطرح کند. وزیر پیشنهادی رئیس‌جمهور برای وزارتخانه امور اقتصادی و دارایی، همچنین بر آماده بودن شرایط برای انجام برخی تغییرات تأکید کرد و گفت: برای تک‌نرخی شدن ارز، کاهش سود بانکی و صادرات غیرنفتی شرایط باید آماده شود. قرار نیست دوباره به زمانی برگردیم که ارز تک‌نرخی شد و بعد از مدتی دوباره چندنرخی شد. بحثی که وجود دارد این است که باید شرایط را مهیا کنیم و شرایط هم با پشتیبانی بخش‌خصوصی مهیا می‌شود. کرباسیان همچنین با اشاره به صحبت‌های رئیس اتاق ایران در مورد اجرایی شدن سیاستهای اصل ۴۴ گفت: سیاستهای اصل ۴۴ سند بالادستی اقتصاد است. باید اصل ۴۴ را در افزایش بهره‌وری، کارایی و بهبود مدیریت ببینیم نه در قالب رد دیون. او افزود: رشد اقتصادی باید ناشی از تولید و سرمایه‌گذاری باشد؛ نه از افزایش فروش نفت. کرباسیان گفت: تقاضای من این است که شما بامطالعه برنامه‌ای که ارائه کرده‌ام، بگویید که برای اجرایی شدن برنامه‌ها چه‌کار بکنیم. وی گفت: استمرار رشد اقتصادی و کاهش تورم باید هدف ما باشد. توقع جدی من این است که من را از خودتان بدانید و کمک کنید که خدمتگراز خوبی برای مردم باشم و به اهداف تعیین‌شده برسم. ***وضعیت تجارت فرامرزی نامناسب است پس از آن مجدد رئیس اتاق در سخنانی وزیر پیسنهادی برای وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت را مخاطب قرار داد و با اشاره به مشکلات تقاضا برای تولیدات داخلی در بازار گفت: کارشناسان میزان تقاضا و قدرت خرید مردم را حتی از ۱۰ سال گذشته نیز کمتر می‌دانند. شافعی با خطاب قراردادن شریعتمداری با اشاره به اینکه سوابق وی مناسب بوده است اظهار کرد: در کشور ما یکی از معضلات بخش تولید کاهش تقاضای داخلی و نبود قدرت خرید مردم است که کارشناسان این میزان تقاضا را حتی از ۱۰ سال گذشته نیز کمتر می‌دانند. وی افزود: با حرکت‌های جدیدی که در تعامل با اقتصاد جهانی مطرح است باید کنار دفاع از افزایش داخلی صادرات را رونق دهیم. رئیس اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: آمارها نشان می‌دهد که وضع مناسبی از لحاظ تجارت فرامرزی نداریم و برآورد شده است که تنها ۲۴صدم درصد از تجارت جهانی را در اختیار داریم این در حالی است که قابلیت‌های ما بسیار بیشتر است. شافعی با بیان اینکه "تولید ما وضعیت خوبی ندارد" خطاب به وزیر پیشنهادی صمت دولت دوازدهم (شریعتمداری) اظهار کرد: همان‌طور که خودتان نیز می‌دانید حال و روز تولید کشور مناسب نیست. رهبر معظم انقلاب بر بخش تولید تأکید دارند و در برنامه ششم توسعه نیز بالاترین سهم اشتغال در موضوع تولید دیده شده است. وی گفت: امیدواریم با توجه به برنامه‌هایی که شما اعلام کردید و تغییر رویه‌ای که ایجاد می‌کنید مشکل تولید و صنعت را به‌طور ریشه‌ای مورد توجه قرار دهید. رئیس اتاق بازرگانی ایران گفت: در تعیین اولویت‌های صنعتی مشکلات اساسی وجود دارد. در مکان‌یابی برای توسعه صنعتی مشکلات جدی وجود دارد که امیدواریم در دوره جدید به آنها توجه شود. وی در پایان با یادآوری اهمیت اجرای خصوصی‌سازی در دولت دوازدهم گفت: شما به خصوصی‌سازی معتقد هستید و سوابقتان این امر را نشان می‌دهد، مسئله فساد نیز از اولویت‌هایی است که باید در دولت بعدی مورد توجه قرار گیرد. ***صنعت عقب افتاده بدون یارانه به روز نمی‌شود در نهایت نوبت به وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت رسد تا با اشاره به وضعیت نرخ ارز گفت: ما نمی‌خواهیم به سیاست تنبیه صادرات و تشویق واردات در کشور ادامه دهیم. شریعتمداری اظهار کرد: اشتغالزایی صنعتی ایران در گذشته از سوی مسئولان ابراز و استراتژی توسعه صنعتی نوشته شده است اما در مقام عمل اقدامات عملی مناسبی صورت نگرفته و کتاب توسعه استراتژیک صنعتی تنها تحویل نفر بعدی شده است که بنده امیدوارم در صورت انتخاب به عنوان وزیر این اتفاق برای بنده نیفتد. وی افزود: اسناد بالادستی فراوانی داریم. برخی از قوانین هنوز امضایشان خشک نشده است و در مجلس در حال چرخ است. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت در دولت دوازدهم ادامه داد: سیاستهای کلی نظام در صنعت مشخص شده و همچنین اسناد قانون برنامه ششم نوشته شده است و بنده نیز به همان اسناد بالادستی توجه خواهم کرد. شریعتمداری در ادامه با اشاره به نرخ ارز تصریح کرد: ما نمی‌خو اهیم که به سیاست تنبیه صادرات و تشویق واردات ادامه دهیم. وی در تکمیل سخنان خود گفت: ۶ کشور اول دنیا در صادرات در عین حال بزرگترین وارد کنندگان هستند و تراز تجاری نزدیکی دارند بنابراین نگاه ما نسبت به واردات منفی نیست. