چه کسانی از آشفتگی بازار برنج سود می‌برند

در حالیکه کمبود آب، تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی و تداوم استفاده از روش‌های سنتی در کشت و فرآوری محصولات کشاورزی چون برنج، مبین کاهش تولید است و افزایش قیمت‌ها مهر تأییدی بر این واقعیت، اما همچنان برخی در مسیر تحقق منافع شخصی، ادعاهای دیگری را مطرح می‌کنند. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، جمیل علیزاده شایق دبیر انجمن برنج ایران چند سالی است که در فصل برداشت برنج، آمارهایی از تولید اعلام و از واردت انتقاد می‌کند و رسانه‌ها نیز پیش‌بینی‌های وی را منتشر می‌کنند بدون آنکه پیگیری کنند که آثار و نتایج آن چه می‌شود. وی در حالی از تولید ۲٫۲ میلیون تن برنج در سال جاری و نیاز کشور به ۸۰۰ هزار تن واردات سخن گفته که سال گذشته نیز ارقامی مشابه را برای تولید و واردات اعلام کرده‌بود، اما نتیجه آن افزایش بیش از صد در صدی قیمت برنج ایرانی بود. شایق سال گذشته از تولید ۲ میلیون تن برنج داخلی و وجود یک میلیون تن برنج وارداتی و بی‌نیازی به واردات مجدد سخن گفته بود، در حالیکه کمتر از یک ماه پس از پایان فصل برداشت افزایش قیمت‌ها کلید خورد و در ماه‌های ابتدایی سال جاری قسمت برنج ایرانی به مرز هر کیلو ۱۵ هزار تومان نزدیک شد. اتفاقی که برای واسطه‌ها و دلالانی که برنج کشاورزان را خریداری کرده بودن منفعتی چشمگیری به دنبال داشت. اما نکته قابل توجه این است که به‌رغم افزایش غیرمنطقی قیمت برنج ایرانیف برنج‌های وارداتی افزایش قیمت نداشتند و این اتفاق مبین این واقعیت است که این دو محصول، بازاری کالا مجزا دارند و تغییراتی یکی بر دیگری چندان اثرنخواهد داشت. با این حال همچنان افرادی که به دببال منافع خود هستند تلاش می‌کنند با استفاده از ابزار رسانه، مسؤلان دولت را تحت فشار قرارداده و به بهانه حمایت از تولید داخل، شرایطی را ایجا می‌کنند که به جزء گروهی خاص، دیگر مخاطبین این بازار اعم از تولیدکننده، واردکننده و مصرف‌کننده با مشکلاتی جدی روبرو می‌شوند. بنابراین گزارش دبیرانجمن برنج ایران در گفتگو با صدا و سیما حداکثر نیاز واردات برنج در سال جاری را با توجه به افزایش کمی و کیفی تولید داخلی ۸۰۰ هزار تن اعلام کرد . جمیل علیزاده شایق اظهار داشت: امسال بیش از ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن برنج تولید می شود درحالی که نیاز کشور ۳ میلیون تن است و کمبود آن با واردات جبران می‌شود. اما دبیر انجمن برنج که برای کل بازار ایران نسخه پیچیده و برای دولت تعیین تکلیف می‌کند هیچگاه حاضر نشده توضیح دهد که به‌رغم ادعای وی در سال ۹۴ در خصوص میزان تولید و بی‌نیازی کشور به واردات، چه شد که قیمت برنج ایرانی از کیلویی ۵ تا ۷ هزار تومان به ۱۲ تا ۱۵ هزار تومان افزایش یافت. همچنین این سؤال همچنان بی‌جواب است که به‌رغم ادعای ایشان که واردات برنج را نابودکننده تولید داخل می‌دانند، چرا تحولات بازار برنج داخلی و افزایش قیمت‌ها تأثیری بر بازار برنج وارداتی ندارد.