یادداشت های غیر رسمی(۲۳): فساد و موج خصولتی سازی
غلامرضا رحیمی کارشناس مدیریت پروژهآنهایی که در یکسال اخیر گرفتار بیمارستان و دارو و درمان و بخصوص سرم شدهاند با موضوع کمبود سرم آشنایی دارند. از سویی دیگر ظاهرا پر مصرفترین داروی کشور نیز همین داروی ساده و اساسی می باشد. بیشترین داروسازان کشور دولتی و یا شبه دولتی میباشند. خودروسازان کشور و محصولات آنها بطور دایم مورد انتقاد اجتماعی قرار دارند.مردم بهطور عموم قیمت محصولات خودروهای داخلی را بسیار گرانتر از کیفیت آن میدانند.خودروسازان شناخته شده کشور با عمری گاه بیش از بسیاری از خودروسازان مشهور شرق آسیا، شبه دولتی و در واقع تحت کنترل دولت میباشند. صنایع معدنی به گفته نهادهای جهانی و اطلاعات و آمار معتبر یکی از مزیتهای اقتصادی کشور است. این مزیت نتوانسته خود را در اقتصاد ما و در بازار جهانی متناسب با آنچه که باید باشد، نشان دهد. بخش اعظم معادن کشور در کنترل شرکتهای شبهدولتی است. کشور ما یکی از کشورهایی است که بیشترین تاخیر را در اجرای پروژهها دارد و این به معنی از بین رفتن سرمایههای هنگفتی است. بخش خصوصی بیش از ۷۰ سال درصنعت خدمات مهندسی و پیمانکاری سابقه دارد اما هنوز مورد وثوق حکومت قرار نگرفته و انجام بسیاری از پروژههای بزرگ ملی و بینالمللی را به شرکتهای شبه دولتی و تحت نظارت خود واگذار مینماید. بورس در اقتصاد آزاد نبض اقتصاد است. نیم قرن از فعالیت بورس در ایران میگذرد، کمیسیونی در مجلس، نقش دولت را در بازار سهام ایران ۵۵ درصد اعلام کرده است. این شرکتهای شبهدولتی که در قالب صندوقهای بازنشستگی شرکتهای سرمایهگذاری و هلدینگهای تابعه فعالیت میکنند. غیر از این دو بخش در حال حاضر ۱۳٫۱ درصد از کل بورس در اختیار شرکتهای سرمایهگذاری استانی به نیابت از دولت است. بانکها نیز ۱۱٫۴ درصد از ارزش کل بازار سهام را در اختیار دارند، که سهامدار بسیاری از این بانکها نیز نهادهای شبه دولتی هستند. از میان کل سهام موجود فقط ۸٫۷ درصد از سهام در اختیار بخش خصوصی واقعی است. آیا نتیجه کار شبهدولتیها بهتر از دولتیها است که همه توان اقتصاد کشور با موج خصوصیسازی به آنها منتقل شد؟ آیا رشد فساد و کاهش بهره وری اقتصاد ملی ارتباطی با این موج ندارد؟