بازی جدید عربستان سعودی برای بازار نفت

گیج کردن خریداران و سرمایه‌گذاران نفتی، باز‌ی جدید عربستان برای بازار نفت است. این احساسی است که با شنیدن سخنان وزیر نفت عربستان زمانی‌ که می‌گفت بازارها روزی بالا می‌روند، روز دیگر سقوط می‌کنند و روز پس از آن دوباره بالا می‌روند به ما دست می‌دهد. پانوس موردوکوتاس در تحلیلی در وب‌سایت فوربس ادامه می‌دهد: از زمانی‌که در دهه ۱۹۷۰ عربستان با غلبه بر آمریکا بزرگترین تولیدکننده‌ی نفت در جهان شد، پادشاهی سعودی بازی‌های فراوانی برای تسلط بر بازار نفت اجرا کرد. گاهی اوقات این بازی‌ها شامل ایجاد نوسان به منظور پر کردن شکاف‌های گاه‌به‌گاه حاصل از کمبود عرضه‌ی تولیدکنندگان عمده نفتی برای آرام کردن بازار نفت بود. چنین موردی در شکاف سال ۱۹۷۰-۷۲ که به دلیل کاهش تولید نفتی ایالات متحده ایجاد شده بود، شکاف‌های سال‌های ۱۹۷۸-۸۰ ناشی از انقلاب ایران و شکاف سال ۱۹۹۰-۹۱ در نتیجه‌ی جنگ بین کویت و عراق دیده می‌شود. در زمان‌های دیگری عربستان سعودی باز‌ی شمشیر را با استفاده از نفت بعنوان یک سلاح در برابر کشورهایی که با سیاست‌هایش در خلیج فارس موافق نبودند در پیش گرفت. این روش در طی تحریم نفتی سال‌ ۱۹۷۳-۷۴ تحقق پیدا کرد که تلاشی برای تنبیه کشورهایی مانند ایالات متحده بعنوان دوست خود عربستان بود که از اسراییل حمایت می‌کنند. در سال‌های اخیر عربستان بازی رقیب بی‌رحم را بوسیله‌ی خودداری از قطع تولید نفت و از بین بردن مازاد عرضه در بازار_که ناشی از کاهش تقاضا و عرضه‌ی بیشتر و نیز بازگشت ایران به بازار نفت است_ در پیش گرفته است. اما این بار تفاوت زیادی با گذشته دارد چرا که آمریکا و نه عربستان سعودی، بزرگترین تولید کننده‌ی نفت است. این امر بدان معناست که اگر عربستان نتواند تک‌تک تولید کنندگان نفتی آمریکا را با خود همراه کند، دیگر قادر به اجرای موثر هیچکدام از این سه بازی نخواهد بود. به نظر من عربستان به همین دلیل بازی جدیدی را آغاز کرده است: گیج کردن خریداران و سرمایه‌گذاران پیش از انجام حرکت بعدی‌شان. در واقع این نخستین بار نیست که عربستان این بازی را اجرا می‌کند. در سال‎‌های ۱۹۹۷-۹۹ پادشاهی سعودی این شکل از گیج کردن را با ایجاد نوسانات عظیم در بازار نفت در پیش گرفت: صعود بزرگ در اوایل ۱۹۹۹ در ادامه‌ی کاهش فراوان در اواخر سال ۱۹۹۷٫ اما چه چیزی به عربستان اجازه‌ی اجرای این بازی را می‌دهد؟ نبود اطلاعات دقیق در مورد میزان تولید نفتی عربستان. متیو سیمونز در کتاب «گرگ و میش در صحرا» نوشته: عدم توافق همیشگی بر سر برآورد میزان تولید نفت خام عربستان بین شرکت نفت این کشور، آژانش بین‌المللی انرژی و گزارش آماری بی‌پی از جهان انرژی در هر سال وجود دارد. اختلاف همیشگی بین این منابع اطلاعاتی عدم قطعیت درباره‌ی حجم تولید عربستان سعودی را برجسته می‌کند. در شرایطی ‌که هنوز پیروزی عربستان در این بازی مشخص نیست، یک چیز روشن است و آن عبارت است از اینکه نوسان در بازار نفت ادامه خواهد داشت.