صنعت خودرو درسال ۲۰۲۵:صنعتی بدون مرز
این گزارش برگردان گزارش شرکت IBM تحت عنوان «صنعت خودرو در سال ۲۰۲۵: صنعتی بدون مرز» است که در ۲۰ صفحه منتشرشده است و در چند بخش مجزا ارائه خواهد شد. بخش اول گزارش کلیاتی از تحولات صنعت خودرو را در چشمانداز سال ۲۰۲۵ و دگرگونی مرزهای صنعت خودرو را ارائه میدهد. نقشآفرینان این حوزه با نگاهی عمیق و مرور این گزارش میتوانند بخش از تغییرات را لمس کنند و نقش خود را بازآفرینی نمایند. صنایعی را تصور کنید که مرزهای آن متغیر هستند و دیگر نمیتوان خطوطی مشخص بین آنها رسم کرد. درگذشته صنایع معمولاً جدای از همدیگر صرفاً ارتباطی تأمینی یا تولیدی باهم داشتند اما امروزه به مدد فناوریهای جدید، و اتصال صنایع و محو شدن مرزهای صنایع، شبکهای پیچیده از روابط به وجود آمده است. بر اساس مطالعات انجامشده در صنعت خودرو رابطهٔ بین مصرفکنندگان، شرکتها، و خودروها در حال تحول است و دنیای دیجیتال تجربهای نو در اختیار هر کدام از ذینفعان قرار داده است. مطالعات اخیر نشان میدهد که پویایی رابطهٔ بین مصرفکننده-خودرو-شرکت با از بین رفتن مرزهای سنتی صنعت به صورت شگرفی تغییر خواهد کرد. شرکتهای تولیدکننده خودرو بایستی انواع دسترسی جدید مصرفکنندگان به خودروها و استفاده از خودرو در زندگی دیجیتال مصرفکنندگان را درک کنند و نقش خودروها را درونشبکهای پیچیده از انتخابهای حملونقل تعیین نمایند. اتصال درونی جوهر اختلالات نوآورانه پیشرو خواهد بود: بین مصرفکنندگان و خودروسازان؛ بین مصرفکنندگان و خودروها؛ و بین نقشآفرینان سنتی و غیر سنتی اکوسیستم صنعت. با نگاهی به سال ۲۰۲۵ مشخص میشود که شرکتهایی که پذیرای گشودگی باشند، صحنه موفقیت را برای خود چیدمان خواهند کرد. در طول دههها اکوسیستم صنعت خودرو بسیار ساختارمند و دارای مرزهای مشخص بود. سازندگان خودرو، حاکمان صنعت بودند و بهندرت به نقشآفرینان جدید اجازهٔ ورود میدادند؛ حتی صدای مصرفکنندگان نیز به گوش نمیرسید. تمام این قواعد با رشد فناوریهای دیجیتال به محاق رفت. اکنون مشتریان بر مبنای تجربهٔ دیجیتال خود در صنایع دیگر، انتظار تجاربی یکپارچه، چندکاناله و شخصشده دارند و به طرز فزایندهای در نوآوری خدمات و محصول دخالت میکنند. اکنون دیگر مصرفکنندگان میدانند چگونه میتوانند اطلاعات را بهصورت آنلاین دریافت نمایند و تمامی فرآیندهای سنتی استانداردی را که قبلاً مشارکت آنها را محدود مینمود را پشت سر گذاشتهاند. با رشد انتظارات در حوزهٔ حملونقل، شرکتهای غیر سنتی فناوریهایی را ارائه میدهند که به مصرفکنندگان درزمینهٔ رانندگی؛ شامل مسیریابی، حل مسئله ترافیک یا پارکینگ، و ایجاد یکپارچگی با دیگر اشکال حملونقل کمک میکند. هماکنون مدلهای کسبوکاری مانند اشتراک خودرو حتی نیاز به مالکیت خودرو را نیز زیر سؤال برده است. اکوسیستم صنعت در بسیاری از بخشها با بخشهای متفاوت دیگر، دچار همپوشانی شده است. در آینده، این اختلال، فرآِیندهای اصلی صنعت مانند مرزهای صنعت و نقشآفرینان اصلی را دچار چالش خواهد کرد. در این گزارش، از ۱۷۵ مدیر اجرایی در ۲۱ کشور دنیا سؤال شده است که چشمانداز تغییر آنها در صنعت خودرو چیست، انتظار دارند صنعت با چه تغییراتی مواجه شود و برنامهٔ آنها جهت مواجه با این تغییرات چیست.
