واردات کالاهای مشابه تولیدداخل یعنی نابودی صنعت

«واردات» از یک سو با یدک کشیدن بخشی از تجارت کشور و از سوی دیگر به عنوان بازوی توانمند تولید برای تامین مواد اولیه در تمام بخش های کشور یه عنوان یک اتفاق مثبت قلمداد می شود، با این حال اما بی برنامگی در واردات سبب می شود که چندین برابر سودی که واردات منطقی به اقتصاد کشور تزریق می کند، تبدیل به زیانی شود که نتیجه اش نابودی تولید و رشد فزاینده بیکاری شود. صنعت نفت کشور نیز با توجه به نیاز اساسی به تجهیزات و کالاهای مرتبط با نفت از این قاعده مستثنی نیست، سالهاست که این صنعت از حضور واردکنندگان سودجوی کالاهای چینی تحت فشار است و کالای ساخت ایران روز به روز در حال از دست دادن اعتبارش نزد پیمانکاران دولتی و خصوصی است. این موضوع به عینه در بازدید صبح روزدوشنبه خبرنگاران از یک واحد پیشرفته تولید کالاهای مرتبط با صنعت نفت مشاهده شد. در این بازدید که محمدرضا مقدم، معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزیر نفت، همراه با خبرنگاران بود، روند تولید یکی از مهمترین کالاهای صنعت نفت در کارخانه های شرکت صنایع تجهیزات نفت بررسی شد. براساس آنچه مدیران ارشد این واحد تولیدی می گویند به رغم وجود توان تامین نیاز «شیرآلات کنترلی سرچاهی» همچنان با واردات گسترده این کالا مواجهیم؛ محمد خادمی عضو انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران درحاشیه این مراسم در پاسخ به سئوال خبرنگار جهان اقتصاد مبنی بر اینکه چرا با وجود توان رقابتی همچنان واردات این نوع کالاها ادامه دارد از نکته مهمی پرده برداشت: « بی اعتمادی پیمانکاران به کالاهای ایرانی»! او می گوید: اگرچه تعامل با وزارت نفت بسیار خوب است اما کارها وقتی به سمت پیمانکاران در پروژه های به اصطلاح «کلید دردست» هدایت می شود، در واقع اختیار عملا از وزارت نفت هم گرفته می شود در اصل پیمانکاران هستند که کالاها را از خارج خریداری می کنند. وی درپاسخ به این سئوال مبنی بر اینکه چرا پیمانکاران در بیشتر مواقع خرید از خارج را ارجح می دانند؟ آیا رانتی در این حوزه وجود دارد یا خیر هم گفت: طبیعتا در واردات نوعی سودجویی وجود دارد البته باید به این نکته توجه شود که بحث دلالی نیست، خود پیمانکاران به دو دلیل کالای چینی را به ساهت ایران ترجیح می دهند، دلیل اول اینکه بخشی از این اقلام را می توانند ارزان تر به دست بیاورند اما اصلی ترین موضوع قابل بحث درباره این اتفاق این است که متاسفانه پیمانکاران به سازندگان داخلی اعتماد نمی کنند. با همه اینها اما نماینده وزارت نفت در این بازدید حرفهای تازه ای دارد.او از طرحی خبر می‌ دهد که قرار است از طریق اجرای آن بساط سودجویان برچیده شود. براساس گفته های مقدم قراراست واردات مشابه تولیدات با کیفیت ایرانی ممنوع شود و شرکت‌های زیرمجموعه موظف به خرید از شرکت‌های داخلی شوند. معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت می گوید: این وزارتخانه درقالب طرح بومی سازی ۱۰گروه خانواده کالا و تجهیزات صنعت نفت، در پی تقویت رویکرد ساخت داخل و بهره مندی هرچه بیشتر از ظرفیت‌های سازندگان تجهیزات صنعت نفت در داخل است. آنطور که گفته می شود وزارت نفت درتلاش است تا با تهیه لیست مشخصی از این شرکت‌ها درجهت موظف کردن پیمانکاران خود برای خرید ساخت داخل