بازارچه های محلی امکانی برای توسعه ی شهر

چند سالی است شهرهای بزرگ کشور برای اداره امور شهری سخن از واژه ای به نام درآمد پایدار می کنند؛ همچنین دستفروشی و بساط کستری هم از جمله ی معضلات مدیریت شهری است که هردو بدلیل نیاز به قوانین شهرداری ها را با مشکل مواجه کرده است.در کنار این دو مشکل تقریبا در تمامی شهرها شاهد فضاهای خالی و بی دفاع شهری هستیم که به تناسب بافت منطقه محلی برای اسکان و تجمع معتادان و افراد بی سرپناه و محلی برای فروش مواد مخدر است. با بررسی کوتاه در می یابیم که یکی از راه های ایجاد درآمد پایدار برای مدیریت شهری بهره گیری از مراکز عرصه ی مایحتاج عمومی به شکل محله ای، منطقه ای است؛ راه اندازی مجموعه فروشگاه های زنجیره ای شهروند و یا میادین عرضه میوه و تره بار در سال های اخیر توانسته هم امکان دسترسی آسان برای شهروندان را فراهم نموده و از حجم سفرهای درون شهری بکاهد و همه به محلی برای ایجاد درآمد پایدار شهری بدل گردد. در بسیاری از کشورهای پیشرفته، ایجاد بازارهای دائمی و گاه موسمی محلی که توسط شهرداری ها ایجاد و در اختیار افراد کم بضاعت و جویای کار قرار می گیرد، توانسته هم محلی برای درآمد ثابت شهری _دست کم برای تامین بخشی از هزینه های محلی_بوده و هم نوعی ایجاد شغل و توسعه صنایع باشد. این دست مراکز غالبا فارغ از ساختار شیک و مدرن مراکز خریدبوده و فروشگاهی جهت دسترسی آسان و محلی ست که نمونه های آن بطور هفتگی در بسیاری از شهرستان های کشورمان فعال است. اگر قانون گذار و به ویژه شورای اسلامی شهر، با نگاهی بلند مدت به حل این سه فصل اساسی شهرها، نظر کنند، براحتی می توان با بهره گیری از اماکنی که به عنوان مراکز بی دفاع شهری شناخته می شود، فضای بازارچه ایجاد شده تا دستفروشان و افراد جویای کار که در حال حاضر یا امکان فعالیت نداشته و یا در شبکه های مافیایی دستفروشی گرفتار شده و در بسیاری از مواقع از حداقل درآمد برخوردارند و از سوی دیگر به معضلی برای امنیت، ترافیک شهری بدل شده اند، در این مراکز مشغول بکار شده و سازمان یابند. در صورت اجرایی شدن چنین طرحی در مرتبه ی نخست، بخشی از مشکل بیکاری حل و در واقع به نوعی از صنایع کوچک و تولیدات خانگی حمایت خواهد شد. فراموش نکنیم که طرح های شبیه به آنچه مورد بحث است، در سال های قبل به مرحله اجرا درآمده و به ثمر نشسته است، از جمله ایجاد فضای اشتغال برای بانوان سرپرست خانوار؛ اما بهره بردن از فضاهای بی دفاع شهری و تبدیل آن به بازارچه های محلی به امنیت محلات خواهد افزود؛ ضمن آنکه در بحث زیباسازی شهر نیز موثر واقع می گردد. در کنار دو موضوع طرح شده، شکل گیری این دست مراکز می تواند به محلی برای درآمد پایدار به منظور بهره گیری در مدیریت شهر بدل شده و مهم تر آن که به چرخه ی تولید کار و مقابله با فاسد کمک شایان توجهی خواهد کرد. یقینا چنین طرحی باید حداقل در یکی از مناطق تهران بصورت پایلوت اجرا و نقاط قوت و ضعف آن مشخص گردد ولی هرچند بصورت آزمایشی، موافقت مراکز قانون گذاری چون شورای اسلامی شهر و مجلس شورای اسلامی را نیاز دارد؛ فراموش نکنیم که یکی از بزگترین معضلات نگهداشت شهردر سال های اخیر و بحران های مالی کشور، بحث درآمد شهرداری ها و اختلاف نظر بین مدیریت شهری و دولت بوده و هست؛ بی شک باید از تمامی فرصت ها برای رسیدن شهر و مدیریت شهری به درآمد پایدار بهره جست و از توان و پتانسیل مدیریت محلات استفاده کرد.