یادداشتهای غیر رسمی(۴۱):چوب لای چرخ گذاشتن
در مسیر ثبت برخی خاطرات مربوط به چگونگی نابودی یک چرخ که فکر کردم شاید برای یادآوری در زمانهای آینده پیشِرو کمک حال باشد، از چندین ابزار و روش که برای نابودی چرخ بکار گرفته شده اند،گفتم. از کوبیدن پتک بر فرق چرخ نظام برنامهریزی آنهم در اقتصادی که بخش اعظماش دولتی است، گفتم. از بریدن چرخ اقتصاد با اره زنگ زدهای گفتم که هدفش توزیع هدفمند یارانهها و کاهش فقر بود و میوهاش رشد قارچهای سمی زیادی در اقتصاد کشور شد. از بهکارگیری تبر در قطع سر ِ تجربه اقتصادی کشور بدلیل مبارزه با مافیای فساد نوشتم که خیلی زود نتایج فسادهای چند هزار میلیاردی سر از معرکه بیرون آورد.از نهضت خصوصیسازی نوشتم که ثمرهاش بخشی شد که نام مشهور و رسمی آن خصولتی شد، بخش جدیدی که در رقابت از اسیدپاشی به بخش کوچک واقعا خصوصی امتناع نکرده و این چرخ را به نابودی برد. از قدرت و بهکار گیری زور و فنون رزمی و شوک درمانی و متواری شدن موجود ترسوی سرمایه و نابودی چرخ سرمایهگذاری نوشتم. و از خرد شدن چرخ در مسیرهای ناهموار انتخاب دوستان کوچک جدید بینالمللی گفتم دوستانی که برخیشان توان مالی یکسال شان از درآمد یکروز ما هم کمتر است. اما چوب لای چرخ گذاشتن هم از موانع سنتی حرکت یک چرخ است. ممکن است چوب موجب نابودی فوری چرخ نشود، اما قطعا مانع از حرکت آن و دلیل وجودی آن میشود. این چوب به روشهای مختلفی میتواند مانع از حرکت چرخ توسعه شود. مثلا چه چیزی بدتر از ایجاد فضای شک و تردید برای فعالیت اقتصادی است؟ اگر فقط لحظهای تجربه خریدهای مهم زندگی را مرور کنیم، یادمان میآید که دودولی و بلاتکلیفی چقدر تصمیم خرید را سخت میکند. حالا تصور کنیم شرایط سخت فرد یا موسسهای را که نه خرید بلکه در فکر سرمایهگذاری است. مگر میشود وقتی که وی ببیند یکشبه مجوز ورود میلیاردی دلاری هرچه که بشود وارد کرد،آنهم برای افراد و نهادهای خاص صادر میشود، یا با نگرانی ببیند نرخ ارز دچار تغییرات آسانسوری ساعتی است، به برنامههای طولانی مدت اقتصادی فکر کند؟ و آیا اقداماتی که به چنین نتایجی میرسند، چیزی جز چوب لای چرخ توسعه گذاشتن نیستند؟