گام بردارد. مقدم معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزیر نفت ضمن تاکید بر اینکه تا کنون نظارت جدی بر خرید تجهیزات از سوی پیمانکاران صورت نمی گرفته و همین امر فضا را برای سودجویان و بعضا واردکنندگان تجهیزات باز گذاشته بود، تاکید می کند: وزارت نفت از محدودیت واردات تجهیزاتی که مشابه آنها در داخل ساخته می شود، تمام قد حمایت می کند. وی با اشاره به محصولات ساخت گروه صنایع تجهیزات نفت،می گوید: حدود۲۰سال پیش، سازندگان داخلی توان ساخت بسیاری از تجهیزات صنعت نفت را نداشتند و سفارش ساخت این کالاها را به خارجی‌ها می دادیم، اما امروز در ساخت بسیاری از کالاهای مورد نیاز صنعت نفت به جایگاه قابل قبولی رسیدیم. معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزیر نفت می افزاید: این مایه افتخار است که سازندگان تجهیزات نفتی در داخل حتی می توانند از لحاظ کیفیت و قیمت با رقیبان خارجی رقابت کنند. وی ادامه داد: با توجه به توانمندی‌های سازندگان داخلی در ساخت برخی تجهیزات صنعت نفت، واردات این تجهیزات هیچ توجیهی ندارد. مقدم با اشاره به ابلاغ فهرست بلند تامین منابع دستگاه مرکزی وزارت نفت از سوی وزیر نفت، گفت: در این ابلاغیه تاکید شده است که پیمانکاران EPC (مهندسی، تامین کالا و ساخت و اجرا) نیز باید در تامین کالاها و تجهیزات مورد نیاز خود، این فهرست را در اولویت قرار دهند. وی در پاسخ به پرسشی درباره راهکار مقابله با مشکلات سازندگان داخلی که از شفاف نبودن مناقصه ها یا واردات بی رویه نشات می‌گیرد، گفت: استقرار سامانه تامین الکترونیکی کالای صنعت نفت، گام بلندی در مسیر شفاف سازی مناقصه ها و افزایش بهره‌وری فرایند تامین کالای وزارت نفت به شمار می آید و بواسطه راه اندازی این سامانه، هیچ سفارش داخلی خارج از این سامانه در وزارت نفت ممکن نیست. محمد خادمی عضو انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران هم دراین باره، تامین نقدینگی در قالب پرداخت تسهیلات، کنترل واردات کالاهای صنعتی که در داخل کشور تولید می شود از طریق اعمال تعرفه های وارداتی و پرداخت مطالبات معوق را سه خواسته فعالان صنعتی از دولت برشمرد. به گفته وی، اکنون سیستم بانکی اعم از دولتی و خصوصی همکاری مناسبی در زمینه تامین اعتبار با فعالان بخش خصوصی ندارند. خادمی، مطالبات تنها شرکت وتکو سازنده شیرآلات سرچاهی زیر مجموعه صنایع تجهیزات صنعت نفت ایران از دولت را ۴۰۰ میلیارد ریال ذکر کرد و گفت: ۵۰ درصد این مطالبات مربوط به سه سال گذشته است. وی، واردات کالاهای صنعتی مشابه آنچه در داخل تولید می شود را یکی از مشکلات تولیدکنندگان داخلی دانست و گفت: با توجه به شرایط اقتصادی کنونی و بیکاری به وجود آمده در کشور، دولت نباید اجازه بدهد این اقلام از دیگر کشورها وارد شود. خادمی با بیان اینکه وزارت صنعت، معدن و تجارت متولی اصلی تعیین تعرفه های گمرکی است، ادامه داد: برای واردات این اقلام تعرفه های وارداتی تعیین شده که بسیار پایین است. وی اظهار داشت: به عنوان نمونه برای واردات تجهیزات سر چاهی صنعت نفت، تعرفه هایی حدود پنج درصد اعمال می شود. عضو انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران مدعی شد که در فازهای ۱۲، ۱۴، ۱۹، ۲۰ و ۲۱ پارس جنوبی، کل اقلامی که در داخل تولید می شود، از خارج وارد شده است.