آغاز سریالی از موفقیت‌های بخش خصوصی یا فیلمی کوتاه برای منافع شخصی/ اجماع بخش خصوصی برای انتخاب رئیس جدید اتاق بازرگانی
به گزارش جهان اقتصاد، هشتمین دوره هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی در شرایطی کار خود را آغاز کرد که میان دولت و بخش خصوصی رابطه دوستانه‌ای برقرارشده بود و با به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای و از سرگیری مراودات سیاسی و اقتصادی ایران با دیگر کشورها، رئیس یا نمایندگان اتاق بازرگانی پای ثابت سفرهای خارجی هیأت‌های ایرانی و میزبانی از هیأت‌های خارجی بودند. این جریان موجب شد تا اتاق بازرگانی نیز متحمل بخشی از هجمه‌ها و انتقادات مخالفان و منتقدان دولت قرارگیرد و کناره‌گیری رئیس اتاق ایران بهانه‌ای برای تشدید تخریب‌ها و ارائه تحلیل‌های غیرمنصفانه در خصوص علت این استعفاء شد. ***نشانه‌‌های بلوغ بخش خصوصی با پذیرش استعفای جلال‌پور، دیگر مدیران اتاق بازرگانی تلاش کردند تا با بازگرداندن آرامش، شرایط را برای انتخاب رئیس جدید فراهم کنند. با قطعی شدن خداحافظی رئیس پیشین، نام گزینه‌های متعددی برای در دست گرفتن سکان هدایت پارلمان بخش خصوصی مطرح شد، چهره‌های خوش‌نام و توانمند از میان اعضای بخش خصوصی و دولتی هیأت نمایندگان که در نهایت پس از رأی‌زنی و در نظرگرفتن مصالح بخش خصوصی، فهرستی با چند نام که هر کدام ریاست یکی از اتاق‌های شهرستان‌ها را برعهده داشتند، تهیه شد. شاید یکی از نقاط عطف این اتفاق، بازتاب بیرونی به بلوغ رسیدن بخش خصوصی و تمکین دولت از خواسته حفظ استقلال بخش خصوصی بود که فارغ از هرگونه موضع‌گیری‌های احساسی و بدور از رفتارهای معمول انتخاباتی از نامزدی گزینه‌هایی که می‌توانستند حاشیه‌ساز شوند، گذر کرده و مصلحت عمومی را بر خواسته‌های گروهی و سیاسی ارجح دانستند. ***تکرار الگوهای نخ‌نما و از پیش شکست‌خورده اگرچه در ابتدا تلاش شد که حاشیه‌های این انتخابات به حداقل برسد اما مطرح شدن برخی مسائل موجب شد تا بار دیگر بخش خصوصی گرفتار مسائل جانبی شود که در شأن عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی کشور نیست. در حالیکه در ابتدا هر کدام از گروه‌‌های حاضر در اتاق بازرگانی گزینه‌ای را برای جانشینی جلال‌پور معرفی کردند بعد از رأی‌زنی‌ها تعداد گزینه‌ها محدود و جریان انتخابات دو قطبی شد. با دو قطبی شدن جریان انتخابات و باقی ماندن مسعود خوانساری رئیس اتاق تهران و غلامحسین شافعی رئیس اتاق مشهد به عنوان نامزدهای نهایی این انتخابات، به‌رغم ممانعت ایشان از ورود به مسائل حاشیه‌ای، برخی افراد که زلال بودن آب مواضعشان را شفاف و منافعشان را تهدید می‌کند، برای گل‌آلود کردن فضای انتخابات اقداماتی را در دستور کار قراردادند. یکی از این رفتارها که پیش از این نیز موجب آلوده‌شدن فضای انتخابات اتاق بازرگانی شده‌بود، منتسب کردن یکی از گزینه‌ها به دولت و مرثیه‌سرایی برای نابودی بخش خصوصی بود. دیگر رفتار ناپسندی که در فضای انتخاباتی اتاق بارها تکرار شده‌است، تحریک تعصبات قومی و خط‌کشی میان اعضای شهرستانی و تهرانی هیأت نمایندگان بود که اگرچه همواره این گونه برنامه‌ریزی‌ها با شکست روبرو شده‌است، اما گویا همچنان این الگوهای نخ‌نما و از پیش شکست خورده، منافع برخی افراد را تأمین می‌کند که به‌رغم اطلاع از نتیجه، بازهم به سراغ آنها می‌روند. ***هم صدایی تشکل‌ها یکی دیگر از اتفاقات نامیمون که در آستانه برگزاری انتخابات برای حاشیه‌سازی و ملتهب کردن فضای انتخاباتی اتاق بازرگانی جریان پیداکرد، مداخله بدنه اتاق بازرگانی به بحث انتخابات بود که از دبیران و کارمندان اتاق شروع شد و به تشکل‌ها خاتمه یافت. در شرایطی که تشکل‌های اتاق بازرگانی در نشست‌هایی رسمی به دنبال ایجاد صدایی واحد برای بهبود شرایط تشکل‌ها، ارتقاء جایگاه اتاق و کمک به اقتصاد کشور بودند، با انتشار خبرهای معاونت تشکل‌های اتاق، اعضای هیأت رئیسه تشکل‌های عضو و در نهایت نمایندگان ایشان به لابی‌گری برای حمایت از نامزدی خاص متهم شدند. این اتهامات در حالی مطرح شد که نمایندگان تشکل‌های عضو اتاق به طور رسمی و در محل اتاق بازرگانی ایران گرد هم آمدند و در نهایت با صدور بیانیه‌ای خواسته‌های خود از رئیس جدید را مطرح کردند و هم صدایی نه به منظور حمایت از نامزدها که برای توسعه اقتصاد کشور در بستر بخش خصوصی شکل گرفت. ***سوداگری رأی اشتباهی نابخشودنی