تولید سیمان برای بازارهایی که وجود ندارد!
وجود ۳۰ میلیون تن مازاد تولید سیمان در کشور
گروه تولید-چندماهی است صنعت سیمان کشور در بحرانی بزرگ فرو رفته است، فعالان و کارشناسان صنعت کشور رکود ساخت‌و‌ساز و از دست دادن بازارهای صادراتی را به عنوان دلایل اصلی بروز این بحران مطرح می کنند اما برخی نیز معتقدند وجود رقابت منفی فعالان سیمان از یک سو و عدم مدیریت صحیح این صنعت از سوی دیگر بر سرعت بحرانی تر شدن این صنعت افزوده است. این اتفاق سبب شد در بدنه دولت طرح هایی برای خروج از این بحران ارایه شود، مسئولان وزارت راه وشهرسازی از سرعت گرفتن پروژه «احداث جاده های بتنی» خبر دادند و متولیان مسکن بروز نشانه های خروج مسکن از رکود را به عنوان مرهمی برای التیام درد این صنعت عنوان کردند؛ تولیدکنندگان سیمان هم از ان سو مجبور به ارایه طرح های تخفیفی برای محصولشان شدند؛ با این همه اما بحران صنعت سیمان همچنان پابرجاست، چرا که معاون امور تولیدی و اقتصادی سازمان برنامه و بودجه در آخرین اظهارنظر خود از وجود ۳۰ میلیون تن سیمان مازاد در کشور خبر داد. سید حمید پورمحمدی که در ستاد اقتصاد مقاومتی چهارمحال و بختیاری سخن می گفت اظهار کرد: هم اینک ۸۰ میلیون تن سیمان در کشور تولید می شود که تنها برای ۵۰میلیون تن آن بازار وجود دارد. به گفته وی، مطابق توافق انجام شده بین سازمان برنامه و بودجه، وزارت راه و شهرسازی و بانک مسکن، حدود دو میلیون تن سیمان از کارخانجات سیمان کشور برای اجرای طرح های عمرانی وزارت راه و شهرسازی خریداری می شود. پورمحمدی ادامه داد: براساس بررسی های انجام شده در کشور هم اکنون، سرمایه در گردش مهم ترین مشکل واحدهای تولیدی در کشور است و نمی توان نرخ تسهیلات را مشکل عمده واحدهای تولیدی عنوان کرد.
پیشنهاد سیمانی‌ها به جهانگیری
از سوی دیگر اما، یک کارشناس صنعت سیمان در گفتگو با فارس از پیشنهاد سیمانی ها به جهانگیری خبر داد و گفت: از معاون اول رئیس‌جمهور خواستیم با توجه به کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی از ۲۸ درصد به نزدیک ۱۵ درصد در سال‌های اخیر دولت برای کمک به صنایع اساسی، نرخ سود تسهیلات کارخانه‌ها را کاهش دهد. علی محمد بُد در اظهار داشت: طی سال‌های اخیر سود بانکی کاهش داشته به نحوی که از ۲۸ درصد سابق به حدود ۱۵ درصد رسیده است. به همین دلیل پیشنهاد ما این است که دولت برای حمایت از صنایع اساسی، بازپرداخت تسهیلات این بخش‌ها را با نرخ سود پایین محاسبه کند. وی ادامه داد: به همین دلیل اگر دولت از محل صندوق ذخیره ارزی جهت بازپرداخت وام‌های گران‌قیمت صنایع اساسی کمکی را انجام دهد، باعث بهبود وضعیت این صنایع خواهد شد. وی با بیان اینکه سود تولید بیشتر از ۹ یا ۱۰ درصد نخواهد بود، گفت: بازپرداخت وام‌های گران‌قیمت امکان‌پذیر نیست و در صورتی که سود تسهیلات صنایع اساسی کاهش یابد، هم تولیدکنندگان قادر به بازپرداخت تسهیلات خواهند بود و هم بانک‌ها به پول خود می‌رسند. به گفته بُد، حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان وام گران‌قیمت به