کیوان کثیریان: آینده سینما از بی ضابطه بودن بودجه ها لطمه می بیند
شفقنا نوشت: کیوان کثیریان منتقد سینما درباره مسایلی که امروز و آینده سینما را دچار مشکل می کند، می گوید: آینده سینما لطمه اصلی را از محدودیت های سلیقه ای در داخل کشور می خورد یعنی بی عدالتی در اکران، تولید، بی ضابطه بودن بودجه ها و حمایت ها سبب می شود که بعضی از کسانی که مورد تبعیض قرار می گیرند، از ادامه کار فیلم سازی و سینما دلسرد شوند.
در ادامه متن گفت و گوی کوتاه با کیوان کثیریان را می خوانید:
*باتوجه به عدم اکران برخی از فیلم ها در ایران، آینده سینمای ایران را چطور می بینید؛ آیا ممکن است سینماگران برای فیلم سازی به خارج از ایران روی بیاورند؟
کثیریان: آینده سینمای ایران به طور کامل به این ماجرا بستگی ندارد، اما می تواند موثر باشد هرچه محدودیت ها در داخل بیشتر باشند و فیلم سازی در خارج از ایران ساده تر جلوه کند، این نگاه به سوی مرزها بیشتر رواج پیدا می کنند. کما اینکه هرسال تعدادی از فیلم ها را داریم که در خارج از ایران ساخته می شوند. در نهایت با همه این ماجراها احتمالا هزینه ساخت فیلم بالاتر از هزینه ها در داخل ایران تمام شود. گاهی ممکن است با مشکلات بیشتری در خارج از ایران فیلم ها را ساخت اما آینده سینما لطمه اصلی را از همین محدودیت های سلیقه ای در داخل کشور می خورد. یعنی بی عدالتی در اکران، تولید، بی ضابطه بودن بودجه ها و حمایت ها سبب می شود که بعضی از کسانی که مورد تبعیض قرار می گیرند، ممکن است از ادامه کار فیلم سازی و سینما دلسرد شوند.
بعد از ۳۸ سال واقعیت این است که سینما باید به یک ضابطه مندی در ممیزی برسد. ممیزی ها در شان سینمای ما نیست و با توجه به این همه فیلم هایی که ساخته شده، باید در تصمیم گیری به ثبات برسیم. حاکم شدن بحث سلیقه در کنار حاکم شدن این موضوع که طیف مقابل و اقلیت الان چه می گوید و چه واکنشی خواهد داشت، سبب می شود که سینما آزار ببیند. برخی به همین دلیل می گویند دوره گذشته بهتر بود چون آنها برای فیلم ها تصمیم می گرفتند؛ اما در این دوره باید دید که آیا برای اکران فیلمی جناح مقابل معترض می شود یا نه؛ در حال حاضر در شرایطی هستیم که باید مراعات کسانی را کنیم که در اقلیت هستند. این موارد همیشه سینما را اذیت می کند فرقی هم در گذشته، حال یا آینده بودن، ندارد؛ فقط سیستم فیلم سازی را بیمار می کند.
*فکر می کنید با توجه به تحولات اجتماعی و نسل جدید سینماگران ممکن است کمتر با عدم اکران فیلم ها مواجه باشیم؟
کثیریان: به نظر من ارتباطی با هم ندارند، اتفاقا بیشتر با عدم اکران ها مواجه می شویم چون بخش زیادی از نسل جدید با آمدن تکنولوژی های تازه تصویر برداری و تجهیزات سینمایی به سادگی می توانند از آنها استفاده و فیلم های بیشتر و خاص تری تولید کنند. البته هزینه ها هم پایین می آید؛ گاهی هم با نگاه به گیشه ساخته نمی شوند و تجربه های شخصی هستند که خوب از آب در می آیند بنابراین من فکر می کنم با ورود افراد جدید به حوزه های فیلم سازی در بخش حرفه ای که سختگیرانه تر برخورد می شود، به هر صورت فیلم هایی که برای اکران ساخته می شوند تابع همان اتفاقاتی هستند که گفتم در بخش اکران می افتد اما بخشی از جوان ها با دوربین های ساده فیلم می سازند، اما اکران و چگونگی اکران آنها مساله بعدی است. یکی از ساز و کارهای این موضوع سینمای هنر و تجربه است تا به نوعی درصد نارضایتی پایین بیایید. پس باید سیستم نظارتی، پروانه نمایش و پروانه ساخت هر چه زودتر خودش را با اتفاقات جدیدی که در حوزه سینما می افتد، وفق بدهد. باید به فیلم به مثابه یک فیلم نگاه کرد و فرقی نمی کند که کارگردان جوان یا پیر باشد.
*فیلم های جشنواره امسال مشخص شدند، به نظر شما سینما در سال آینده با رکورد مواجه خواهد شد یا مردم استقبال خواهند کرد؟
کثیریان: مساله این است که تمام گیشه سال بعد سینمای ایران از جشنواره بیرون نمی آید؛ بخش زیادی از آنها در جشنواره حضور ندارند یا به جشنواره نمی رسند یا در جشنواره پذیرفته نمی شوند. به هر صورت بخشی از اکران ما فقط برای اکران ساخته می شود.
*باید چه مسایلی در این زمینه بررسی شود تا چالش ها و موانع پیش رو حل شود؟
کثیریان: یکی از مسایل مشخص نبودن وضعیت اکران یک فیلم است؛ قطعا سرمایه گذار خصوصی هم دوست ندارد در چنین فضایی سرمایه گذاری کند، چون سلیقه ها مشخص نیست و امنیتی وجود ندارد؛ ممکن است امروز سرمایه گذاری کند و فردا هم توقیف شود.