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت دولت دوازدهم ادامه داد: باید در اقتصاد کشور دوره‌ای طی کنیم که در آن از صنایع نوزاد حمایت شود اما در تمام دنیا تولید به صورت رقابتی انجام می‌شود و در این صورت است که می‌توان تولیدی پایدار داشت. شریعتمداری درباره کنترل نرخ ارز در اقتصاد کشور گفت: کنترل کردن نرخ ارز مانند فنری است که آن را متراکم می‌کند و اگر این فنر باز شود و بپرد دیگر نمی‌توانیم مشکلات آن را حل و فصل کنیم هرچند که برخی ادعایی غیر از این دارند. وی یادآور شد: یکی از الزامات توسعه صادرات غیرنفتی نرخ ارز است و عوامل دیگری نیز در این ارتباط تاثیرگذارند اما باید در نظر داشت که این امر یکی از عوامل ضروری به حساب می‌آید. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت در ادامه صحبت‌های خود گفت: چرا در کشورهای ویتنام و سنگاپور همه چیز تولید می‌شود و برندهای مختلف دنیا در آن کشورها هستند باید تحقیق شود عوامل بازدارنده در کشورمان چیست و آن موانع برداشته شود. در این شرایط صادارت نیز بهتر می‌شود. وی افزود: چرا در کشورمان این همه پوشاک حامی آمریکا وجود دارد این پوشاک از کجا به کشور می‌آید. شریعتمداری ادامه گفت: اگر دولت اورگی می‌دهد باید یارانه آن را نیز تامین کند به جای یارانه مستقیم که به مردم داده می‌شود باید طبق قانون آن را در حوزه صنعت برای نوسازی صنعت ایران استفاده کرد. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: اگر تولید در ایران مشکلات مختلفی بیاورد و عملا نتواند خود را نوسازی کند باید بخشی از یارانه‌های نقدی را برای نوسازی بنگاه‌های صنعتی اختصاص دهیم وگرنه صنعت عقب مانده ما نمی‌تواند خودرا به روز کند. وی ادامه داد: بنده با طرح فوری و ضربتی نیز مخالفتی ندارم و از این طرحها نیز برای بهبود شرایط تولید می‌توان استفاده کرد. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت دولت دوازدهم گفت: درگذشته به زندان قصر رفتیم و در آنجا افرادی را دیدیم که به خاطر اینکه نتوانسته بودند ارز خود را از کشورهای دیگر مانند روسیه و قفقاز به ایران بیاورند و با مافیای آنجا برخورد کرده بودند به عنوان قاچاقی ارز شناخته شده و در زندن حضور داشتند. وی افزود: در آن زمان به کمک دستگاه قضا بخشی از مسائل آنها را حل و فصل کردیم. ممکن است برخی از آنها کلاهبردار بوده باشند اما این اتاق است که می‌تواند تعیین کنند چه کسانی کار تولیدی کرده‌اند و آنها را از متخلفین تمیز دهند. شریعتمداری با اشاره به لزوم کوچک‌سازی در وزارت صنعت گفت: در زمان مسئولیت بنده در وزارتخانه کارمندان را کاهش دادیم و به ۱۳ هزار نفر رساندیم و امروز به ۸ هزار نفر رسیده که دوباره باید کاهش یابد. وی در ادامه صحبت‌های خود با اشاره به لزوم سرمایهگذاریهای خارجی در اقتصاد کشور گفت: جذب سرمایهگذاریهای خارجی تنها با یک سازمان جذب سرمایه‌های خارجی که در وزارت اقتصاد قرار دارد قابل حل و فصل نیست. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به لزوم ایجاد کارتهای اعتباری در ایران مانند سایر کشورهای پیشرفته و صنعتی دنیا گفت: در برخی از کشورها افراد با کار اعتباری زندگی می‌کنند. در این شرایط برای اقتصاد کشور نیز تقاضا ایجاد می‌شود. ما که نباید بیاییم دوباره چرخ را کشف کنیم بلکه ما نیز می‌توانیم کارتهای اعتباری مانند سایر کشورها داشته باشیم. شریعتمداری در بخش دیگری از صحبت‌های خود با انتقاد از وضعیت بازاریابی کالا و خدمات ایرانی در سایر کشورها گفت: با ۲۰ نفر رایزن ایرانی در سایر کشورها نمی‌توانیم که کاری از پیش ببریم. وی با بیان اینکه آمایش سرزمین تنها برای بخش کشاورزی نیست گفت: در بخش صنعیت نیز باید از این مهم بهره برد و باید مشخص شود که صنایع کجا باید مستقر شوند و به مناطق محروم توجه بیشتری شود. وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: ما نمی‌توانیم از سیخ تا هواپیما را در داخل کشورمان تولید کنیم و باید به مزیت رقابتی و نیستی تولید کالا در کشور توجه کنیم. هرچند که تا به امروز صحبت‌های زیادی شده است و ما خسته شدیم اما باید به تحقق این امر جامعه عمل بپوشانیم.
