تغییر نام استانبول به نام شهدای آتشنشان؛فاجعه پلاسکو همچنان در کمین تهران است
حادثه یا سانحه، آنچه بر ساختمان پلاسکو در قلب پایتخت ایران گذشت را نه میتوان حادثه خواند و نه سانحه، چرا که آنچه بر این مرکزی تجاری، ساکنان و بالاخص نیروهای جان بر کف آتشنشانی گذشت، فاجعهای بزرگ بود. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، براساس آنچه متخصصان مطرح میکنند، ساختمان پلاسکوی ۵۴ ساله با عمر مفید ۲۰۰ سال، در آغاز ربع دوم زندگی خود به سر میبرد. پس از اتفاق دردناکی که ۳۰ دیماه را برای همیشه در تقویم مردم ایران به ویژه پایتخت نشینان سیاه کرد، از اخطارهای مکرری که به هیأت مدیره این ساختمان با موضوع ضعف ایمنی ارائه شدهبود، پردهبرداری شد. در بررسی نوع فعالیت ۵۶۰ واحد صنفی مستقر در ساختمان پلاسکو، تعدادی از آنها در طبقههای پایینتر عرضهکنندگان انواع آبزیان، ماهیهای آکواریوم و خزندگان بودند و باقی طبقات به تولید و عرضه پوشاک اختصاص داشت. براساس آنچه از نام مرکز تجاری پلاسکو بر میآید، این مجموعه باید به واحدهای صنفی که در حوزه عرضه پوشاک فعالیت میکردند اختصاص مییافت، اما با گذشت زمان و افزایش تعداد واحدها تولیدی، سهم عرضهکنندگان کمتر و تولیدکنندگان انواع پوشاک واحدهیا زیادی را اشغال کردند. این در حالی بود که نهادهای نظارتی از جمله شهرداری به دفعات به مدیران این مجموعه در خصوص ناامنی و ضعف سیستم امنیتی این مجموعه اخطار دادهبودند و اما هیچگاه این اخطارها نه از سوی صارکننده و نه از طرف دریافت کننده جدی گرفته نشد. در چنین شرایطی فعالیت واحدهای تولیدکننده پوشاک به معنی انبارشدن مقدار قابل توجهی مواد اولیه بود، مواد اولیه قابل اشتعالی که یک جرقه آنها را به آتشی خانمانسوز تبدیل میکرد. متأسفانه جرقه زدهشده و آتش نه فقط ۱۷ طبقه مرکز تجاری پلاسکو و سرمایه ۵۶۰ واحد صنفی که جان بسیاری از جمله تعدادی از شیرمردان آتشنشانی را گرفت. فاجعه بزرگ پلاسکو با غم و درد بزرگی که بر دل مردم ایران گذاشت پایان یافت، اما پرونده آن تازه باز شده، پروندهای که فهرستی بلندبالا از اسامی نهادهای مسؤل در آن ثبت شده، همانهایی که هرکدام به بهانهای قصد دارند شانه از بار مسؤلیت خالی کرده و دیگری را متهم بنامند. آنچه مسلم است، علاوه برفعالان صنفی که تجهیز واحدهایشان به تجهیزات ایمنی را نادیده انگاشتهاند، از مسؤلان اتحادیههای صنفی تا دهها سازمان و نهاد عمومی و دولتی هرکدام به نوعی در وقوع این فاجعه دردناک سهمی دارند. اینکه متهم نمودن مسؤلان موجب بازگشت هیچ یک از اتفاقات نمیشود درست، اما شاید فرصتی باشد برای شنیده شدن زنگ خطری که سالها است به صدا درآمده، اما هر یک از سازمانهای مسؤل به امید اینکه دیگری حتما خواهد شنید، آنرا نشنیده گرفتهاست. تهران شهری با ۱۰ میلیون نفر جمعیت، بیش از ۴ هزار هکتار بافت فرسوده و دهها و صدها ساختمان مسکونی، اداری و تجاری که بدون رعایت هیچ اصل و اصولی تغییر کاربری داده شدهاند. تهران شهری که بسیاری مردمانش در هنگام حادثه به جای پیش قدم شدن برای کمک رسانی، خود را در رقابتی جدی برای ثبت سریعترین عکس و فیلم موبایلی میبینند. تهران شهری که رانندههایش فراموش کردهاند که باید راه را برای خودروهای امدادرسانی چون آتشنشانی و اورژانس باز کنند. زنگ خطر این شهر پیش از اینها به صدا در آمده و فاجعه پلاسکو شاید همان کابوسی بود که بارها ترسیم شدهبود، اما کسی حاضر به باورش نبود. آنچه بر پلاسکو گذشت، قطعا به عنوان یکی از تلخترین حوادث تاریخ پایتخت ثبت خواهدشد و در این میان بیشک پلاسکو تنها یک قهرمان داشت، جان برکفان آتشنشانی که نه برای تحصیل مال واحدهای پلاسکو را تغییر کاربری داده بودند و نه مسؤلیتی داشتند که پشت گوش انداخته باشند. آتشنشانانی که برای حفاظت از جان و مال هموطنانشان، چون پهلوانان قصهها در برابر غول ۱۷ طبقهای که آتش از وجودش زبانه میکشید، ایستادند تا شاید با شهادتشان، مسؤلان صدای زنگ خطر را بشنوند. به هرحال فاجعه پلاسکو اتفاق افتاده و بسیاری از خسارتهای آن از جمله فقدان تعدادی از نیروهای آتشنشان غیرقابل جبران است و تنها گزینه ممکن فراهم آوردن شرایطی برای ممانعت از تکرارها است. بیشک مردم ایران بالاخص پایتختنشینان این حادثه تلخ را فراموش نخواهند کرد، اما شاید لازم باشد نشانی گذاشت تا مسؤلان نیز این اتفاق را فراموش نکرده و برای جلوگیری از تکرار آن اقدام کنند و شاید بهترین گزینه، تغییر نام چهار راه استانبول به نام شهدای آتشنشان باشد