لزوم توجه بیشتر دولت به مطالبات دانشگاهیان
- گروه سیاسی-وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از جمله سمتهایی در کابینه دولت یازدهم بود که با فراز و نشیبهای بسیاری مواجه شد. از ابتدای تشکیل دولت و معرفی وزرای پیشنهادی روشن بود که حسن روحانی صد دارد تا این وزارتخانه را به اصلاحطلبان بسپارد. دلیل اتخاذ چنین تصمیم احتمالا آگاهی رئیس جمهور از حجم مشکلات موجود در این حوزه و نیز پایگاه و جایگاه اصلاح طلبان در بدنه دانشگاهیان بود که این گروه سیاسی را به گزینهای مناسب برای تدبیر این حوزه مبدل میکرد. با این حال رای عدم اعتماد مجلس اصولگرای نهم به جعفر میلی منفرد، گزینه پیشنهادی رئیس جمهور کار را دشوار کرد. اصولگرایان که احتمالا از نقش و جایگاه دانشگاه به خصوص در ایجاد گشایش در فضای سیاسی کشور به خوبی آگاهی داشتند به شدت در مقابل حضور رقیبان اصلاح طلب در کرسی ریاست وزارت علوم مقاومت کردند. این مقاومت باز هم ادامه یافت و در نهایت به استیضاح رضا فرجی دانا وزیر اصلاحطلبی منجر شد که بعد از میلی منفرد بر کرسی ریاست این وزارتخانه تکیه زده بود. فرجی دانا در دوران وزارت خود حرکت پرشتابی را جهت برآوردن مطالبات دانشگاهیان آغاز کرده بود که با رای عدم اعتماد مجلس نهم ناتمام ماند. بعد از فرجی دانا رای منفی مجلس نهم به گزینههای پیشنهادی وزارت علوم که همگی از جمله دانشگاهیان اصلاحطلب بودند به معضلی در روابط دولت و مجلس مبدل شد. تا آن که محمد فرهادی سکان هدایت وزارت علوم را به دست گرفت.
- این یادداشت در پی قضاوت عملکرد فرهادی در این وزارتخانه نیست. با این حال به نظر میرسد که مدیریت فعلی وزارت علوم در برآوردن بخش مهمی از خواستهای دانشجویان و دانشگاهیان چندان کامیاب نبوده است. تمرکز دولت بر حل مشکلات سیاست خارجی و بحران اقتصادی کشور موجب کم توجهی به مسائل مربوط به دانشگاهها شده است. در حالی که در وزارت امور خارجه، وزارت نفت و وزارت بهداشت و درمان، ژنرالهای دولت توانستهاند دستاوردهای مهمی به دست آورده و جایگاه و پایگاه اجتماعی دولت را مستحکم کند، مدیریت وزارت علوم نتوانسته است کمک بزرگی به تحکیم جایگاه دولت در میان دانشگاهیان و به خصوص دانشجویان کند. چنین مسئلهای از آن جا اهمیت بیشتری مییاد که بدانیم دانشگاهیان یکی از اقشار مهم حامی دولت به شمار میروند و هر گونه خدشه در جایگاه دولت در میان آنها میتواند عواقب منفی به سزایی در پی داشته باشد.
- تا انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ زمان زیادی باقی نمانده است. با شرایط پیش آمده برای برجام بعد از انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری، مهمترین دستاورد دولت یازدهم در مخاطره قرار دارد. تداوم فشارهای اقتصادی علی رغم انجام برخی اصلاحات مهم هم از دیگر عواملی است که ممکن بر وضعیت دولت درانتخابات اثرات منفی بگذارد. در این شرایط دولت به شدت نیازمند تعامل بیشتر با بدنه اجتماعی حامی خود و برآوردن برخی از مطالبات آنهاست تا از این طریق مشارکت آنها را در انتخابات به نفع خود تضمین کند. در ماههای باقی مانده احتمال چندانی برای تغییر مدیریت وزارت علوم وجود ندارد اما تغییر برخی رویهها در این وزارتخانه میتواند تاثیرات مهمی در ایجاد رضایت در میان دانشجویان و دانشگاهیان داشته باشد. امری که رئیس جمهور و مشاورانش نباید از آن غفلت کنند.