شلیک به مهمان ناخوانده در آسمان پایتخت

شناسه خبر: 83780 ۲۷ دی ۱۳۹۵ ۲۱:۳۳

فرشاد گلزاری-روز گذشته حوالی ساعت ۱۷، صفحه رادارهای پدافندهوایی پایتخت شاهد حضور مهمان ناخوانده و نا آشنا در آسمان تهران بود. مهمانی که موجب شد ضدهوایی‌های ۲۳ میلیمتری مستقر در آرایش پدافندی مرکز و شرق تهران دقایقی سکوت آسمان را بشکنند و اقدام به ردگیری و تیراندازی به سوی «غریبه» کنند. بدون تردید شلیک به سمت اهداف ناشناس زمانی صورت می‌گیرد که یا؛ شیء مورد نظر توسط سامانه‌های راداری رصد شوند و یا این‌که از قبل نسبت به رهگیری آن توسط یگان‌های پدافند هوایی دیگر اقدام شده باشد و پس از ورود به منطقه پرواز ممنوع دیگر توسط یگان دیگر مورد هدف قرار بگیرد. از این جهت شکی نیست که پرنده بدون سرنشین (پهپاد) که روز گذشته در آسمان تهران رویت شده بود وارد منطقه "پرواز ممنوع" شده بوده و سپس مورد تیراندازی قرار گرفته است. روایت‌های مختلفی از نوع شی‌ء پروازی در آسمان تهران وجود دارد که همین محور می‌تواند قصد و اهداف حضور آن‌را مشخص کند. اغلب اخباری که در قالب گفت‌وگو با مقامات امنیتی و انتظامی کشورمان حول این محور صورت گرفته حکایت از آن دارد که پرونده مورد نظر از نوع «کواد کوپتر» بوده است. به گونه‌ای که امیر علیرضا الهامی معاون عملیات قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء(ص) دقایقی پس از شلیک ضدهوایی‌ها در گفت‌وگوی تلفنی با شبکه خبر اعلام کرد شیء پرنده در آسمان تهران پرنده بدون سرنشین از نوع کواد کوپتر بوده که پس از صورت گرفتن "رگبارهای منقطع" پرنده مورد نظر از منطقه ممنوعه دور شده است. امیر الهامی دلیل قطع یکب‌اره شلیک‌ پدافندهای مرکزی تهران را مسکونی بودن مناطق استقرار آن‌ها اعلام کرد و اظهار کرده است که به دلیل دور شدن شیء ناشناس گروه پدافندی مذکور از ادامه تیراندازی خودداری کرده‌اند. البته در هفته‌های گذشته خبر ساقط شدن یک فروند از پرنده‌های بودن سرنشین از نوع کواد کوپتر توسط پدافند مستقر در نزدیکی میدان پاستور و حّر تهران از رسانه‌های داخلی و خارجی منتشر شد که مالکیت آنرا ابتدا به سازمان صدا و سیما و پس از آن به یک گروه مستندساز نسبت دادند. اما آن‌چه که عصر دوشنبه در آسمان تهران رخ داد کمی متفاوت‌تر از پرونده ساقط شدن پرنده‌ای بود که در حوالی میدان انقلاب ساقط شد. چراکه ارتفاع پرواز پرنده‌ای که روز گذشته در آسمان تهران ظاهر شده بود بدون هیچ تردیدی قابل مقایسه با نوع اول نیست. در اینجا تشخیص دقیق این‌که آیا پرنده بدون‌سرنشین که روز گذشته در آسمان شهر تهران رویت شده است یک «کواد کوپتر» بوده است یا یک «پهپاد» با ظرفیت پرواز در ارتفاع بالا وضعیت را در تمامی ابعاد تغییر می‌دهد. بررسی این ماجرا از دو منظر شکلی و ماهوی قابلیت دارد که ذکر چند نکته حائز اهمیت است:

مقامات مسئول رسماً اعلام کرده‌اند که پرنده مذکور مورد اصابت قرار نگرفته و «ساقط» نشده است که این می‌تواند سوالات زیادی را در سطح افکار عمومی ایجاد کند. چراکه محدوده پرواز این شیء ناشناس از سمت شمال شرق تهران به سمت مرکز تهران بوده است و پس از نیم‌دور گردش به سمت شرق متمایل شد که نهایتاً از دید غیر مسلح خارج و خبر عدم ساقط شدن آن توسط رسانه‌ها منتشر شد.
ارتفاع پروازی این شائبه و تردید را حاکم می‌سازد که پرنده مذکور کواد کوپتر نباشد. درست است که کواد کوپترهای (کواد به معنی چهار و در تفسیر کلان‌تر پرنده‌های دارای ۴ موتور) در انواع و اقسام مختلف و با مقاصدی نظیر تحقیقاتی، نظامی و حتی تفریحی طراحی و ساخته می‌شوند اما ارتفاع پروازی که به چشم دیده شده است بالاتر از سطح پرواز یک کواد کوپتر بوده است.

به هر حال با توجه به داده‌های رسانه‌ای که از سخنان و اظهارنظر مسئولین امر نشات گرفته است باید بگوییم که هوشیاری در رصد و اشراف اشیاء پرنده در آسمان تهران در سطح مقبولی قرار دارد اما بدون تردید مقاصد برای به پرواز درآمدن این پرنده‌ها گوناگون خواهد بود. مضاف بر این‌که ابعاد پرنده و ارتفاع پروازی آن که توسط رادارهای پدافند ثبت شده است هم می‌تواند قصد به پرواز درآمدن پرنده مذکور را تا حدودی مشخص کند. اما آن‌چه که اهمیت دارد این است که هیچ اثری از این پهپاد وجود ندارد. به صورتی‌که "محسن نسج همدانی" سرپرست معاونت امنیتی و انتظامی استانداری تهران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کار ایران (ایلنا) اعلام کرده بود که تلاش‌ها برای یافتن این پرنده ناشناس ادامه دارد و این نشان دهنده ابعاد پنهان این پرونده است.