اما همه بی‌اخلاقی‌های اتفاق افتاده در جریان انتخاب رئیس جدید اتاق بازرگانی به تکرار اشتباهات گذشته محدود نشد و برخی با رفتارهای خارج از محدوده اخلاق لکه‌های سیاهی در تاریخ این انتخابات به ثبت رساندند. در حالیکه هرکدام از تحلیلگران با استناد به ادله‌ای یکی از نامزدهای حاضر در انتخابات را برنده میدان معرفی می‌کردند، برخی افراد به عنوان دلال رأی پا به میدان این انتخابات گذاشته و با ادعای داشتن تعدادی رأی مشخص در کیسه خود به سراغ نامزدهای حاضر در انتخابات رفته و پیشنهاداتی را مطرح کردند. اگرچه براساس مستندات هیچکدام از نامزدهای ریاست اتاق بازرگانی حاضر به معامله با سودگران رأی نشدند، اما بروز این رفتار از برخی افراد منتسب به بخش خصوصی جزء بدنامی و ضربه زدن به جایگاه عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی حاصلی ندارد و باید تأکید کرد این اشتباه از سوی هر فرد یا گروهی بوده نابخشودنی است. البته نمی‌توان منکر این شد که این حق حامیان هرکدام از نامزدهای حاضر در انتخابات است که با تبلیغ و رأی‌زنی برای فرد مورد نظر خود رأی جمع کنند، اما نباید فراموش شود که بخش خصوصی بیش از هرچیزی نیازمند قانون‌مندی و رعایت حرمت‌هایی است که شکسته شدنشان به منزله فروریختن اعتبار و جایگاه این بخش است. ***مسؤلیت سنگین هیأت نمایندگان به هرحال هرآنچه از خوب و بد اتفاق افتاد، مقدمات برگزاری انتخاباتی است که امروز برای تعیین سکاندار عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی برگزار خواهدشد. سکانداری که در ۲ سال و چند ماه باقی‌مانده از عمر دوره هشتم هیأت نمایندگان، روزگاری سختی را برعهده خواهد داشت و بی‌شک آنکه عهده‌دار این مسؤلیت می‌شود باید توان بر دوش کشیدن بار این مسؤلیت سنگین را داشته‌باشد. مقایسه جایگاه رئیس اتاق بازرگانی با تیم اقتصادی کابینه دولت شاید بهترین تحلیل برای بیان میزان مسؤلیت و سنگینی کار رئیس اتاق بازرگانی ایران باشد و اگر تنها به عنوان اتاق بازرگانی بسنده کنیم، رئیس اتاق بازرگانی باید وکیل، نماینده و زبان گویای فعالان حوزه‌های تجارت، صنعت، معدن و کشاورزی که مجموعا سه وزارتخانه در دولت دارند، باشد و این در حالی است که حوزه‌های دیگری از اقتصاد بخش خصوصی یعنی فناروی اطلاعات و ارتباطات، گردشگری، سرمایه‌گذاری و نهادهای مالی نیز اتاق را نماینده خود می‌دانند که با این حساب دو وزارتخانه و یک سازمان دیگر نیز به این مجموعه اضافه می‌شوند. از سویی با شرایط جدیدی که اقتصاد ایران با آن روبرو است و با پایان گرفتن تحریم‌ها، مراودات سیاسی و اقتصادی با دیگر کشورها با حجم بالایی در جریان است و اتاق بازرگانی نیز یک پای همه این تعاملات است، از این رو رئیس اتاق بازرگانی باید علاوه بر مسؤلیت‌های خود در بخش خصوصی، چون یکی از اعضای کابینه دولت را همراهی کند. با چنین شرایطی قطعا باید به این مهم توجه داشت که پوشیدن ردای ریاست اتاق بازرگانی یعنی برعهده گرفتن این بار سنگین، بار سنگینی که که بخشی از سنگینی آن برعهده نمایندگانی است که باید رئیس جدید اتاق را انتخاب کنند و فراموش نکنند در صورت بروز هر کمی و کاستی همه کسانی که در این انتخاب سهیم هستند، باید پاسخگو باشند. ***نقش مکمل هیأت نمایندگان در نهایت آنچه امروز در اتاق بازرگانی به عنوان سکانس آخر این ماجرای یک ماهه رقم خواهد خورد، به انتخاب یکی از نامزدها به عنوان رئیس اتاق ایران منتهی خواهد شد. اما نباید فراموش کرد که سکانس پایانی به معنی پایان نیست و از فردای این انتخابات آنچه به عنوان عملکرد رئیس، هیأت رئیسه و هیأت نمایندگان رقم خواهد خورد نمایشی است از آنچه در این یک ماه اتفاق افتاده‌است و امروز اقتصاد کشور و فردا تاریخ ایران در مورد آن قضاوت خواهند کرد. از این رو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی نباید فراموش کنند که در نمایش آنچه به عنوان ضعف یا توانمندی بخش خصوصی و چکیده آن در اتاق بازرگانی رقم خواهد خورد، هیچ سیاه لشکری وجود ندارد و اگر رئیس اتاق نقش اول این بازی باشد، تمامی اعضای هیأت نمایندگان نقش مکمل هستند و نقش‌آفرینی ایشان موجب موفقیت یا عدم موفقیت رئیس می‌شود، پس باید از آراء خود مراقبت کنند تا مبادا گرفتار کارگردانانی شوند که به جای ساختن سریالی از موفقیت‌های بخش خصوصی برای منافع شخصی فیلم کوتاه می‌سازند. علی شفائی ali.shafaee@jahaneghtesad.com
