سودای کوچ؛ سراب حاشیه‌نشینی
از ابتدای دهه چهارم قرن جاری شاهد کوچ روستانشینان به شهرها و شهرستان‌های نزدیک خود بوده‌ایم (یعنی از سال ۱۳۴۰ به بعد) که این امر سال به سال تا به امروز ادامه داشته، در ابتدا با سرعت بسیار کمی این اتفاق رخ می داد ولی در زمان جنگ تحمیلی بر سرعت آن اضافه شده و حتی پس از پایان جنگ این مهاجرت‌ها متوقف نشده و حتی بر شدت آن نیز افزوده شده است. در ابتدا به دلیل جمعیت بالای ساکنین روستاها و نبودن زمین کشاورزی کافی برای کشت و زرع و کمبود چراگاه‌ها و مراتع برای دامداری و دامپروی باعث می‌گردید تا این افراد جهت تأمین نیازهای روزانه خود و خرید مایحتاج زندگی برای کسب پیشه و شغل به شهرهای نزدیک خود مهاجرت نمایند، که این کار در آن موقع به صورت مقطعی جواب می‌داد. از یک لحاظ باعث تعادل جمعیت در روستاها شده و از جهت دیگر باعث به گردش درآوردن چرخه تولید کارخانه‌ها و کمک به رشد صنعت در شهرها می‌شدند . اما با گذشت زمان و تمایل مردم به آسایش بیشتر و استفاده از امکانات رفاهی به شهرها نقل مکان می‌نمودند . زیرا در شهرها امکاناتی از قبیل مدرسه و دانشگاه، بیمارستان، پارک و تفریح‌گاه‌ها، سینماها، دسترسی سریع به ادارات مرکزی و هم‌چنین سطح امنیت اجتماعی بیشتر بوده و مردم بیشتر در رفاه هستند و این عوامل سبب می‌شود که تمایل مردم به شهرنشینی بیشتر شده و تمامی تلاش خود برای ماندگاری در شهرها را انجام داده و حتی با درآمد پایین نیز ترجیح داده که به ادامه زندگی در شهرهای بزرگ‌تر بپردازند و کسانی که در شهرهای کوچک‌تر زندگی می‌کنند برای دسترسی به امکانات بیشتر به شهرهای بزرگ‌تر نقل مکان می‌نمایند تا آینده‌ای بهتر برای خودشان و خانواده‌هایشان به ارمغان آورند. اما با توجه به این‌که اکثر این افراد از وضع مالی مناسبی برخوردار نبوده‌اند موجبات اقامت آنان در حاشیه شهرهای بزرگ را فراهم آورده است. این نقاط حتی از لحاظ امکانات رفاهی از مکان قبلی زندگی آن‌ها در سطح پایین‌تری می‌باشد ولی این افراد دیگر راه برگشتی برای خود نگذاشته‌اند و بعضی از این افراد حتی از مهاجران زمان جنگ هستند. در زمان جنگ تحمیلی افرادی که بیشتر در نقاط مرز غربی کشور زندگی می‌کردند با توجه به حمله کشور عراق و ویران شدن خانه و کاشانه هایشان، بومی های آن مناطق ناگزیز به ترک دیار خود با دست خالی و حرکت به سمت شهرهای مرکزی ایران شده‌اند. حاشیه شهرها معمولاً عاری از امکانات رفاهی، امنیتی، بهداشتی و آموزشی می‌باشد و سطح زندگی مردم در این مناطق بسیار پایین است و اکثریت آن‌ها از بیکاری رنج برده‌اند و زودتر گرفتار وسوسه‌های باندهای تبهکاری شده و همه ساله مشاهده می‌شود که بسیاری از بزهکاری‌ها و خلاف‌های خرد جامعه مربوط به همین مناطق می‌باشد . بهتر است دولت تصمیمی مناسب جهت مواجهه با این معضل بگیرد و با تزریق امکانات در روستاها و شهرهای کوچک‌تر موجباتی را فراهم آورد تا مردم عزیز کشورمان که در این مناطق حاشیه‌ای سکنا گزیده‌اند تمایل برگشت به شهرها و زادگاه خود را داشته یا به نزدیک‌ترین روستاها و شهرستان‌های نزدیک به محل اقامت خود بروند و با توجه به توان و هنرهای خود باعث به گردش در آوردن چرخه تولید و صنعت در آن شهرستان‌ها شوند.
