گزارش جهان اقتصاد از نشست اقتصاد سیاسی شهرتهران؛شهرفروشی نتیجه اقتصاد رانتی و غیرشفاف
نشستی با موضوع اقتصاد سیاسی شهرتهران با حضور فرشادمومنی عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و سخنرانی حسین راغفر استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا روز پنج شنبه گذشته در موسسه دین و اقتصاد برگزار شد. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، در آغازاین نشست دکتر فرشاد مومنی بابیان این‌که در سطح نظری وقتی که شفافیت در کار نباشد علم،قانون و برنامه مزاحم تلقی می‌شوند و در اداره امور جنبه کاملا حاشیه ای پیدا می‌کنند، گفت: در اقتصاد سیاسی رانتی عدم شفافیت از طریق مسدود کردن مجاری برخی اطلاعات،دستکاری برخی دیگر از اطلاعات و گذاشتن تفسیرهای نامربوط برروی آن‌ها انجام می‌شود و در این حالت یک فضای غیر‌مشارکت جویانه به وجود می‌آورد که محور اصلی آن دشواری‌های فهم به‌هنگام آمار و اطلاعات و واقعیت‌هاست. وی ادامه داد: از این نظر مشابهت‌های حیرت‌انگیزی در اقتصادهای رانتی بین طرز اداره اقتصاد ملی و شهری مشاهده می‌شود که در چنین شرایطی از جنبه معرفتی و برای برون رفت از بحران اطلاعات واقع‌نگر و بهنگام توصیه می‌شود که به سمت رویکردهای مبتنی بر اقتصاد سیاسی حرکت کنید از این بابت که این رویکرد نفع برندگان و زیان بینندگان از روندهای غیرشفاف را برملا می‌کند. مومنی افزود: در سطح ملی وقتی عدم شفافیت در فرآیندهای تصمیم گیری و تخصیص منابع و اجرا سیطره می‌کند فضایی ایجاد می‌شود که بخش‌های مولد و عامه مردم زیان‌های سنگینی متحمل می‌شوند و در برابرآن بخش‌های غیرمولد و فرصت طلب‌‌ها برخورداری‌های غیرعادی پیدا می‌کنند. این استاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: وقتی از این زاویه عملکرد شهرهای ایران به ویژه کلانشهرها را مشاهده می‌کنیم از تک تک این زوایا مشابهت‌های حیرت انگیزی بین آن‌چه در سطح ملی و شهر وجود دارد مشاهده می‌شود که عمده این مشابهت‌‌ها در طرز عمل مدیریت شهری کشور دقیقا به سبکی که در سطح ملی نیز وجود دارد قابل مشاهده است. وی ادامه داد: یک صورتکی از برنامه وجود دارد و در ظاهر اسنادی تحت این عنوان تهیه می‌شوند اما بخش اعظم فعالیت‌‌ها و اقداماتی که صورت می‌گیرد تابعی از سلیقه‌‌ها و صلاحدیدهای شخصی است که در چنین شرایطی تعمیق فساد، شکل‌گیری اسراف‌‌ها واتلاف ها، ناکارآمدی‌‌ها و گرایش‌های جانبدارانه بعضا شرم‌آور به سمت گروه‌های بانفوذ اجتناب ناپذیر می‌شوند. مومنی با اشاره به افزایش سرسام آور زمین‌های اطراف دریاچه چیتگر، گفت: نقض کردن و بی اعتنا بودن نسبت به برنامه‌‌ها برای نقض‌کنندگان هزینه‌ای ایجاد نمی‌کند اما برای جامعه هزینه‌هایی برگشت‌ناپذیری در برخواهد داشت. وی با بیان این‌که مشابهت حیرت‌انگیز دیگری که در این زمینه وجود دارد چیزی است که در اقتصاد سیاسی و رانتی از آن به‌عنوان سازه ذهنی منبع محوری نام برده می‌شود، گفت: در فضای رانتی و غیر شفاف هرگز کسی رغبت به بازنگری و زیر ذره بین گذاشتن هزینه‌‌ها ندارد و آن را اصل غیرقابل اجتناب در نظر می‌گیرند و در جست و جوی پیدا کردن راه‌هایی برای پیدا کردن تامین مالی آن هزینه‌‌ها خواهند بود. مومنی خاطر نشان کرد: کشور ما در سطح ملی در این زمینه هزینه‌های بسیار سنگینی متحمل شده است که شهرتهران از سوی مدیریت شهری در این زمینه عملکرد بسیار فاجعه آمیزتری را به نمایش می‌گذارد که پدیده‌هایی از قبیل شهرفروشی، محیط زیست فروشی، اختیارات غیرمتعارف خارج از شمول برای اشخاص و اختیارات غیرمتعارف برای جابجایی ردیف‌های بودجه‌ای با منطق شخص محوری جلوه‌هایی از چنین مناسباتی را به نمایش می‌گذارند.