نمایه ۱

مثل همیشه، شرکتها و صنایع بایستی با برخی از عوامل خارجی غیرقابلاجتناب مواجه شوند. بسیاری از مدیران اجرایی توسعهٔ فناوری را بهعنوان مهمترین عامل خارجی برشمردند که مواجه با آن اجتنابناپذیر است. در کنار عوامل خارجی دیگری که بسیاری از صنایع را متأثر خواهد کرد، بر اساس مطالعات، ۳ اختلال اصلی که زمینهٔ نوآوری را فراهم و تأثیر مثبتی بر صنعت خودرو خواهد داشت عبارتاند از: مصرفکنندگان، حملونقل و اکوسیستم. این ۳ اختلال باعث خواهند شد مرزهای جدیدی در صنعت خودرو به وجود بیاید و یا حتی به از بین رفتن مرزها خواهد انجامید (نمایه ۱). بهعنوانمثال، امروزه مصرفکنندگان تعامل بسیار بیشتری با صنعت دارند؛ آنها نهتنها خواهان استفاده از خودروها هستند، بلکه انتظار دارند در فرآیند خلق خودروها نیز مشارکت کنند. خودروها بهطور فزایندهای هوشمند شدهاند و همین مسئله مفهوم حملونقل را ورای خودروها به سمت مصرفکننده سوق داده است. رشد این نوع از اکوسیستم در صنعت به معنی یادگیری در جهت رونق طی اختلالات شدید است؛ که مرزهای صنعت را از بین خواهد برد؛ این مسئله زمانی نمود بیشتری پیدا میکند که صنایع دیگر مانند الکترونیک و ارتباطات نیز به اکوسیستم خودرو پیوند میخورند. ۱- مواجه با عوامل خارجی در صنعت خودرو مصاحبهشوندگان اعتقاددارند که نیروهای خارجی مؤثر بر مصرفکنندگان، در مقایسه با نیروهایی که در ابتدا بر کسبوکارها اثر میگذارند، تأثیر بیشتری بر تغییرات صنعت خواهند داشت. رشد فناوری، تغییر انتظارات مصرفکنندگان و خدمات نوظهور حملونقل فردی از اهمیت بسزایی برخوردارند (نمایه ۲). همچنین، مصاحبهشوندگان انتظار دارند بتوانند با قوانین جدید دولتی، الزامات جهانیشدن، عوامل کلان اقتصادی و مسائل مربوط به پایداری محیطزیست خود را تطبیق دهند.
نمایه ۲

وضعیت فعلی و مورد انتظار چهار عامل اصلی خارجی در چهار نقطهٔ زمانی، بر اساس مصاحبههای انجامشده در این گزارش و گزارش "صنعت خودرو: ۲۰۲۰". مهمترین عوامل خارجی که انتظار دارید در ۸ الی ۱۰ سال آتی بر صنعت خودرو اثر بگذارد، کدماند؟ ۲- عوامل خارجی اصلی رشد فنّاوری. بهعنوان اصلیترین و تأثیرگذارترین عامل خارجی درزمینهٔ خودرو، سازمانها و صنعت خودرو شناسایی شد. انتظارات مصرفکنندگان. این عامل را میتوان تحولی تازه به شمار آورد. پس از فنّاوری دومین عامل تأثیرگذار صنعت تلقی میشود. مصرفکنندگانی باقابلیتهای دیجیتالی، انتظار تغییرات چشمگیر در محصولات و خدمات دارند و بر نقش خود نیز در مشارکت تأکیددارند. قوانین دولتی. پس از مطالعهای که در سال ۲۰۲۰ صورت پذیرفت، ترکیبی که از تأکید بر ایمنی، خودروهای بدون راننده، اختلالات در کانالهای فروش و اشکال جدید حملونقل به وجود آمد، دولتها را ملزم ساخته ساختارهایی را پدیدآورند که نقشآفرینان مختلف جایگاه مشخصی داشته باشند. حمل و نقلهای فردی.
حملونقلها به سبب شهری شدن بالا، تغییر سبکهای زندگی و عوامل مؤثر بر هزینههای حملونقل و انتظارات افراد نیز دچار تحول شده است. ۳- عوامل اختلال اصلی: مصرفکنندگان، حملونقل و اکوسیستم مصرفکنندگان به دو طریق باعث اختلال در بازار شدهاند. اول آنکه مصرفکنندگان از سازندگان خودرو انتظار دارند بهتر و بهینهتر با دنیای دیجیتال خود را تطبیق دهند. دوم آنکه انتظار دارند سازندگان خودرو در فرآیند خلق محصول و استراتژی از مشارکت آنها بهره ببرند. حملونقل نیز به دو طریق در محصولات و خدمات اختلال ایجاد میکند. اول آنکه خودروهای بدون راننده به طرز شگرفی پیشرفتهتر خواهند شد و از بسیاری از تلقیهای صرف حملونقل فراتر خواهند رفت. دوم آنکه، حملونقل با محوریت مصرفکنندهها - که به نوآوران و فناوریهای دیجیتال وابسته خواهد بود- تجربیات شخصی را ورای رانندگی صرف، به مشتریان ارائه خواهد نمود. اکوسیستمِ صنعت، رشد شرکتها و توسعهٔ صنعتی را مختل خواهد کرد. اولاً، شرکتهای تولیدکنندهٔ خودرو از طریق پاسخ به انتظارات جدید مشتریان و فناوریهای در دسترس، به دنبال راههای جدید رشد هستند. دوما، این سازمانها بایستی مسیری
را با افق دید تغییرات چشمانداز در نقشآفرینی خود و مرزهای لرزان صنعت، در مقابل خود ترسیم کنند.
*عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
مدیر پروژه ملی آینده نگاری خودروی هوشمند