ارتباط با قطر به دور از هیجان‌زدگی
قطر در روابط خارجی خود در برخی موارد تندروی‌هایی داشته و گاهی انفعال‌هایی از خود نشان‌داده و که باعث می‌شود، نتوان به وضعیت پیش آمده به عنوان یک شرایط پایدار اعتمادکرد. تنش‌های پیش آمده میان قطر با کشورهایی چون عربستان و امارات در آینده فروکش خواهدکرد، اگرچه بازگشت سطح روابط به گذشته و ایجاد شرایطی پایدار در زمانی طولانی‌تر ممکن خواهد‌بود. زمانی که بحث تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا علیه ایران مطرح‌بود، توصیه‌کردیم ایران حتی‌المقدور مانع این اتفاق شود، چراکه تحریم یک مکانیزم حقوقی دارد و لمل رفع تحریم مکانیزم‌های به شدت پیچیده‌تری دارد. این موضوع در خصوص قطر هم صادق است، اگرچه بحث قطر وارد شورای امنیت نشده و تحریم‌های بین‌المللی بر این کشور تحمیل نشده‌است، اما همین تحریم‌های منطقه‌ای آثار میان مدتی در رابطه با کشورهای دیگر به دنبال دارد. به صورتیکه حتی اگر هم اکنون این کشورها بر سر میز مذاکره نشسته و عربستان و هم‌پیمانانش تحریم‌های اعمال شده علیه قطر را لغو کنند، چند ماهی زمان لازم است تا آثار و تبعات این تحریم‌ها به طور کلی حذف شود و این همان زمان طلایی در حوزه اقتصاد است که معمولا رقبای تجاری از این شرایط بهره‌برداری می‌کنند. ایران نیز باید از این شرایط بهره‌برداری‌کرده و چتر حمایتی اقتصادی خود به صورت واقعی نه در شعار به گونهای برای آنها فراهم کند که موجب ایجاد اطمینان و اعتماد برای آنها شود و دلبستگی را برای آنها فراهم کند که حتی پس از لغو تحریم‌ها و بازگشت به شرایط قبلی، قطری‌ها به حفظ روابط تجاری و اقتصادی با ایران علاقه داشته باشند. برای ورود ایران به بحث این مناقشه حتما حوزه سیاست خارجی و ارکان تصمیم‌ساز دخالت خواهند کرد، اما از منظر اقتصادی باید تصمیم‌گیری‌ها آینده نگرانه باشد و دولت نباید به صورت مستقیم وارد این فضا شود. اما بخش خصوصی باید با حمایت و پشتیبانی دولت باید به صورت قدرتمند وارد شود. در حوزه تجارت بازار از محصولی استقبال می‌کند که با بهترین شرایط و مطلوب‌ترین قیمت، بالاترین خدمات را ارائه دهد و قطعا برای پرکردن جای کشورهایی که از بازار این کشور خارج شده‌اند چندین کشور از جمله ایران، عمان و ترکیه اقداماتی انجام داده و به این عرصه ورود خواهند‌کرد. قطعا قطری‌ها تمایل به برقراری ارتباط با این کشورها دارند، اما در بخش صادرات کالا باید تمایل را ما در بازار هدف ایجاد کنیم. با توجه به فاصله نزدیک‌تر ایران در بخش هزینه حمل و نقل دارای مزیت است و این می‌تواند امتیازی باشد برای اینکه قطری‌ها را به خرید کالا از ایران تشویق کرد، مشروط به اینکه بتوانیم محصولات مناسب، با قیمت رقابتی عرضه کرده و البته مراقب باشیم که کیفیت محصولات به به صورت مستنمر حفظ شود. با توجه به آنچه در ایران تولید می‌شود می‌توان گفت ایران توانایی تأمین تمامی اقلام مورد نیاز قطر اعم از کالا و خدمات را دارد و آنچه مهم است چگونگی بازاریابی و برقراری ارتباط با این کشور است. حضور موفق کالاهایی ایرانی می‌تواند زمینه‌ساز شرایطی باشد که حتی پس از فروکش کردن بحران و برقراری رابطه میان قطر و عربستان، همچنان بازار قطر تمایل داشته‌باشد رابطه خود با ایران را حفظ کند. اما باید مراقب بود این حضور نباید با هیجان‌زدگی همراه شود چراکه روابطی که اینگونه برقرارشود، پایدار نخواهد ماند. در واقع باید شرایط به گونهای باشد که بتوانیم با این کشور ثروتمند که قریب به اکثریت نیازهای کالایی خود را از مسیر واردات تأمین می‌کند، رابطه‌ای طولانی مدت و پایدار برقرارکنیم و به دور از هرگونه هیجان‌زدگی و رفتارهای نسنجیده، محور ارتباطات اقتصادی را بر روابط دراز مدت بناکنیم. دکتر سید ضیاءالدین خرم‌شاهی - مدرس دانشگاه