صنعت سیمان پرداخت شده که هم اکنون برخی تولیدکنندگان در بازپرداخت این تسهیلات با مشکل روبه‌رو هستند. وی تصریح کرد: این پیشنهاد را در جلسه‌ای با حضور معاون اول رئیس جمهور مطرح کردیم و در آن جلسه عنوان شد که موضوع باید توسط مسئولان بانک مرکزی در ستاد اقتصاد مقاومتی پیگیری شود. این کارشناس صنعت سیمان در ادامه در مورد وجود برخی تجهیزات و ماشین‌آلات مازاد در کارخانههای سیمان نیز به فارس گفت: به دلیل صدور بیش از حد پروانه‌های بهره‌برداری برای کارخانههای سیمانی، ممکن است برخی تجهیزات در کارخانههای جدید به صورت مازاد وجود داشته باشد که می‌توان این تجهیزات را به سایر کارخانه‌ها معرفی کرد تا در صورت نیاز به آنها فروخته شود. بد ادامه داد: این اقدام در جهت اقتصاد مقاومتی خواهد بود و نیاز کشور را به واردات تجهیزات کاهش می‌دهد. وی همچنین با اشاره به راکد ماندن برخی طرح‌های سیمانی در کشور، گفت: کارخانه سیمان باقران بیرجند با پیشرفت ۹۴ درصدی هم اکنون با مشکل تأمین سرمایه در گردش و بازار روبه‌رو است که حل مشکل عوارض دریافتی از کامیون‌های صادراتی سیمان به افغانستان، می‌تواند تا حدی مشکل این کارخانه را برطرف کند. وی افزود: همچنین سیمان غرب آسیا با پیشرفت ۸۳ درصدی و سیمان خرم‌آباد با پیشرفت ۳۰ درصدی هنوز به مرحله راه‌اندازی نرسیده‌اند و فعلاً راکد هستند.
صنعت سیمان در مرز بحران
گفتنی است چندی پیش رئیس انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان از وضعیت کاملاً بحرانی صنعت سیمان ایران پرده برداشت و گفت: اقدام فوری برای نجات صنعت سیمان این است که مابه‌التفاوت قیمت ثابت تحمیل شده به تولیدکنندگان حساب شده و به قیمت فعلی سیمان افزوده شود و مشکلات صادراتی آن نیز مرتفع گردد... محمد اتابکی گفته بود: دولت برای حمایت از همه صنایع کشور با یک نگاه و بدون تبعیض برنامه‌ریزی کند نه اینکه برای برخی از صنایع بسته حمایتی طراحی کند، اما به برخی دیگر هزینه‌های جدید تحمیل نماید. به گفته اتابکی ایران در گذشته برای صادرات سیمان حرف اول را در منطقه خاورمیانه می‌زد و نخستین صادر‌کننده دنیا بود به طوری که در سال ۹۳ پنجمین تولیدکننده بزرگ سیمان جهان معرفی شد اما در سال قبل این رتبه به هفت کاهش یافت. اتابکی اذعان کرده بود: در دوره‌ای که فعالان صنعت سیمان امکان فروش سیمان در شرایط مناسبی را داشتند، دولت با جلوگیری از تعدیل قیمت‌ها بر‌خلاف طرح جامع سیمان عمل کرد و اجازه بازپرداخت تسهیلات دریافتی از صنعت سیمان را گرفت، نتیجه این شد که امروز در حالی با فشار هزینه‌های بانکی و کمبود درآمد شرکت‌های سیمانی مواجه هستیم که انتظار می‌رود در انتهای امسال بسیاری از شرکت‌های سیمانی حتی قادر به پرداخت حقوق کارگران خود نباشند. گفتنی است براساس آمار، ایران بزرگ‌ترین توسعه صنعت سیمان دنیا بعد از چین است. ۵۸ پروژه توسعه صنعت سیمان در ایران اجرا شد و ۴۷ میلیون تن به ظرفیت تولید سیمان کشور اضافه شد و در حال حاضر، ۷۳ کارخانه سیمان در کشور وجود دارد و تولید سیمان در سال گذشته به ۷/۷۹ میلیون تن رسید.
