از نفت به سیاست

مدیر عامل شرکت نفت و گاز آمریکایی اکسون موبیل که سابقه‌ی درخشانی در مذاکرات قراردادهای نفتی دارد، از سوی دونالد ترامپ رئیس جمهور جدید ایالات متحده برای تصدی پست وزیر امور خارجه این کشور معرفی شده است. رکس تیلرسون ۶۴ ساله که از سال ۲۰۰۶ سمت مدیر عاملی شرکت اکسون موبیل را بر عهده دارد، استاد انعقاد قراردادهایی برای استخراج و تولید نفت در کشورهایی عمدتا بی ثبات به لحاظ سیاسی و تحت حاکمیت مستبدان که کارنامه‌ی قابل قبولی در زمینه‌ی حقوق بشر ندارند، است. بر همین اساس وی روابط خوبی با اشخاص قدرتمند جهان برقرار کرده است که کلید موفقیت شرکت اکسون موبیل در مذاکرات نفتی به شمار می‌رود. همچنین روابط خوب وی با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه موجب شده است که برخی با توجه به دوستی ترامپ و پوتین، وی را گزینه‌ی پیشنهادی رئیس جمهور روسیه به همتای آمریکایی اش بدانند. تیلرسون از منتقدین تحریم‌های اعمال شده علیه مسکو پس از ماجرای کریمه بوده است. وی در یک سخنرانی در دانشگاه محل تحصیلش در تگزاس آمریکا در ماه فوریه گفت: من با همه‌ی اقدامات وی (پوتین) موافق نیستم اما او به خوبی می‌داند که من یک تاجر هستم. شرکت من سرمایه گذاری‌های موفق بزرگی را در روسیه از سر گذرانده است. در سال ۲۰۱۳ نیز ولادیمیر پوتین نشان ملی دوستی کشور روسیه را به تیلرسون اعطا کرد. با توجه به اینکه دونالد ترامپ از زمان نامزدی اش روابط خوبی را ولادیمیر پوتین برقرار کرده است، به نظر می‌رسد انتخاب فردی نزدیک به رئیس جمهور روسیه نوید روزهای بسیار خوبی برای صنایع این کشور باشد. شرکت اکسون موبیل که در حال حاضر در ۵۰ کشور در شش قاره جهان فعالیت می‌کند، با شرکت روسنفت روسیه نیز همکاری‌های گسترده ای دارد. از سوی دیگر تیلرسون که مذاکره گر بسیار ماهری است، سابقه‌ی معاملاتی با کشورهای عربستان، یمن، چاد، عراق، گینه استوایی، آنگولا و لیبی در زمان حاکمیت قذافی را دارد. همانطور که مشهود است تجربیات بسیار جامع و نیز آشنایی وی با کشورهای مختلفی از سراسر جهان، کمک شایانی برای فعالیت احتمالی آینده اش در مقام وزیر امور خارجه آمریکا خواهد بود. با این حال هنوز نگرانی‌هایی درباره‌ی گرفتن تاییدیه‌‌ی تصدی پستش از طرف سنا وجود دارد. کارشناسان معتقدند که انتخاب تیلرسون در مقام وزارت امور خارجه ایالات متحده به دلیل سیاسی نبودن وی و همچنین روابط مثبتش با کشور روسیه و برخی دیگر از کشورهای تولید کننده‌ی نفت، تعدیل کننده‌ی سیاست آمریکا خواهد بود. با وجود این، به نظر می‌رسد که همچنان نمی‌توان از تاثیر انتصاب احتمالی تیلرسون بر آینده‌ی ایران سخنی به میان آورد. همراهی ایالات متحده با روسیه می‌تواند برای کشورمان به یک اندازه نتایجی مثبت یا منفی در بر داشته باشد، چرا که بدعهدی‌های گذشته‌ی روس‌ها نشان داده است که آنها بیش از هر چیز به منافع ملی خودشان بها می‌دهند و در صورتی که همراهی با ما به سودشان باشد، ایران را انتخاب می‌کنند.