اتاقی برای همه
یکی از بدیهی‌ترین اتفاقات بعد از برگزاری هر انتخابات، چالش میان فاتحان و مغلوبین است و این بلوغ جوامع است که تعیین کننده میزان خرد و منطق در جریان این رویارویی است. چنانکه هستند جوامعی که همه شور و هیجان انتخابات را پس از اعلام نتایج فراموش کرده و برای ساختن در کنار هم قرارمی‌گیرند و در مقابل کم نیست تلخی تداوم تقابل‌ها، که رقابت پیش از انتخابات را به دشمنی تبدیل و تخریب‌های متعاقب آن موجب تحمیل هزینه‌هایی سنگین شده‌است. اتاق بازرگانی به عنوان عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی هفته گذشته شاهد انتخاباتی بود که اگرچه در متن آن چالشی دیده نشد، اما حاشیه آن قبل و بعد از برگزاری انتخابات، همراه با چالش‌هایی جدی بوده‌است. انتخابات رئیس جدید در شرایطی برگزارشد که از دو سال پیش از این یعنی، در آستانه برگزاری انتخابات دوره هشتم هیأت نمایندگان اتاق‌های شهرستان‌ها، با شکل‌گیری گروه‌هایی انتخاباتی با الگوبرداری از آنچه در فضای سیاسی جریان دارد، بخش خصوصی رقابتی متفاوت را تجربه کرد. اگرچه الگوی شکل‌گیری این گروه‌ها با تجربیات گذشته بخش خصوصی در ایجاد سازمان‌های صنفی متفاوت بود، اما مبین ورود این بخش به دوره‌ای جدید در مسیر بلوغ و تکامل بود، چنانکه خروجی این رفتار جدید به ایجاد سازمان‌هایی مردم نهاد منتهی شد که کمترین خروجی آنها ارائه مشاوره به پارلمان بخش خصوصی و البته وجود چشمانی ناظر از جنس بخش خصوصی بود. با استعفای رئیس اتاق ایران و آغاز رقابتی دیگر برای انتخاب سکانداری جدید، گروه‌ها بار دیگر فعال شدند تا نامزدی برای ریاست معرفی و یا از میان گزینه‌های مطرح، حمایت از نامزدی را در دستور کار قراردهند. به هر حال انتخابات برگزار و از میان دو نامزد یکی به عنوان رئیس انتخاب شد، اما متأسفانه برای جمعی، شمارش و تأیید آراء پایان کار نبود و تعیین رئیس جدید برای ایشان به منزله آغاز تقابلی دیگر بود و با این اتفاق متأسفانه ایرادات صاحب‌نظرانی که دسته‌بندی و گروهی شدن انتخابات را نقد و نفی کرده‌بودند، نمود خارجی پیداکرد. منتقدانی که براین باور بودند، گروهی و جناحی شدن انتخابات در اتاق بازرگانی یعنی الگوبرداری اشتباه از رفتارهای سیاسی و مبتلاشدن پارلمان بخش خصوصی به الگویی که خارج از ظرفیت فضای اقتصادی است. این گروه از کارشناسان براین باور بوده و هستند که رقابت و تقابل، ذات و اصل فعالیت سیاسی است و جناح‌های سیاسی اعم از بازنده و برنده، همچنان در تقابل هستند و حاکم شدن این فضا بر عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی کشور با ذات فعالیت‌های اقتصادی که نیازمند ثبات و امنیت است در تضادی غیرقابل انکار است. خواسته و ناخواسته اتاق بازرگانی ایران درگیر جاح‌بندی‌های اتاق‌های شهرستان‌ها شده و ابتلای به جناح‌بندی‌ها می‌توانند تهدید و خطری جدی برای ادامه فعالیت آن باشد و در این میان اثرگذارترین رفتار متوجه رئیس اتاق ایران به عنوان برنده انتخابات است. بی‌شک رفتار رئیس اتاق ایران برای خروج از شرایط انتخاباتی و یا حفظ آن اثرگذار است و آنچه در دو سال و چند ماه پیش رو در اتاق ایران رقم خواهد خورد به عنوان کارنامه وی در تاریخ اتاق ثبت خواهدشد. غلامحسین شافعی در حالی سکاندار اتاق بازرگانی شده که بخش خصوصی مدعی تصدی‌گری همه اقتصاد کشور است و خواستار خروج دولت برای قرارگرفتن در جایگاه متولی و این خواسته پیش زمینه‌ای نیاز دارد به نام بخش خصوصی قدرتمند که تداوم اختلافات در تضاد با آن است. شاید بتوان مدعی شد که آزمونی که امروز پیش روی مرد اول بخش خصوصی کشور قرارگرفته بسیار سخت‌تر از میدان رقابتی است که دیروز پشت سرگذاشته و همه فردای بخش خصوصی به تصمیمات وی بستگی دارد، تصمیمی در مسیر تداوم تقابل‌ها و یا ساختن اتاقی که متعلق به همه بخش خصوصی کشور باشد.
علی شفائی ali.shafaee@jahaneghtesad.com
