آموزش و فساد
از پس تغییرات عمده در هر نظام سیاسی و اجتماعی و پس از هراحساس نیاز علمی و فرهنگی همواره محتوای آموزشی نظامات سیاسی و اجتماعی در هر جامعه و کشوری رنگ تغییر را به خود دیده است و این امر فارغ از کیفیت و صحت آن به مثابه انقلابی فرهنگی یا تغییری به فراخور زمان در مطالب آموزشی مدارس هر جامعه اى از جمله کشور خودمان قابل مشاهده است . اما آن چه در این میان جای تامل دارد، عدم تغییر یا روند بسیار کند تحول در محتوای آموزشی مدارس کشور بالأخص درحوزه اقتصادى و اجتماعى است . تحولی که با تغییرات فراوان جامعه و سبک زندگی و تغییرالگو ها و رفتارهای اقتصادی - اجتماعى و نقصان های آن از جمله مفاسد اقتصادی روز افزون، توان مقابله داشته و با آگاهی بخشی فزاینده به آینده سازان اجتماع اقتصادی کشور مایه خشتی استوار برای نسل و نسل های اینده گردد . علی رغم افزایش روز افزون فساد اداری و اقتصادی در کلیه سطوح آن و سقوط سرمایه های اجتماعی در جامعه بالاخص در پایتخت و کلانشهر ها، متاسفانه هنوز شاهد هیچ برنامه منسجم آموزشی یا محتوای فرهنگی تولید شده برای فرهنگ سازی در راستای این مهم نیستیم . کمتر کسی منکر این مدعا است که بسیاری از آموزه های دوران کودکی و نوجوانی، ریشه افکار ما در بزرگسالی را تشکیل می دهند و فارغ از دانشی که به ما هدیه می کنند، رفتار و بینش ما را دستخوش تاثیر می نمایند و همین مهم است که این نوشته را از بعد اثر عمیق آموزش موثر در مدارس بر آینده اقتصاد در مقام نگارش در این مقال بر آورده است. بی هیچ تردید ریشه فساد که شرح و لزوم و مصداق و تاثیر آن بر تک تک افراد جامعه روشن و معلوم است جز با حس تنفر آگاهانه از آن که با رسوخ فرهنگ فساد ستیزی در روح و جان افراد میسر می گردد امکان پذیر نمی باشد و این نفوذ به بهترین انحاء با آموزش از دوران کودکی و در مدارس مجال ظهور پیدا می کند . تجربه کشورهای پیشرو در این حوزه خود مؤید این مطلب است که تاثیر گنجاندن محتواى آگاهی بخش در مضرات اقتصادی وفرهنگی فساد، اعم از خرد و کلان، در مدارس بالأخص ابتدائی از آثار مترتب بر دیگر روش های قهری در میان مدت و بلند مدت به مراتب بیشتر و مستدام تر بوده است . جاى خالى روز جهانى مبارزه با فساد در کنار سالروز تشکیل شوراى عالى انقلاب فرهنگى در تقویم رسمى کشور و عدم آگاهى خواص و عوام جامعه از این مناسبت خود گواهى بر این مدعا مى باشد که التفاتى در خور در این باب هرگز صورت نگرفته است. مقابله با پدیده فساد به عنوان مانع اصلى توسعه در جوامع در حال رشد اقتصادى، نیاز مبرم سیستم اقتصادى اجتماعى هر کشور است و این در حالى است که در کشورهایى که فرهنگ فساد اقتصادى در آن ها روند فزونى دارد این نیاز چندچندان مى گردد. آیا به واقع گمان می رود که صرف برگزارى مراسم تجلیل و بزرگداشت از این روز توسط چند مسئول مى توان به فساد صفر درصدى و توسعه صد در صدى که شعار فاضله ى سال گذشته ى این مراسم بود دست یافت؟! نبود برنامه اى هدفمند و درخور جهت ارتقاء سطح فرهنگ و آگاهى عمومى در حوزه سلامت ادارى و سازمانى از جمله در حوزه رفتار اجتماعى و فرهنگ سازمانى مى تواند عواقب وخیمى را از حیث سقوط سرمایه هاى اجتماعى و نزول شاخص هاى اقتصادى سبب شود. مشاهده منش، کنش و تجارب تاریک و روشن سایر ملت ها ، بخش لاینفک این ارتقاء سطح آگاهى است که متاسفانه به مصالح مختلف مدت هاست نادیده انگاشته مى شود. از سویى دستاوردهاى روشن فعالیت هاى اقتصادى سالم در نظام اقتصادى نه تنها بر پیکره اقتصاد تاثیر مى گذارد،بلکه تمامى جامعه را از فوائد کوتاه و بلند مدت آن بهره مند مى کند؛ دستاوردى که جز با نشست فرهنگ غنى فساد گریزى در تمامى اشکال متبلور آن در کالبد پیر وجوان جامعه قابل دستیابى نیست و هرگز نیز نخواهد بود . بر سیاستگزاران آموزشی و فرهنگى کشور است که با تکیه بر دانش کارشناسان اقتصادی و اجتماعى نه تنها با اهتمامی جدی برای تدوین محتوای غنی آموزشی با رویکرد آگاهی بخشی در حوزه مبارزه با فساد گام بردارند بلکه در نگرشی کلی تر با عنایت و بهره گیرى از این مصادفت نیکو در هم زمانى روز جهانى مبارزه با فساد و سال روز انقلاب فرهنگى در جهت تغییرى اساسى در مسیر حفظ سرمایه هاى اجتماعى گام بردارند. سرمایه هایى اجتماعى که متاسفانه در سال هاى اخیر در رابطه اى غیر مستقیم با افزایش فسادهاى اقتصادى و ادارى و شغلى سیر نزولى داشته و دارد و جز با ارج نهادن به فرهنگ فساد گریزى و فساد ستیزى به مفهوم کلى و در تمامى سطوح آن از مسیر آموزش، هیچ گاه نمى توان به مقابله موثر با آن پرداخت.
آیا به واقع گمان می رود که صرف برگزارى مراسم تجلیل و بزرگداشت از این روز توسط چند مسئول مى توان به فساد صفر درصدى و توسعه صد در صدى که شعار فاضله ى سال گذشته ى این مراسم بود دست یافت؟! نبود برنامه اى هدفمند و درخور جهت ارتقاء سطح فرهنگ و آگاهى عمومى در حوزه سلامت ادارى و سازمانى از جمله در حوزه رفتار اجتماعى و فرهنگ سازمانى مى تواند عواقب وخیمى را از حیث سقوط سرمایه هاى اجتماعى و نزول شاخص هاى اقتصادى سبب شود. مشاهده منش، کنش و تجارب تاریک و روشن سایر ملت ها ، بخش لاینفک این ارتقاء سطح آگاهى است که متاسفانه به مصالح مختلف مدت هاست نادیده انگاشته مى شود.
