یادداشتهای غیر رسمی(۶۹):شعارهای رمزگونه
غلامرضا رحیمی کارشناس مدیریت پروژهچند شماره اخیر یادداشتهای این ستون به موضوع بازاریابی سیاسی اختصاص یافته است. و نوشتم که تکنیکهای بازاریابی آنقدر اثربخش بوده که توانسته از تجارت به سیاست راه بیاید و اضافه کردم که این رشته خود تبدیل به گرایشی مستقل در برخی دانشگاههای غربی شده است. به همین یک دلیل هم باید با احتیاط به نقد و بررسی آن پرداخت که البته دیگر باید علمی گفت. در راستای این احتیاط من تا بحال طی این یادداشتها بیشتر به عنوان یک نظارهگر به موضوع پرداخته و طبعا نه صلاحیت علمی نقد این دانش نوین را داشته و نه اصلا موضوع این یادداشتها است که به این کار نظری و تجربی بپردازد. در ادامه این نظاره، به یکی از ابتداییترین اقدامات بازاریابی میپردازم و آن تعیین استراتژی است. یعنی اینکه بازاریابان سیاسی یا کسانی که فعلا چنین نقشی را برای داوطلبان انتخابات برعهده دارند در قیاس با کار مشابه تجاری، استراتژیهای خود را چگونه تعریف میکنند؟ کشف این موضوع شاید از طریق بررسی شعارها و یا کنشهای اجتماعی توصیه شده ساده باشد. در نوع تجاری بازاریابی، معمولا قشر هدف براساس نوع محصول و یا خدمات تعیین شده و بعد رسانه و کیفیت ارتباط مثلا تلویزیون، روزنامه، اینترنت و یا سمینار و یا حضوری، انتخاب و اجرای آن پیگیری میشود. این نوع استراتژیها حسب هدفی که دنبال میکنند، تاکتیکهای متفاوتی را طلب میکنند که اهل فن میدانند. ممکن است خواننده به من بگوید خب وقتی که هدف رای و نظر همه است پس استراتژی بازاریابی سیاسی هم از نوع عمومی آن است که ترجمه سیاسی امروزی آن هم پوپولیسم است و در این مسیر تجربیات جهانی مشابه رو به ازدیاد دارد و از آنجایی که ما معمولا این نوع دانشهای وارداتی را بصورت فلهای استفاده میکنیم بستهبندی بومی آن مثل آب خوردن است. ممکن است توزیع یارانه و سیبزمینی و برنج میان مستنمدان، بستهبندی بومی مشابه خارجی این نوع بازاریابی باشد اما در آنصورت نقش و جایگاه مشکلات مهم اقتصادی و صاحبان قدرت و ثروت در محاسبات این بازاریابی چیست؟ ممکن است یارانه نماد ارتباط بازاریابی با قشر ضعیف باشد، اما شاید همین برای دلالها هم رمز ارتباطی خاصی تلقی شود؟