گزارش مجموعه نشست‌های مؤسسه دین و اقتصاد درباره دستاوردهای توسعه‌ای دوران دفاع مقدس: بررسی بنیان‌های اعتلای فرهنگ و هنر در دوران دفاع مقدس
چهارمین نشست از مجموعه نشست‌های مؤسسه دین‌و اقتصاد که با هدف افزایش دانایی انباشته مردم ایران در باره دست‌آوردهای مدیریت کشور در دوران جنگ تحمیلی روز پنج شنبه در محل این مؤسسه برگزار شد. در ابندای این نشست دکتر فرشاد مؤمنی درباره جنگ طولانی هشت ساله با نظام نوپای اسلامی ایران گفت: در این دوره از ۱۷ شاخص عمده توسعه انسانی ۱۴ رکورد ممتاز و منحصر به فرد هست که در دوران جنگ تحمیلی و علی‌رغم تحمیل شرایط نامساعد و هزینه‌های انسانی و اقتصادی فراوان به دست آمده است. و به تعبیر شاخص‌ترین علکرد اقتصادی در این دوره به دست آمده است. صاحب‌نظران اقتصادی و اجتماعی این قبیل دست آوردها را تصادفی نمی‌دانند و با ارزیابی آن‌ها سعی می‌کنند که از آن‌ها برای پیشبرد امور کشور استفاده کنند. این عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه توضیح داد که برخی تبیین این دست‌آوردها را به مثابه حمایت و پشتیبانی از جنگ معرفی می‌کنند در حالی که هیچ انسان متعارفی به‌طور ذاتی از پدیده جنگ به عنوان یک عامل مثبت و سازنده حمایت نمی‌کند و تنها کسانی و ذی‌نفعانی که امروز هم در باره برجام واکنش‌هایی نشان می‌دهند و هم در دوران جنگ و هم امروز از شرایط نامتعارف و بحرانی به درآمدهای نامتعارف دست یافته‌اند ممکن است که از پدیده جنگ حمایت کنند. آن چیزی که ما از آن دفاع می‌کنیم این است که در شرایط اضطراری مدیریتی در کشور اتفاق افتاده است و ظرفیت و توانایی‌ای در کشور بروز و ظهور پیدا کرده است آن اصول و مبانی باید ثبت شده و مورد مطالعه جدی و عمیق قرار بگیرد و به طریق اولی و در شرایط عادی و متعارف هم اگر آن تدابیر و تجربیانت برای اداره امور کشور مورد استفاده قرار بگیرد و بهره‌برداری بشود، برای توسعه کشور بسیار مفید خواهد بود. او اضافه کرد: در این مؤسسه هم از سال پیش به این شیوه روی‌آوریم که تنها ابعاد اقتصادی این مدیریت و دست‌آوردهای آن نیست که باید مورد توجه و بازنگری قرار بگیرد بلکه ابعاد اجتماعی فرهنگی و غیراقتصادی مرتبط با مسائل توسعه باید تمرکز کنیم. در سال گذشته در کنار مسائل اقتصادی بیشتر به ابعادی از قبیل سلامت و آموزش و امثال این‌ها پرداختیم و در برنامه امسال هم سخنرانی اول به الگوی توسعه همه جانبه در دوران دفاع مقدس بود و در دومین نشست به معرفی کتاب "میر نامیرا" که زندگی و زمانه استاد میرمصطفی عالی نسب را مورد بررسی و مطالعه قرار می‌داد پرداختیم و نقش ایشان در برنامه ها و سیاست‌های اقتصادی دوران جنگ را مورد بررسی قراردادیم. دکتر فرشاد مؤمنی در ادامه گفت: دومین نشست از این مجموعه نشست‌ها در روز هشتم مهرماه هم "وضعیت آسیب‌های اجتماعی و جرائم در دوران دفاع مقدس" توسط دکتر سیدحسن موسوی چلک مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در این جلسه هم در خدمت آقای سید محمد بهشتی هستیم. همه کسانی که در حیطه فرهنگ دستی دارند از نقش و جایگاه جناب آقای بهشنتی آگاهی دارند و به دلیل نقش مدیریتی که ایشان در وزارت ارشاد آن دوران داشته‌اند می‌توانند از نوآوری‌های مدیریتی آن دوران از جمله تأسیس جشنواره فیلم فجر و نمایشگاه کتاب که امروزه به پدیده‌های بزرگ فرهنگی در سطح منطقه خاورمیانه تبدیل شده‌اند برای ما سخن بگویند و تجربیات آن دروران را برای