یک دقیقه

علیرضا امامی فرد -دیشب یلدا بود و در این شب، بسیاری از خانواده های ایرانی سعی کردند دور هم جمع شوند تا این مراسم باستانی را بار دیگر زنده کنند. یلدای امسال، از یک نظر شبیه تر به یلدای سالهای دور بود. سرما و برف باعث شده بود تا فضایی دلنشین تر را در میان خانواده های ایرانی رقم بزند. اما از جهاتی یلدای امسال با یلدای سال قبل و قبل تر فرق داشت. کودکان و افراد بیشتری صاحب تلفن همراه شده بودند و دقایقی بیشتری را در فضای مجازی می گذراندند. یلدای امسال پر شده بود از عکس های به اصطلاح لاکچری در صفحات مجازی معروف از قبیل اینستاگرام و .... شاید مفهوم یلدا در حال تغییر است و اساس یلدا آن چیزی نیست که در گذشته اتفاق می افتاده. یلداهای گذشته، بهانه ای بود برای دورهم بودن. همه رسم و رسومات در یلدا به این خاطر بود که یک دقیقه بیشتر یکدیگر را ببینیم، یک دقیقه بیشتر بخندیم و یک دقیقه بیشتر از تجربیات پدربزرگ ها و مادربزرگ های فامیل استفاده کنیم. شاید فلسفه انار و هندوانه و خواندن فال حافظ، همه و همه بهانه ای بود برای رفع کدورت ها و دیدن کسانی که مدت ها از آنها دور بوده ایم. اما بیاییم یلدای این روزها را اندکی مقایسه کنیم. بعد از مدت طولانی، دور هم جمع می شویم. ابتدا احوالپرسی می کنیم و کمی می خندیم و به دید و بازدید ادامه می دهیم. اما بعد از چند دقیقه گویی خسته می شویم، گویی دلمان برای جای دیگری تنگ می شود. اصلا شاید همه این آمدنمان به این مهمانی بهانه ای بوده برای هدف دیگر. کم کم نزدیک به پدربزرگ و مادربزرگ می شویم، از آنها می خواهیم که عکسی بگیریم. عکس که گرفته شد سریعا دیتای تلفن همراه را روشن کرده و پستی می گذاریم به این مضمون، من و بابابزرگم یهویی هشتگ یلدا، هشتگ خوش گذرونی و.... بعد از اولین پست در یک صفحه مجازی، منتظر مینشینیم تا بازخورد آن را ببنیم. بعد از آن، انار و هندوانه می آید. بهترین عکس از شب یلدا را همین موقع می توان گرفت. سریعا تلفن را در می آوریم و با صدای بلند اجازه نمی دهیم کسی قبل از عکس گرفتنمان به دانه های قرمز انار دست بزند. عکس را که گرفتیم دوباره دیتای موبایل را روشن می کنیم و همان اتفاقات قبل. پدربزرگ ها و مادربزرگ ها که با این وسایل مدرن، خیلی آشنا نیستند، هر چه از مهمانی می گذرد، صحبتهایشان کمتر می شود و بیشتر آه افسوس می کشند. آنها در آخر مهمانی، غرق در سکوت می شوند و به بقیه اعضای خانواده نگاه می کنند. گویی مهمان ها تغییر کرده اند. مهمانی بعد از دو سه ساعت تمام می شود و در هنگام خداحافظی در حالی که همه گوشی به دست هستند، با روبوسی و گفتن خیلی خوش گذشت از خانه بیرون می آیند. در آخر شب هم، وقتی صفحات مجازی را باز می کنی، هجمه ای از پست های شب یلد ا را می بینی. گویی همه برای عکس گرفتن و پست گذاشتن به مهمانی رفته اند. اما با همه اینها، جای شکر باقیست که این مراسم همچنان به قوت خود باقی است. اما روند این چنینی آن جای نگرانی دارد. امسال اما کوشش هایی برای جلوگیری از سیطره کامل فضای مجازی بر شب یلدا صورت گرفت. بسیاری از هنرمندان با انتشار بیانیه ای از همه خواستند تا یک دقیقه اضافه را بدون تلفن همراه و شبکه های مجازی سپری کنند. البته این فرهنگ سازی به هنرمندان ختم نشد و خبرگزاری ها و اصحاب رسانه نیز در جهت بهبود آن فعالیت خوبی کردند. من امیدوارم سال به سال این شب باستانی به اصالت خود نزدیک تر شود و دوباره شاهد یک دورهمی متناسب با آیین هایمان باشیم.