دوخته شدن نگاه‌ها به حضور ایران و عربستان در نشست الجزایر

پس از دوسال تولید نفت بدون هیچ محدودیتی، اوپک در نهایت برای از بین بردن مازاد عرضه‌ی جهانی آماده شده است. اما آنطور که به نظر می‌رسد هنوز وقتش فرا نرسیده است. موضع ایران که تا پیش از این بر دستیابی به سطح تولید پیش از زمان اعمال تحریم‌ها تاکید کرده است، با اظهار نظر بیژن زنگنه پیش از سفر به الجزایر برای شرکت در نشست، تا حدی مشخص شده است. وی با اشاره به مشورتی بودن این نشست- که برای اولین بار توسط محمد بارکیندو دبیر کل اوپک در هفته‌ی گذشته اعلام شد- تصریح کرد که باید به همین اندازه از آن انتظار داشت. البته اکنون تحلیلگران حوزه‌ی نفت و انرژی متفق‌القول بر ایستادگی کشور ما برای دستیابی به حق خویش تاکید می‌کنند بنابراین موافق موضع‌گیری زنگنه هستند. هفته‌ی گذشته در جریان دیدار نمایندگان ایران و عربستان در وین بعنوان پیش‌درآمدی برای نشست الجزایر، عربستان به ایران پیشنهاد داد در صورتی که کشور ما سطح تولید کنونی خود را حفظ کند، میران تولیدش را به سطح تولیدش در ماه ژانویه کاهش خواهد داد. با این حال کشور ما این پیشنهاد را رد کرد و در حالی که این شرط‌گذاری می‌توانست بدعتی برای اعمال فشار بیشتر باشد، زیر بار فشار سعودی‌ها نرفت. عربستان با این اقدام به دنبال پیاده‌سازی یک بازی برد-برد بود. اگر ایران پیشنهادش را می‌پذیرفت سطح تولید کشور ما همانطور که خواسته‌ی سعودی‌ها بود افزایش نمی‌یافت. اما از طرف دیگر با رد این درخواست، ایران و نه عربستان به عنوان مقصر شکست مذاکرات نشان داده می‌شود. همانطور که مشهود است برای جلوگیری از تحقق این امر، نمایندگان ایران می‌بایست با سناریویی از پیش تنظیم شده و بر اساس منطق با دفاع از موضع کشورمان، انگشت اتهام دیگر کشورها را به سمت مقصر حقیقی کاهش بهای نفت روانه بکنند. همانگونه که کارشناسان اشاره کرده‌اند کلید باز شدن قفل افزایش قیمت‌ها، احیای نظام سهمیه بندی اوپک و تولید بر اساس محدودیت‌های لازم و نه توسل به تثبیت تولید کنونی کشورها است. اما آنچه تحلیلگران جهانی را به جلسه‌ی امروز امیدوار می‌کند، نشستن ایران و عربستان پشت یک میز است. بعنوان مثال مایکل پولسن تحلیلگر موسسه مدیریت ریسک جهانی با اشاره به این که هم اکنون ایرانی‌ها و عربستان در مواضعی دورتر از نشست قبلی اوپک در دوحه نیستند گفت: حضور نمادین ایران و عربستان در این نشست بسیار مهم‌تر از تصمیم‌گیری بر سر رقمی به منظور کاهش تولید نفت است. گفتنی است که نشست پیشین اوپک در دوحه قطر با وجود حمایت روسیه، به دلیل اصرار عربستان برای مشارکت ایران در فریز نفتی و امتناع کشور ما از پذیرش این درخواست شکست خورد. با همه‌ی این ها مشکلات اقتصادی و بحران‌های مالی کشورهای عضو اوپک مانند ونزوئلا، نیجریه، لیبی، اکوادور و عراق هنوز دستیابی به توافق را محتمل نشان می‌دهد. در حالی که عراق با افزایش صادرات خود سعی کرده است که کاهش بهای نفت را جبران کند، کشورهایی مانند لیبی و نیجریه به سبب مواجهه با مشکلات داخلی، از این اقدام محروم بوده‌اند. به نقل از بانک آمریکا اگر تولید نفت اوپک افزایش پیدا کند، بازار با کسری مواجه نخواهد شد و قیمت‌ها همچنان اندک باقی می‌مانند. رئیس جمهور اکوادور با اشاره به این موضوع گفت: در صورتی که مذاکرات بر سر تثبیت بازار و در نتیجه افزایش بهای نفت شکست بخورد، فروپاشی اوپک محتمل خواهد بود. از طرف دیگر اشاره‌ی وزیر انرژی الجزایر و نیز بیژن زنگنه به امکان حصول توافق برای دستیابی به نتیجه در نشست ماه نوامبر کشورهای عضو اوپک، در آستانه‌ی نشست الجزیره، همچنان بازار را امیدوار نگه داشته است. پانزدهمین نشست مجمع بین‌المللی انرژی از امروز و به مدت سه روز (ششم تا هشتم مهرماه) در الجزایر برگزار می‌شود، همچنین قرار است اعضای اوپک در حاشیه این نشست جلسه‌ی مشورتی خود را برگزار بکنند.