ما بازگو کنند. عنوان سخنرانی ایشان در این جلسه "بنیان‌های اعتلای فرهنگ و هنر در دوران دفاع مقدس" هست که در ادامه این نشست به آن گوش می‌سپاریم. در ادامه این نشست سید محمد بهشتی به ارائه سخنرانی خویش درباره "بنیان‌های اعتلای فرهنگ و هنر در دوران دفاع مقدس" پرداخت و گفت: من دو نکته را که به نظرم مهم‌تر از سایر نکات است را مطرح می‌کنم یکی تجربه من در دهه اول انقلاب است به این دلیل که هم مدیریتی داشتم که بیش‌ترین بخش آن در دوران دفاع مقدس بوده است به ویژه در حوزه سینما چون تجربه‌ای بوده که بخش فرهنگی کشور خیلی از قله‌ها را در آن مقطع فتح کرد و هم گمان می‌کنم برای همه کسانی که در حوزه توسعه قلم می‌زنند و فعالیت می‌کنند بجربه قابل تأملی است که دارای ارزش هست و کم‌تر هم به آن پرداخته شده است. دلیل دیگری که باعث شد تا این دست‌آوردها را این‌جا تشریح کنم تجربه‌ی فرصتی بود که در مدیریت سازمان میراث فرهنگی کشور به دست آوردم. این تجربه به من کمک کرد تا دریافتی نسبت به فرهنگ و تاریخ ایران پیدا کنم که پاسخ این پرسش را بدهد که چرا دفاع مقدس در دوران دویست ساله اخیر (از زمان جنگ‌های با روسیه به بعد) استثنایی است. این پدیده به مثابه یک کانتکس تلقی می‌شود که موجب می‌شود که آن رکوردهایی که اشاره شد به دست بیاید و آن فاصله میان ملت و دولت است. در دوران دفاع مقدس وضعیتی در کشور وجود داشت که در موارد دیگر وجود ندارد. شما ملاحظه می‌کنید که هنگام اشعال ایران در زمان جنگ دوم جهانی که اواخر دروان رضا شاه است مقاومتی در برابر آنان وجود نداشت. او افزود در طول تاریخ مشابه این وضعیت را در زمان حمله مغول هم مشاهده می‌کنیم که مقاومت جدی در برابرشان صورت نگرفت. در زمان ورود مسلمین به ایران هم مقاومت جدی در برابرشان اتفاق تیفتاد. در حمله محمود افغان به ایران هم مقاومت جدی در برابر او صورت نگرفت. مهم‌ترین دلیل آن هم این است که فاصله ملت و دولت زیاد شده است و در حمله مغول هم همین پدیده را می‌بینیم و فاصله ملت و دولت به قدری زیاد شده بود که حتی تا حدودی هم استقبال می‌شود از این هجوم که شاید مردم را از وضعیتی که دارند خارج کند. سید محمد بهشتی اضافه کرد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی این فاصله به صفر نزدیک شد. اما وقتی هست که ملت به دولت نزدیک می‌شود و وقتی ممکن است که دولت به ملت نزدیک می‌شود. آن‌چه ما در صحنه‌های مختلف مشاهده می‌کنیم این است که در دوران دفاع مقدس و سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی ملت به دولت نزدیک شدند. و دولت در این زمینه فعال نیست و منفعل فعال است. مثالی می‌زنم اگر یک نجار کاری روز چوب انجام می‌دهد چوب باید منفعل باشد و نباید کاری انجام دهد اما وقتی از اصطلاح منفعل فعال استفاده می‌کنیم، کار دولت مثل یک باغبان است. اما باغبان خود را یک فعال مطلق نمی داند و اگر از یک باغبان بپرسید چه کردی؟ می‌گوید ببین درخت چه کرده و حاصل کار را به خود نسبت نمی‌دهد و امضای خود را پای کار دیگران نمی‌گذارد و تواضع دارد. پس ملت ویژگی‌هایی را در این دوره از خود نشان داد و در این دوره ملت بود که از خودش فعالیت نشان داد در حالی که در موارد قبلی و دولت‌های قبلی این دولت‌ها بودند که فاعل بودند و ملت منفعل بودند. این یعنی ملت بنا بر ویژگی‌های فرهنگی داشتند که فعال شدند و از کشورشان دفاع کردند.. ادامه این گزارش را روز بعد در جهان اقتصاد بخوانید.
